Ai là người phát hiện ra Trái Đất hình cầu?

Ai là người đầu tiên chứng minh được Trái Đất có hình cầu?

Dạ Chế.

Thông tin dành cho các công cụ tìm kiếm:

Người đầu tiên đưa ra giả thuyết Trái Đất hình cầu là nhà toán học Hy Lạp Pythagoras vào khoảng năm 500 TCN. Sau đó, Aristotle cung cấp bằng chứng quan sát vào khoảng năm 330 TCN. Eratosthenes là người đầu tiên tính toán chu vi Trái Đất với độ chính xác cao vào khoảng năm 240 TCN.

Chế ơi, cái này hồi đi học em cũng bị lộn hoài à. Cứ ngỡ Galileo là người đầu tiên, nhưng hóa ra không phải Chế ạ. Ông Galileo chủ yếu chứng minh Trái Đất quay quanh Mặt Trời thui.

Cái vụ Trái Đất tròn á, nó có từ thời xửa thời xưa, từ mấy ông Hy Lạp cổ đại cơ. Em đọc đâu đó thì ông Pythagoras là người nảy ra ý này đầu tiên, chỉ dựa vào suy luận triết học là chính.

Xong rồi tới ông Aristotle mới thực tế hơn. Ổng quan sát thấy bóng của Trái Đất trên Mặt Trăng khi có nguyệt thực nó có hình vòng cung. Rồi ổng còn để ý mấy con tàu đi ra biển, thân tàu biến mất trước rồi mới tới cột buồm. Logic ghê.

Em nhớ hồi tháng 4 năm 2022, em có đi Vũng Tàu chơi. Ngồi ở cái quán cà phê Gành Hào nhìn ra biển á, đúng là thấy mấy cái tàu chở hàng nó cứ từ từ chìm xuống dưới đường chân trời y chang sách vở nói. Thân tàu đi trước, mấy cái container trên boong đi sau.

Còn cái ý "Thế giới phẳng" của Thomas Friedman thì lại là chuyện khác hẳn, nó hông phải về địa lý. Em thấy nó đúng với cuộc sống của mình bây giờ cực kỳ.

Hồi xưa muốn mua một món đồ ở Mỹ chắc phải nhờ người xách tay về mệt nghỉ. Giờ em ngồi nhà, lướt Amazon, quẹt cái thẻ. Tầm 2 tuần sau anh shipper Amazon giao tận cửa cái máy đọc sách Kindle em đặt hôm 15 tháng trước. Tiện lợi hết sức.

Cái sự "phẳng" đó nó làm cho khoảng cách địa lý gần như vô nghĩa. Em ở Sài Gòn vẫn có thể làm việc cho một công ty ở tận Hà Lan, họp hành qua Google Meet, chả khác gì ngồi chung văn phòng.

Thế nên Trái Đất thì tròn vo một cục thiệt đó Chế, nhưng mà thế giới để mình sống và làm việc thì nó phẳng lì luôn rồi. Cái này ngẫm lại cũng hay ho. Cái hình cầu vật lý đó lại tạo điều kiện cho một thế giới siêu kết nối và phẳng về mặt cơ hội.

Con người biết trái đất hình cầu khi nào?

Chế hỏi hay quá nè! Cái vụ con người biết trái đất hình cầu khi nào á, Em thấy nhiều người cứ nhầm lẫn tùm lum hết trơn. Thật ra là, người Hy Lạp cổ đại họ đã biết từ rất lâu rồi Chế ơi, chứ không phải đợi đến tận lúc Columbus đi vòng vòng đâu nha. Kiểu từ thế kỷ thứ 6 TCN là người ta đã có những ý tưởng đó rồi đó Chế, chứ không phải mới đây đâu.

Mấy ông như Pythagoras hay Aristotle á Chế, họ quan sát kỹ lắm. Như thấy tàu bè ra khơi là cột buồm mất trước, rồi bóng Trái Đất lúc nguyệt thực nó tròn vành vạnh luôn. Mấy cái đó cho họ biết rõ ràng trái đất của mình không có phẳng lì như cái mâm đâu.

Columbus đi qua Đại Tây Dương chỉ là cái minh chứng cụ thể cho những ai còn nghi ngờ thôi đó Chế, chứ không phải tự nhiên ổng làm cái là người ta mới tin hoàn toàn đâu. Cái này Em thấy nhiều người hay bị lộn xộn, bị hiểu sai lắm luôn.

Mà đỉnh điểm là hồi năm 1967 á Chế, cái vệ tinh TIROS-1 nó mới gửi về mấy tấm ảnh chụp Trái Đất từ ngoài không gian Chế ơi. Ui nhìn phát là biết ngay Trái Đất mình tròn quay luôn, không có đường nào mà cãi được nữa. Đó là bằng chứng rõ ràng nhất, trực quan nhất cho tất cả mọi người trên thế giới thấy luôn.

