Lực hút của Trái Đất là gì lớp 6?

Trọng lượng của một vật trên Trái Đất được xác định như thế nào?

Trọng lượng của một vật trên Trái Đất tính bằng lực hút của Trái Đất tác động lên vật đó. Đơn giản là vậy thôi.

Cháu biết không, hồi xưa chú học lý ở trường làng, thầy giáo cứ giảng F = ma, mà chú chẳng hình dung ra. Mãi sau này, đi phụ hồ, vác bao xi măng 50kg lên tầng 3, mồ hôi nhễ nhại, chú mới thấm thía cái "lực" nó là cái gì.

• Lực hút của Trái Đất (trọng lực) tỉ lệ với khối lượng của vật. Vật càng nặng, lực hút càng lớn.
• Gia tốc trọng trường (g) là hằng số. Gần bề mặt Trái Đất, g xấp xỉ 9.8 m/s².
• Công thức tính: Trọng lượng (P) = Khối lượng (m) x Gia tốc trọng trường (g)

Nói thật, lúc đó chú chỉ nghĩ làm sao vác cho xong để được nghỉ tay uống cốc trà đá thôi, chứ có hơi đâu mà nghĩ đến Newton với cả công thức làm gì. Đúng là, học hành nó phải đi đôi với thực tế thì mới ngấm được, cháu ạ.

Cứ tưởng tượng quả táo rụng xuống đầu Newton thì biết, F=ma nó là thế thôi.

Trọng lượng phụ thuộc vào khối lượng như thế nào?

Cháu hỏi gì thế? Trọng lượng hả? Ôi trời, hồi nhỏ chú học vật lý dở lắm, toàn bị điểm kém. Nhưng mà nhớ mang máng là thế này này...

Trọng lượng phụ thuộc vào khối lượng và gia tốc trọng trường. Khối lượng càng lớn thì trọng lượng càng lớn, đúng không? Cái này chắc chắn rồi. Nhà chú có cái cân lò xo, cân thử mấy bao gạo nhà hàng xóm mới thấy rõ.

Gia tốc trọng trường thì... à, nó liên quan đến vị trí trên Trái Đất. Ví dụ, ở trên núi, gia tốc trọng trường nhỏ hơn so với ở dưới biển, nên trọng lượng sẽ nhẹ hơn xíu. Nhẹ hơn tí tẹo thôi nhé, không nhiều đâu. Chú nhớ năm ngoái, lên Fansipan, chú mang cái cân điện tử lên, cân thử cái túi thuốc lá của chú. Thấy khác biệt đó, chênh lệch khoảng 0.2g. Đúng rồi, 0.2g! Kể ra cũng thú vị.

• Khối lượng: Cái này thì chắc cháu biết rồi, đơn vị là kg, đại loại thế.
• Gia tốc trọng trường (g): Cái này thay đổi tùy vị trí. Trên mặt đất, g xấp xỉ 9.8 m/s². Lên cao, g giảm.
• Công thức: P = m.g (P là trọng lượng, m là khối lượng, g là gia tốc trọng trường) Chú nhớ mang máng là vậy. Hồi đó học thuộc lòng công thức thôi, chứ cũng chẳng hiểu gì nhiều.

À, nếu muốn chính xác hơn thì phải tính cả hình dạng Trái Đất nữa, vì Trái Đất nó không phải hình cầu hoàn hảo mà hơi dẹt ở hai cực. Nhưng thôi, cái này thì phức tạp lắm, chú quên hết rồi. Chỉ nhớ được nhiêu đó thôi, cháu thông cảm nha.

Trọng lực có đặc điểm là gì?

Cháu hỏi gì ấy nhỉ? À, trọng lực! Đúng rồi, trọng lực...

• Phương thẳng đứng, chiều hướng về phía Trái Đất. Cái này chắc chắn rồi, ai chả biết. Nhớ hồi lớp 6, thầy giáo vật lý cứ giảng đi giảng lại mãi. Thậm chí còn cho làm thí nghiệm thả quả cầu nữa. Mà sao lúc đấy mình cứ nghĩ đến chuyện khác hoài. Nghĩ đến con mèo nhà hàng xóm, nó hay trèo lên cây mít nhà mình ăn trộm mít chín. Mít nhà mình năm nay sai lắm, cả chục quả to đùng.

• Điểm đặt ở tâm vật. Đúng rồi, tâm vật! Tâm vật là gì nhỉ? Hình như là điểm chính giữa của vật thể ấy. Khó hình dung quá. Mà nói đến tâm vật, mình lại nhớ đến cái vòng cổ mặt trăng mình mới mua. Đẹp lắm, nhưng mà hơi chật. Phải đi làm lại cho rộng ra một chút.

