Quản lý nhân sự cần bằng cấp gì?

Yêu cầu bằng cấp của ngành quản lý nhân sự hiện nay là gì?

Yêu cầu bằng cấp của ngành quản lý nhân sự hiện nay: Để trở thành Trưởng phòng nhân sự, yêu cầu phổ biến là bằng cử nhân hoặc thạc sĩ thuộc các chuyên ngành Quản trị nhân lực, Quản lý nhân sự, Quản trị kinh doanh, hoặc các lĩnh vực liên quan.

Bà hỏi tui cái này đúng là gãi đúng chỗ ngứa luôn nè. Cái chuyện bằng cấp ngành nhân sự á, giờ nó hơi bị... lung tung. Nói sách vở thì cứ cầm bằng Quản trị nhân lực ra là sáng nhất, đường đi nó thẳng tắp.

Nhưng đó là nói cho nó đẹp đội hình thôi.

Tui quen bà sếp cũ hồi làm ở cái công ty công nghệ bên đường Võ Văn Tần quận 3 hồi cuối 2020 á. Bả học cử nhân ngành Xã hội học ra trường, không dính dáng gì tới nhân sự hay kinh tế luôn.

Bả kể bả đi từ chân admin văn phòng, rồi lân la qua phụ mấy chị tuyển dụng, riết rồi mê hồi nào không hay. Cái bằng nó chỉ là cái cớ để người ta hỏi bả lúc phỏng vấn vòng đầu tiên thôi.

Cái tui thấy quan trọng hơn cả cái tên ngành học là cái sự nhạy bén. Bà làm nhân sự mà bà không hiểu công ty bà đang bán cái gì, không biết đối thủ ngoài kia nó đang trả lương ra sao, thì cầm bằng thạc sỹ cũng vứt.

Làm nhân sự thời nay nó giống như làm dâu trăm họ phiên bản công sở vậy đó. Phải biết nói chuyện với sếp lớn, mà cũng phải biết cách dỗ dành một em nhân viên mới ra trường đang khóc vì áp lực.

Cái đó trường lớp nó không dạy đâu bà. Nó là sự va chạm, là những lần mình xử lí ngu rồi rút kinh nghiệm. Tui từng phải bay từ Sài Gòn ra Đà Nẵng chỉ để giải quyết một vụ xích mích giữa hai nhân viên trong chi nhánh hồi tháng 5 năm ngoái. Tốn cả đống tiền.

Nên túm lại vầy, có cái bằng đúng ngành thì nó là con đường cao tốc. Còn không có thì mình đi đường vòng, hơi cực chút nhưng tới nơi thì cảnh quan mình thấy nó cũng khác người ta. Miễn là cái đầu mình nó chịu học và trái tim mình nó chịu lắng nghe.

Ngành quản lý nhân lực là gì?

Bà hỏi Tui ngành quản lý nhân lực là gì à?

Chiều buông. Ngồi ở văn phòng nhìn ra khung cửa sổ, nghe tiếng gõ phím lách cách đều đều, Tui lại nghĩ về công việc này. Nó không phải là những quy trình khô khốc trên giấy đâu Bà. Tui thấy nó giống như là người giữ hồn cho cả một tập thể. Là cái cách người ta níu chân nhau ở lại, đi qua những mùa dự án, đi qua những thăng trầm. Giữ người bằng trái tim.

Bà thấy không, mỗi con người như một cái cây lạ. Người làm nhân sự là người làm vườn, phải biết cái cây này ưa nắng, cái cây kia cần bóng râm. Để rồi vun trồng, chăm bón, cho người ta được là phiên bản rực rỡ nhất của chính họ. Rồi nhìn cả khu vườn đó nở hoa. Là vậy đó, là khơi lên những tiềm năng còn ẩn giấu, để họ tự thấy mình thuộc về nơi này.

