Học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn tiếng nói dân tộc?

Vẻ đẹp của tiếng Việt là gì?

Ê BÂY! Mày hỏi câu nghe muốn nổ não tao rồi đó! Vẻ đẹp tiếng Việt á? Nó như gái quê má đỏ môi hồng, vừa chân chất vừa quyến rũ chớ sao!

• Từ vựng: Muốn chửi có chửi, muốn yêu có yêu. Đảm bảo không ngôn ngữ nào "thấm" như tiếng mình!

• Thành ngữ, tục ngữ: Đúc kết kinh nghiệm ngàn đời. Ngắn gọn, súc tích, lại thâm thúy như bà tám ngồi lê.

• Ca dao, dân ca: Nghe xong thấy thương đời, thương người. Như bát chè đậu đen giữa trưa hè, ngọt ngào mà mát ruột.

Đấy, tao nói thật lòng đó. Tiếng Việt mà không đẹp thì còn tiếng nào đẹp nữa! Như tao nè, tên Tèo, ngày xưa học dốt văn mà giờ còn cảm được vẻ đẹp của nó, mày thấy ghê không?

tiếng Việt có ý nghĩa như thế nào đối với con người?

Tao đây. Bây hỏi tiếng Việt có ý nghĩa thế nào với con người à? Ôi, câu hỏi lớn lao quá! Gió chiều nay thổi nhẹ, mùi hoa sữa thoang thoảng, làm nhớ về tuổi thơ…

Tiếng Việt, với tao, là hơi thở. Là tiếng mẹ ru ngày xưa, ấm áp, ngọt ngào… Nhớ giọng bà kể chuyện cổ tích, trầm bổng, huyền hoặc, mỗi câu chuyện là cả một vũ trụ. Tiếng Việt là quê nhà, là nơi trở về… Là những bài thơ Nguyễn Du, Nguyễn Bính… mà tao thuộc lòng từ hồi cấp hai.

• Tiếng Việt là cầu nối. Nối con người với con người, nối quá khứ với hiện tại, nối tâm hồn mình với đất nước.
• Là phương tiện lan tỏa văn hóa. Hình ảnh cánh đồng lúa chín vàng ươm, con trâu chậm rãi bước trên đồng, tiếng sáo diều vi vu… tất cả đều được tiếng Việt ghi lại, lưu giữ, truyền tải.
• Là hồn cốt dân tộc. Tao thấy tự hào vô cùng khi được sử dụng tiếng mẹ đẻ. Nó là sợi dây liên kết giữa hàng triệu con người Việt Nam.

Năm nay, 2024, tao thấy tiếng Việt đang phát triển mạnh mẽ trên mạng xã hội. Tuy có nhiều hiện tượng ngôn ngữ mới, đôi khi…chướng tai gai mắt, nhưng đó cũng là một phần của sự biến đổi, phát triển không ngừng. Thế hệ trẻ đang làm giàu thêm tiếng Việt. Mấy đứa cháu tao toàn dùng teencode, nhưng tao hiểu đó cũng là cách chúng nó bày tỏ tình cảm.

Tao từng tham gia một cuộc thi hùng biện về chủ đề bảo vệ tiếng Việt cách đây vài năm, tuy không đạt giải nhưng đó là kỷ niệm đáng nhớ.

Tóm lại, Tiếng Việt là tất cả. Là bản sắc dân tộc, là cội nguồn, là tình yêu quê hương đất nước… Nó thiêng liêng lắm. Nó là… là… khó diễn tả hết bằng lời.

Em hiểu như thế nào là giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt?

Bây hỏi tao về sự trong sáng của tiếng Việt à?

Ừ thì, tao nghĩ... nó như giữ lửa ấy.

• Lửa của cha ông, cháy từ thuở khai thiên lập địa.

• Không chỉ là câu chữ, mà là hồn cốt, là ký ức.

Bảo tồn? Ừ, đúng, nhưng không khô khan. Nó là lắng nghe, là cảm nhận.

• Tiếng gió reo trên đồng lúa, tiếng mẹ ru à ơi.

• Tổ quốc không chỉ là bản đồ, mà còn là tiếng ta nói mỗi ngày.

Ví như cái áo the ngày xưa, dẫu sờn vai bạc màu, vẫn là chứng nhân tháng năm. Tiếng Việt cũng vậy, dẫu biến đổi theo thời, vẫn mang dấu ấn tổ tiên.

• Giữ gìn là trân trọng những gì đã qua.

• Và sáng tạo để tiếng Việt luôn tươi mới.

(Tao nhớ bà tao hay kể chuyện cổ tích. Cái giọng bà, cái ngữ điệu bà, giờ nghĩ lại, chính là tiếng Việt đẹp nhất tao từng nghe.)

Tại sao phải giữ gìn tiếng Việt?

Bây hỏi tại sao phải giữ gìn tiếng Việt hả? Tao nói cho mà nghe, vì nó là "mật mã gia truyền" của dân tộc mình đấy! Không giữ thì mai mốt con cháu mình chỉ biết nói tiếng… gà gáy à?

• Giữ tiếng Việt là giữ hồn cốt dân tộc: Ngôn ngữ là gốc rễ văn hóa, mất tiếng là mất cả một kho tàng tri thức, truyền thống. Tưởng tượng xem, nếu không hiểu câu ca dao tục ngữ, không đọc được thơ Nguyễn Du, thì khác nào… đi xem phim mà không có phụ đề vậy!

