Tại sao lại có ngày đêm luân phiên nhau?

100 lượt xem
Ngày đêm luân phiên là kết quả của việc Trái Đất tự quay quanh trục của nó. Khi hành tinh chúng ta quay, các vùng khác nhau trên bề mặt sẽ lần lượt hướng về phía Mặt Trời và được chiếu sáng (ban ngày), sau đó tiếp tục quay và chìm vào bóng tối (ban đêm). Quá trình này diễn ra liên tục, tạo nên chu kỳ ngày đêm không ngừng nghỉ.
Góp ý 0 lượt thích

Vì sao trên Trái Đất lại có hiện tượng ngày và đêm luân phiên?

À Chị hỏi cái này em nhớ hồi còn bé xíu, cỡ học lớp ba gì đó, thầy giáo em có giải thích rồi. Đơn giản lắm, mình cứ hình dung vầy nè Chị: cái Trái Đất của mình ấy, nó không có đứng yên đâu. Lúc nào nó cũng xoay xoay quanh một cái trục tưởng tượng, y chang như mình quay tít cái con vụ vậy đó.

Cái trục đó, nó đi xuyên qua hai cực, Bắc với Nam. Bởi vì nó cứ quay đều đều như thế, mà Mặt Trời thì lại chỉ chiếu sáng được một nửa thôi, đúng không? Kiểu như mình rọi đèn pin vào một quả bóng bàn vậy đó, chỉ có một mặt sáng choang, còn mặt kia thì tối thui. Em vẫn nhớ đợt đi Nha Trang hồi tháng 7 năm ngoái, sáng nào cũng cố dậy sớm, tầm 5 giờ rưỡi để ra bờ biển xem mặt trời mọc, tự nhiên thấy cái vòng quay của ngày đêm nó rõ ràng lắm luôn.

Thế là, chỗ nào Trái Đất quay ra phía Mặt Trời thì được "tắm nắng", đó là ban ngày. Mình cứ từ từ di chuyển cùng với sự quay của nó, từ vùng tối dần dần vào vùng sáng rồi lại ra vùng tối. Rồi cứ thế chỗ đó lại đi khuất vào bóng tối, thì thành ban đêm thôi. Cứ thế lặp đi lặp lại không ngừng nghỉ.

Mà ngộ lắm Chị, cái cảm giác ngày đêm nó ảnh hưởng đến mình rõ rệt. Như mấy hôm thức khuya làm bài, ngồi nhìn qua cửa sổ thấy trời cứ tối đen, rồi lờ mờ sáng, chim hót líu lo, tự nhiên thấy thời gian nó trôi đi thật sự chứ không phải chỉ là trên đồng hồ nữa. Em có lần đi Đà Lạt, sáng sớm tháng 10, sương mù giăng lối, lạnh run, cái lúc mặt trời ló dạng qua rặng thông, ánh sáng vàng rực một góc trời, khoảnh khắc đó thấy sự chuyển giao ngày đêm nó lộng lẫy kinh khủng.

Đó, cứ thế mình sống trong cái vòng xoay đó mỗi ngày, không có gì phức tạp đâu Chị. Giống như mình đang đi trên một cái vòng đu quay khổng lồ ấy, lúc thì ở trên cao thấy hết mọi thứ sáng rực, lúc thì xuống thấp nhìn mọi vật mờ ảo trong đêm. Cái này em thấy nó cũng thú vị theo một cách riêng, dù có đôi lúc em muốn ban ngày dài hơn để làm được nhiều việc hơn, hoặc đêm dài hơn để được ngủ nướng đã đời.

Trái Đất tự quay quanh trục, khiến các vị trí trên bề mặt được Mặt Trời chiếu sáng và chìm vào bóng tối luân phiên, gây ra hiện tượng ngày và đêm.

bề mặt Trái Đất có hiện tượng ngày đêm luân phiên nhau với nhịp điệu 24 giờ là do đâu?