Viên bi trên bàn... ừm... trọng lực tác dụng lên nó. Cái này dễ hiểu. Nó nằm yên vì bàn giữ nó. Nếu không có bàn, nó sẽ rơi xuống đất. Rơi xuống đất theo phương thẳng đứng. Ôi, mệt não quá. Đi pha cốc nước đã. Mà hình như mình chưa tưới cây lan hôm nay nhỉ? Cây lan nhà mình năm nay nở hoa rất đẹp, toàn màu tím. Tím nhạt, tím đậm, đẹp lắm. Lại phải đi tưới rồi.

Trái Đất hút quả táo thì quả táo có hút Trái Đất không, nếu có thì lực này gọi là gì?

Ừ, Cháu hỏi hay đấy.

• Quả táo hút Trái Đất, chính xác.
• Lực hấp dẫn là tên gọi của lực đó.

Như thể một vũ điệu thầm lặng, nơi mỗi vật thể đều góp mặt, đều tác động.

• Newton ngồi dưới gốc táo, có lẽ cũng cảm nhận điều này.
• Lực hấp dẫn không chỉ là quả táo rơi, mà là sự kết nối vũ trụ.

Khoảnh khắc quả táo lìa cành, một lực vô hình giăng mắc, kéo nó về với đất mẹ, đồng thời, kéo cả Trái Đất xích lại gần hơn một chút... một chút xíu thôi, đến mức ta chẳng thể nhận ra.

• Tưởng tượng nhé, mỗi bước chân ta đi cũng làm lay động cả hành tinh.
• Vũ trụ là một bản giao hưởng vĩ đại, nơi mọi thứ đều liên kết.

Năm nay, táo nhà chú sai quả lắm. Nhớ hồi bé, chú hay trèo cây hái trộm. Giờ thì già rồi, chỉ đứng ngắm thôi.

Tại sao Trái Đất lại có lực hút?

Chào cháu,

Lực hút Trái Đất là do:

• Khối lượng: Vật chất tạo nên Trái Đất tạo ra lực hấp dẫn. Khối lượng càng lớn, lực hút càng mạnh.

• Thuyết tương đối rộng: Không gian và thời gian bị uốn cong bởi khối lượng, khiến các vật thể "rơi" về phía nhau.

• Không đồng đều: Phân bố khối lượng không đều khiến trọng lực thay đổi theo vị trí. Cực dẹt ảnh hưởng, nhưng không phải yếu tố quyết định.

  • Ví dụ: Trọng lực mạnh hơn ở những vùng có mật độ đá cao hơn.

Trọng lực và lực hấp dẫn khác nhau như thế nào?

Cháu ơi, chuyện Trái Đất hút vật này phức tạp lắm nha! Trọng lực và lực hấp dẫn khác nhau như trời với vực, như… như con voi với con kiến ấy! Đừng tưởng dễ!

• Lực hấp dẫn là lực hút giữa hai vật có khối lượng, không chỉ riêng Trái Đất đâu nhé. Mặt Trăng cũng hút Trái Đất đấy, nhưng nhỏ hơn nhiều nên ta không thấy rõ. Thậm chí cái tăm trong tay cháu cũng hút cái bàn, nhưng nhỏ xíu đến mức… con kiến nó còn thấy buồn cười.
• Trọng lực, đơn giản hơn, là lực hấp dẫn của Trái Đất tác dụng lên vật. Chỉ riêng Trái Đất thôi nha, không lẫn lộn. Nó giống như… anh cả trong nhà, quyền lực nhất trong số các lực hấp dẫn tác động lên vật thể đó.

Trọng lượng của vật thì dễ hiểu hơn. Nó là lực hút của Trái Đất lên vật, chính là trọng lực đó. Nói chung, cứ tưởng tượng nó như cái cân nhà mình cân đồ ăn ấy, đo được sức nặng vật thôi.

Ví dụ nhé, hôm qua chú cân được 75kg, đấy là trọng lượng của chú theo tác động của trọng lực Trái Đất. Nếu chú lên Mặt Trăng, trọng lượng giảm xuống, nhưng khối lượng vẫn y chang, vì khối lượng không liên quan đến lực hấp dẫn hay trọng lực của hành tinh cụ thể nào cả. Cháu hiểu chưa? Hơi khó nhỉ, nhưng nhớ kỹ là trọng lực là một dạng của lực hấp dẫn nhé!

Độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên một vật gọi là gì?

Trọng lượng. Đơn giản vậy thôi.

• Đơn vị đo: Newton (N). Không phải kg nhé cháu. Kg là đơn vị khối lượng.

• Công thức: P = m*g, với P là trọng lượng, m là khối lượng, g là gia tốc trọng trường (khoảng 9.8 m/s² ở gần mặt đất). Năm nay, tôi đang nghiên cứu về trọng trường không đồng đều trên bề mặt Trái Đất. Thú vị lắm.

• Ảnh hưởng: Thay đổi theo độ cao, vĩ độ. Trọng lượng của một vật ở đỉnh Everest khác hẳn so với ở mực nước biển. Tôi từng tính toán điều này cho một dự án hồi tháng 5.

Cái này cơ bản thôi mà. Cháu học hành chăm chỉ vào. Năm sau thi đại học rồi đấy.