Là cái nghề đi tìm một nơi chốn cho người khác, và cho cả chính mình. Một nơi chốn để thuộc về, Bà à. Quan trọng lắm. Một nơi chốn...

Ngành Quản trị nhân lực là các hoạt động trong một tổ chức nhằm thu hút, tuyển dụng, đào tạo, phát triển và duy trì nguồn nhân lực, giúp tổ chức đạt được mục tiêu đã đề ra. Nó là cầu nối giữa người lao động và ban lãnh đạo, đảm bảo sự hài hòa về lợi ích và mục tiêu chung.

• Tuyển dụng & Thu hút nhân tài (Talent Acquisition): Đây là công việc tìm kiếm, sàng lọc và lựa chọn những con người không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phù hợp với văn hóa của tổ chức.
• Đào tạo & Phát triển (Training & Development): Lên kế hoạch và thực hiện các chương trình giúp nhân viên nâng cao kỹ năng, kiến thức, xây dựng lộ trình sự nghiệp rõ ràng.
• Lương thưởng & Phúc lợi (Compensation & Benefits - C&B): Xây dựng một hệ thống lương, thưởng, và các chính sách đãi ngộ công bằng, cạnh tranh để ghi nhận sự cống hiến và giữ chân nhân viên.
• Quan hệ lao động (Employee Relations): Giải quyết các vấn đề phát sinh trong môi trường làm việc, xây dựng một không gian làm việc tích cực, nơi mọi người tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau.
• Xây dựng văn hóa doanh nghiệp: Thổi hồn vào tổ chức bằng cách thúc đẩy các giá trị cốt lõi, tạo ra một bản sắc riêng khiến nhân viên tự hào khi là một phần của nó.

Các chuyên gia về quản trị nhân lực thường phải làm gì?

Trời ơi Bà, Bà hỏi tui làm nhân sự làm cái gì hả? Để tui kể cho nghe cái đợt hồi cuối năm 2023 ở công ty cũ, cái công ty startup công nghệ bên Phú Mỹ Hưng, Quận 7 á. Lúc đó nhân viên nó nghỉ như rạ luôn, tháng nào cũng có 3-4 đứa nộp đơn. Tui là HR duy nhất trong công ty lúc đó, stress muốn bạc đầu luôn á bà.

Một tay vừa phải đăng tin tuyển dụng điên cuồng trên LinkedIn, TopCV, phỏng vấn muốn rụng lưỡi để lấp chỗ trống. Tui phải gọi điện cho ứng viên cả ngày, nhiều khi 9 giờ tối vẫn còn check CV. Tay kia phải đi nói chuyện với từng đứa còn lại, hỏi han tâm tư tình cảm xem có vấn đề gì không, gọi là gắn kết nhân viên đó.

Tui đi điều tra mới phát hiện ra là lương bên tui trả thấp hơn thị trường tới 15%. Tui phải đi làm nguyên cái báo cáo, khảo sát thị trường lương thưởng và phúc lợi các kiểu để trình sếp duyệt tăng lương cho cả đám. Rồi cái chính sách bảo hiểm, ngày phép cũng phải rà soát lại hết từ A-Z.

Mà đỉnh điểm là vụ sếp tui review performance theo cảm tính, đứa nào nịnh thì được khen, đứa làm hùng hục thì bị lơ. Tui phải ngồi thiết kế lại cả cái quy trình quản lý hiệu suất bằng KPI, bắt sếp phải theo, mệt xỉu luôn. Phải làm sao để công bằng cho người ta chứ.

Làm nhân sự nó vậy đó bà, như làm dâu trăm họ, cái gì cũng tới tay. Vừa lo tuyển người mới, vừa giữ người cũ, vừa là người hoà giải, vừa là kế toán lương, rồi còn phải xây dựng cái gọi là văn hoá tổ chức nữa chứ. Mệt nhưng mà vui khi thấy công ty ổn định lại.