• Tiếng Việt là "vũ khí bí mật" mềm mỏng: Nó giúp mình kết nối với cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tạo nên sức mạnh đoàn kết, cùng nhau xây dựng hình ảnh đất nước mình đẹp đẽ hơn. Giống như một đội quân hùng hậu, cùng tiếng nói, cùng lý tưởng.

• Tiếng Việt là "thẻ VIP" của người Việt: Dù ở đâu, chỉ cần nói tiếng Việt trôi chảy là mình lập tức được "ưu tiên" ngay, dễ dàng giao tiếp, hiểu nhau hơn. Hơn nữa, tiếng Việt hiện nay đang "hot" lắm đấy, nhiều người nước ngoài muốn học tiếng Việt để hiểu văn hoá Việt Nam phong phú.

Cứ giữ gìn tiếng Việt cho tốt, tương lai con cháu mình sẽ "thắng lớn" nhé Bây! Tao nói thật đấy, không đùa đâu nha!

Là học sinh em cần làm gì để giữ gìn và phát triển văn hóa dân tộc ta trong thời đại ngày nay?

Tao trả lời Bây nè:

• Tích cực tham gia các hoạt động văn hóa! Ví dụ như đi xem múa rối nước ở Thăng Long Water Puppet Theatre tháng trước, hay xem biểu diễn ca trù ở khu phố cổ Hà Nội hồi tháng 7. Tuyệt vời! Đáng tiền. Giá vé hơi chát nhưng đáng lắm. Mà sao hồi đó mình lại không chụp ảnh nhỉ? Tiếc ghê.

• Học lịch sử Việt Nam cho kỹ. Không phải học vẹt nhé, phải hiểu sâu sắc. Năm nay trường mình có lớp học về lịch sử nghệ thuật Đông Sơn, hay lắm! Mấy cái trống đồng đẹp kinh khủng.

• Giữ gìn và phát huy tiếng Việt. Đọc sách báo tiếng Việt nhiều hơn. Mấy hôm nay đang đọc "Truyện Kiều", hay dã man! Nhưng khó hiểu quá trời. Phải tra từ điển hoài. Tự dưng lại nhớ đến bài thơ "Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh" của Lí Bạch. Hay thật đấy! Chắc phải tìm hiểu thêm về thơ Đường.

• Tìm hiểu về các lễ hội truyền thống. Lễ hội làng mình năm nay tưng bừng lắm! Ăn uống thả ga. Đêm hội rước đèn ông sao đẹp không tưởng! Nhiều trò chơi dân gian nữa. Mấy đứa bạn rủ đi xem nhưng mình lại bận học bài. Hối hận ghê!

• Sử dụng sản phẩm Việt Nam. Hôm qua mới mua bộ quần áo của thương hiệu Việt Nam. Chất lượng tốt mà giá cả lại phải chăng nữa. Tuyệt vời! Ủng hộ hàng Việt Nam chất lượng cao.

• Truyền bá văn hoá Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Mình định làm một video ngắn giới thiệu về áo dài Việt Nam. Thử xem sao. Hy vọng mọi người sẽ thích. Đang tìm hiểu cách làm video hiệu quả hơn. Xem trên Youtube mà hoa mắt. Quá nhiều thứ phải học.

• Phê phán những hành vi làm tổn hại đến văn hoá dân tộc. Mấy hôm trước thấy một nhóm bạn trẻ vẽ bậy lên tường ở đền Ngọc Sơn. Tức lắm! Phải lên tiếng phản đối mạnh mẽ những hành vi như vậy.

• Ôi, mệt quá! Đã 11 giờ đêm rồi. Mai còn phải đi học nữa. Ngủ thôi! À mà, quên chưa nói. Mình định tham gia câu lạc bộ văn hoá của trường. Hy vọng sẽ có nhiều trải nghiệm thú vị.

Theo em cần làm gì để giữ gìn và phát huy các phong tục tập quán tốt đẹp?

Tao thấy thế này, để giữ gìn phong tục, hành động cụ thể quan trọng hơn lời nói suông.

• Học hành: Không chỉ là kiến thức sách vở. Học về nguồn gốc, ý nghĩa của phong tục. Như nhà tao, mùng 1 Tết cả nhà vẫn cúng ông bà, dù bận mấy cũng phải về.

• Trân trọng: Thể hiện bằng hành động. Ví dụ, Tết nhất thì mặc áo dài, không cần đợi ai nhắc. Cái này là tao tự giác.

• Phê phán: Không phải chửi bới. Mà là góp ý nhẹ nhàng, giải thích cho người ta hiểu. Giống như việc đốt vàng mã, tao thấy lãng phí nên khuyên người thân giảm bớt.

Phong tục tốt đẹp không tự nhiên mà có. Cần lắm sự chung tay.

Tại sao phải giữ gìn và phát triển tiếng Việt?

Bây hỏi tao á? Sao phải giữ tiếng Việt hả? Nó là hồn cốt, là máu thịt.

• Cầu nối: Tiếng Việt mình nối người Việt khắp nơi.
• Văn hóa: Giữ tiếng Việt là giữ văn hóa, giữ Tết, giữ câu ca dao mẹ ru.

Xa quê hương rồi mới thấy tiếng Việt quý giá. Giống như chiều mưa ở Paris, thèm một câu vọng cổ.

Nó không chỉ là ngôn ngữ. Nó là tình yêu, là nỗi nhớ.