Em trả lời Chị. Ngày đêm luân phiên? Trái Đất tự quay quanh trục. Đó là luật.

  • Chu kỳ: Hoàn hảo 24 giờ.
  • Hướng quay: Từ Tây sang Đông. Tạo nên ảo ảnh Mặt Trời di chuyển.
  • Tốc độ: Xích đạo chạm ngưỡng 1.670 km/h. Càng xa tâm, tốc độ càng giảm.
  • Bản chất: Luân phiên phơi mình dưới ánh sáng, rồi chìm vào bóng tối.

Tại sao càng về hai cực độ dài ngày đêm chênh nhau càng lớn?

Chị ơi, cái này em hiểu rõ lắm luôn á. Em còn nhớ cái lần đi Helsinki, Phần Lan hồi tháng 6 năm kia. Trời ơi, cái cảm giác lạ lùng kinh khủng khiếp! Tầm 10h đêm mà trời vẫn cứ sáng trưng như ban ngày, nắng vàng ươm luôn đó Chị. Em cứ dụi mắt hoài, tưởng mình nhìn nhầm hay sao á.

Ngồi quán cà phê nhìn ra, người ta vẫn nhộn nhịp, trẻ con chơi công viên. Em nhìn đồng hồ khó tin dã man. Gần nửa đêm, tầm 11 rưỡi, mặt trời mới bắt đầu lặn từ từ, mà không lặn hẳn Chị. Nó chỉ hường hường cam cam ở chân trời, rồi 2-3 tiếng sau lại ló dạng rồi.

Cái đêm đó, em cứ trằn trọc không ngủ được. Cơ thể không quen, cứ ngỡ ban ngày nên hưng phấn, dù khuya lắm rồi. Vừa thích thú, vừa mệt mỏi vì đảo lộn đồng hồ sinh học Chị ạ.

Bạn em ở đó kể, mùa đông ngược lại. Trời tối thui từ 3-4 giờ chiều, hết thấy mặt trời luôn, tối om om cả ngày dài. Nghe thôi đã rùng mình rồi.

Cái đó là do Trái Đất mình nó nghiêng trục đó Chị. Càng lên mấy vùng vĩ độ cao như Phần Lan, hay Bắc Cực, sự chênh lệch ngày đêm mới rõ rệt. Hồi đó em mới hiểu sao cực quang đẹp mà phải chịu cảnh ngày đêm đảo điên này.

  • Trái Đất nghiêng trục: Trục quay của Trái Đất nghiêng 23.5 độ so với mặt phẳng quỹ đạo quanh Mặt Trời. Đây là nguyên nhân chính gây ra các mùa và sự chênh lệch độ dài ngày đêm.
  • Đường phân chia sáng tối: Là ranh giới giữa phần Trái Đất được Mặt Trời chiếu sáng và phần tối.
  • Vị trí vĩ độ cao: Tại các vĩ độ gần cực, do độ nghiêng trục, đường phân chia sáng tối có xu hướng cắt ngang Trái Đất theo một cách đặc biệt, khiến cho một phần lớn diện tích gần cực có thể nằm hoàn toàn trong vùng sáng hoặc vùng tối trong thời gian dài.
  • Ngày cực và đêm cực:
    • Vào mùa hè ở bán cầu nghiêng về phía Mặt Trời, vùng cực đó sẽ nhận ánh sáng liên tục, tạo ra ngày 24 giờ (ngày cực).
    • Vào mùa đông, vùng cực đó nghiêng ra xa Mặt Trời, sẽ nằm trong bóng tối liên tục, tạo ra đêm 24 giờ (đêm cực).
  • Chênh lệch cực độ: Sự nghiêng trục và vị trí tương đối với Mặt Trời khiến thời gian chiếu sáng hoặc tối ở các cực kéo dài đến vài tháng, gây ra sự chênh lệch cực độ về độ dài ngày và đêm.