• Tuyển dụng và tuyển chọn: Tìm kiếm, sàng lọc, phỏng vấn và lựa chọn ứng viên phù hợp với vị trí và văn hóa công ty.
• Đào tạo và phát triển: Xây dựng các chương trình đào tạo để nâng cao kỹ năng, kiến thức và năng lực cho nhân viên, lập kế hoạch phát triển sự nghiệp cho họ.
• Quản lý hiệu suất: Thiết lập hệ thống đánh giá hiệu suất (KPIs, OKRs), theo dõi, và cung cấp phản hồi để giúp nhân viên hoàn thành tốt công việc.
• Gắn kết mối quan hệ lao động: Giải quyết các mâu thuẫn, xây dựng môi trường làm việc tích cực, và là cầu nối giữa nhân viên và ban lãnh đạo.
• Quản lý lương thưởng và phúc lợi: Xây dựng hệ thống lương, thưởng, và các chính sách phúc lợi (bảo hiểm, nghỉ phép) cạnh tranh và công bằng.
• Quản lý thông tin nhân viên: Quản lý hồ sơ, hợp đồng, và các dữ liệu liên quan đến người lao động một cách bảo mật và tuân thủ pháp luật.
• Thúc đẩy văn hóa tổ chức: Lên kế hoạch và thực hiện các hoạt động nhằm xây dựng, duy trì và phát triển văn hóa doanh nghiệp.

Quản trị nhân lực sau này ra làm gì?

Được thôi Bà.

Cử nhân Quản trị Nhân lực không thiếu việc. Bà làm được từ chuyên viên tuyển dụng, đào tạo và phát triển, đến chuyên viên C&B (lương thưởng, phúc lợi). Thậm chí là quan hệ lao động hay xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Nơi nào có người, nơi đó cần nhân sự.

• Tuyển dụng. Không phải ngồi gọi điện. Là đi săn đầu người. Tui nói Bà nghe, phải nhìn ra ai là sói, ai là cừu. Tui từng phỏng vấn một tay giám đốc, CV đẹp như tranh, nói chuyện như rót mật. Hóa ra bằng cấp giả. Tin người là chết.

• Lương thưởng & Phúc lợi (C&B). Đây là vị trí nắm cán dao. Quyết định sinh mệnh của một nhân viên qua bảng lương, qua con số thưởng phạt. Áp lực, nhưng quyền lực. Mọi con số phải chính xác tuyệt đối. Sai một ly là đi một đám.

• Đối tác nhân sự (HRBP). Giỏi thì lên làm HRBP. Vị trí này không chỉ làm việc hành chính, mà là đối tác chiến lược với các trưởng phòng ban, tư vấn cho họ về cấu trúc nhân sự, về con người. Lương tính bằng nghìn đô là thật.

• Headhunter hoặc tư vấn. Chán làm cho công ty thì ra ngoài làm headhunter cho các công ty săn đầu người. Hoặc tự mở công ty tư vấn nhân sự. Tui có đứa bạn làm headhunter, mới 28 tuổi thu nhập chín số rồi. Nhưng nó cày không thấy mặt trời.

Ngành quản trị nhân lực xin việc ở đâu?

Tui nói Bà nghe. Quản trị nhân lực ấy à, chỗ nào có doanh nghiệp là có đất dụng võ. Phòng nhân sự, đương nhiên. Cũng có thể ở mấy tổ chức giáo dục, như trường đại học chẳng hạn. Hay mấy trung tâm tuyển dụng, đào tạo bên ngoài. Chung quy, cứ chỗ nào có người thì HR có việc. Kiểu, luôn cần.

Để Bà rõ thêm:

• Tập đoàn, công ty đa quốc gia: Cơ hội lớn, quy trình bài bản.
• Startup công nghệ, thương mại điện tử: Môi trường đổi mới, cần linh hoạt.
• Các công ty tư vấn nhân sự: Chuyên sâu về tìm kiếm, phát triển nhân tài.
• Tổ chức phi chính phủ (NGO): Quản lý nguồn lực con người cho dự án cộng đồng.
• Ngân hàng, tài chính: Mảng nhân sự nội bộ, phúc lợi cũng rất quan trọng.

Quản trị nhân lực ra trường lương bao nhiêu?

Tui chào Bà. Về lương Quản trị nhân lực mới ra trường á, khởi điểm hiện tại thường rơi vào tầm 5 – 7 triệu đồng/tháng đó. Con số này phổ biến cho vị trí thực tập sinh hoặc chuyên viên mới toanh.

Mà Bà biết không, cái ngưỡng 5-7 triệu này nó chỉ là điểm bắt đầu thôi. Như một hạt mầm vừa nhú, nó cần thời gian để phát triển thành cây cổ thụ vững chãi. Tui thấy, sau đó, khi Bà lên chuyên viên nhân sự tổng hợp, mức lương thường sẽ tăng lên 7 – 12 triệu đồng/tháng. Nó phản ánh đúng cái kinh nghiệm và khả năng xử lý đa nhiệm hơn rồi.

Tiếp nữa, nếu Bà có lộ trình phát triển tốt, lên quản lý nhân sự tầm trung thì thu nhập có thể đạt 12 – 20 triệu đồng/tháng. Còn vị trí phó phòng nhân sự thì thậm chí còn "nhảy vọt" lên 12 – 30 triệu đồng/tháng lận. Nó đâu chỉ là con số, nó còn là sự đánh giá năng lực chiến lược, khả năng dẫn dắt đội ngũ nữa chứ. Thị trường lao động HR bây giờ khá là sôi động.

À, để Bà hình dung rõ hơn, Tui có vài điểm này hay ho lắm nè, về những yếu tố định hình lương lậu ngành HR:

• Kỹ năng mềm và cứng: Tức là, không chỉ giỏi chuyên môn HR, mà còn phải biết giao tiếp, giải quyết vấn đề.
• Quy mô doanh nghiệp: Công ty lớn, MNCs thường trả cao hơn công ty nhỏ hoặc startup. Cái này hiển nhiên rồi.

Đây nữa, những cái này mình hay bỏ qua lắm:

• Ngành nghề kinh doanh: HR ở công nghệ, tài chính thường có mặt bằng chung cao hơn ở sản xuất, dịch vụ. Đây là cái luật cung cầu ngầm của thị trường, một sự điều tiết tự nhiên.
• Vị trí địa lý: Làm ở TP.HCM, Hà Nội dĩ nhiên lương sẽ khác tỉnh lẻ. Chi phí sinh hoạt cao hơn thì lương cũng phải bù đắp, đó là lẽ tự nhiên thôi.

Đôi khi, giá trị của một người đâu chỉ đong đếm bằng tiền, mà còn là giá trị bản thân tạo ra cho tổ chức, giá trị họ mang lại. Nhưng Bà biết không, tiền vẫn quan trọng lắm Bà ơi, nó là thước đo cho sự công nhận đó. Hay ít ra là một phần, một phần nhỏ đó.

Ở Việt Nam thì có thể học những khóa quản trị nguồn nhân lực ở đâu?

Tui nè Bà, nhớ hồi mới ra trường á, Tui hăng hái mở cái quán cà phê nhỏ xíu ở quận 3, khúc gần chợ Bàn Cờ. Lúc đó hừng hực lắm, chỉ nghĩ pha cà phê ngon, décor đẹp là xong chuyện. Ai dè, quản lý nhân viên mới là cái ác mộng Bà ơi. Lương lậu, giờ giấc, rồi mấy đứa nhỏ hay giận dỗi nhau lung tung, Tui stress muốn rụng tóc luôn.

Có lần, con bé pha chế chính nó tự nhiên nghỉ ngang, không báo trước một tiếng nào. Tui sụp đổ luôn. Cả tuần đó, Tui với thằng em phải nhảy vô pha, mệt lả người. Tối về nằm nghĩ, rõ ràng mình thiếu kiến thức quản lý người quá. Thấy mấy cuốn sách về HR trên mạng, đọc đọc thấy hay hay mà lười biếng đi học bài bản ghê.

Mà rồi cũng phải đi học thôi Bà. Tui nhớ cái đợt đó tìm mãi, cuối cùng đăng ký một khóa ngắn hạn về quản trị nhân sự ở một trung tâm nhỏ xéo xéo đường Nguyễn Thị Minh Khai. Học xong như vỡ ra bao nhiêu thứ. À thì ra phải có quy trình, phải có chính sách rõ ràng, phải biết lắng nghe, phải biết cách giữ người ta lại nữa. Cảm giác mình từ "con bé chủ quán" lơ ngơ thành "người quản lý" có vẻ chuyên nghiệp hơn tí ti.

Giờ Bà hỏi học HR ở đâu hả, Tui nói thiệt, nhiều chỗ lắm á, mà quan trọng là mình tìm được cái phù hợp với túi tiền với thời gian của mình thôi.

Nếu Bà muốn học bài bản, có mấy chỗ này Tui thấy ổn áp nè:

• Mấy trường đại học lớn: Như là Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), Đại học Ngoại Thương (FTU) hay Đại học Lao động - Xã hội á, mấy trường này có chương trình cử nhân, thạc sĩ chuyên sâu về Quản trị Nguồn nhân lực luôn. Học mấy cái này là có bằng cấp xịn sò, kiến thức nền tảng vững chắc. Tui có nhỏ bạn học UEH, nó nói giáo trình cập nhật liên tục.

• Các trung tâm đào tạo chuyên nghiệp: Mấy chỗ này thì khóa ngắn hạn, tập trung thực hành nhiều hơn.

  • VinaTrain: Chỗ này nổi tiếng lắm, có nhiều khóa từ cơ bản đến nâng cao về nhân sự, tiền lương, bảo hiểm. Học xong thực chiến được liền. Tui có đứa em làm HR cũng đi học mấy khóa bên này, về khen lấy để luôn.
  • GEC (Global Education Centre): Cũng là một lựa chọn tốt cho các khóa đào tạo chuyên sâu về HR, nhiều khóa cấp chứng chỉ quốc tế nữa.
  • LinkEdu: Tui thấy cũng có nhiều khóa học HR online, linh hoạt cho mấy bà bận rộn á. Mấy cái chứng chỉ trên LinkedIn Learning cũng hay đó, nhưng mình phải chủ động học hơn.

• Khóa học online, MOOCs: Nếu Bà ngại đi lại, thì mấy nền tảng như Coursera, edX, hoặc thậm chí LinkedIn Learning cũng có khóa quản trị nhân sự của các trường đại học quốc tế, có cấp chứng chỉ. Mà cái này đòi mình tự giác cao với tiếng Anh phải khá khá mới theo kịp nha.

• Các khóa học chuyên đề của hiệp hội HR: Ví dụ như mấy khóa về Luật Lao động, Xây dựng lương thưởng của mấy hiệp hội như HRA (Human Resources Association). Mấy cái này thì thiên về chuyên sâu một mảng nhỏ thôi Bà.

Thông tin các cơ sở đào tạo Quản trị Nguồn nhân lực tại Việt Nam:

• Trường đại học: Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH), Đại học Ngoại Thương, Đại học Lao động - Xã hội.
• Trung tâm đào tạo chuyên nghiệp: VinaTrain, GEC (Global Education Centre), LinkEdu.
• Nền tảng học trực tuyến: Coursera, edX, LinkedIn Learning.
• Khóa học chuyên đề: Các chương trình do hiệp hội HR hoặc tổ chức chuyên môn cung cấp.