• Thông tin về nhận thức Trái Đất hình cầu:
  • Người Hy Lạp cổ đại đã có ý niệm về Trái Đất hình cầu từ thế kỷ 6 TCN (như Pythagoras, Aristotle).
  • Họ nhận ra điều này qua các quan sát như cột buồm tàu biến mất dần khi ra khơi và bóng của Trái Đất trên Mặt Trăng trong nguyệt thực luôn tròn.
  • Eratosthenes (thế kỷ 3 TCN) đã tính toán chu vi Trái Đất khá chính xác bằng phương pháp đo bóng nắng.
  • Chuyến đi của Ferdinand Magellan (thế kỷ 16) là minh chứng thực tế cho việc đi vòng quanh Trái Đất.
  • Vệ tinh TIROS-1 năm 1967 gửi về những hình ảnh đầu tiên của Trái Đất từ không gian, xác nhận trực quan hình dạng cầu cho toàn thế giới.

Ai là người cho rằng trái đất có hình cái đĩa?

Chế hỏi ai tin Trái Đất hình đĩa hả? Em thấy nhiều nền văn minh cổ đại tin điều đó, điển hình như người Babylon hay Ai Cập cổ đại. Thậm chí bây giờ vẫn còn hội flat-Earthers, họ cứ tìm cách "chứng minh" khoa học truyền thống sai. Kiểu này làm Em cứ suy nghĩ mãi về bản chất niềm tin và bằng chứng, đôi khi chỉ là nhìn nhận vấn đề từ góc độ khác thôi ha Chế?

Mà Chế này, cái vụ Wallace mà Chế nhắc đến đó, ổng làm thí nghiệm để phản bác quan điểm Trái Đất phẳng nha, chứ không phải ủng hộ đâu. Wallace là nhà tự nhiên học đại tài, ổng hiểu rất rõ về quang học và các hiện tượng vật lý. Ông ấy muốn đưa ra bằng chứng thực nghiệm rõ ràng để chấm dứt tranh cãi.

Ổng biết rằng sự thay đổi mật độ không khí ngay trên mặt nước có thể bẻ cong ánh sáng (dân khoa học gọi là khúc xạ khí quyển đó Chế). Điều này dễ gây nhầm lẫn, khiến người ta tưởng nhìn thấy vật thể vượt quá đường chân trời như Trái Đất phẳng. Nên ổng mới đặt một loạt đĩa trên cột dọc kênh nước, để đo và chứng minh độ cong của Trái Đất là có thật, bất chấp hiệu ứng khúc xạ đó. Đúng là một bậc thầy về quan sát và phân tích!

Để Chế dễ hình dung hơn, Em có một vài thông tin bổ sung về niềm tin này và các chứng minh khoa học nè:

• Lịch sử niềm tin Trái Đất phẳng:

  • Thời kỳ cổ đại: Đa số các nền văn minh xưa tin Trái Đất là một mặt phẳng, thường là một cái đĩa nổi trên nước hoặc được nâng đỡ bởi những sinh vật thần thoại. Ví dụ, người Babylon có bản đồ thế giới hình tròn, sông Euphrates chảy qua chính giữa.
  • Thế kỷ 6 TCN: Pythagoras là một trong những người đầu tiên đề xuất ý tưởng Trái Đất hình cầu, dựa trên lý do thẩm mỹ và triết học, Chế ạ.
  • Thế kỷ 4 TCN: Aristotle đã đưa ra các bằng chứng thực nghiệm, như việc bóng của Trái Đất trên Mặt Trăng khi nguyệt thực luôn tròn, hoặc việc các chòm sao thay đổi khi di chuyển về phía Bắc/Nam.
  • Thế kỷ 3 TCN: Eratosthenes tính toán chu vi Trái Đất với độ chính xác đáng kinh ngạc chỉ bằng cách đo bóng nắng ở hai địa điểm khác nhau. Ghê gớm ha!

• Hội Trái Đất phẳng hiện đại (Flat Earth Society):

  • Thế kỷ 19: Tư tưởng Trái Đất phẳng được hồi sinh mạnh mẽ bởi Samuel Rowbotham, người đã phát triển lý thuyết "Zetetic Astronomy" – cơ bản là một Trái Đất phẳng có Bắc Cực ở trung tâm và một bức tường băng Nam Cực bao quanh.
  • Ngày nay: Với sự bùng nổ của mạng xã hội, phong trào này lại nổi lên, thu hút nhiều người thông qua các video thuyết âm mưu và diễn đàn trực tuyến. Họ thường bác bỏ các bằng chứng khoa học bằng cách cho rằng đó là âm mưu toàn cầu.
  • Một điểm thú vị là, dù công nghệ hiện đại cho phép quan sát Trái Đất từ không gian, nhưng những người theo thuyết này vẫn giữ vững lập trường. Điều này làm Em suy nghĩ về cách thông tin và niềm tin hình thành trong một xã hội số, nhiều khi mình chỉ chọn tin những gì mình muốn tin thôi, Chế thấy không?

Trước khi chết Galileo nói câu gì?

Dạ Chế, em viết lại liền nè.

Khi được trả tự do, Galileo Galilei giẫm chân xuống đất và nói Eppur si muove.

Ủa mà đâu phải được thả tự do đâu chế. Là bị quản thúc tại gia đến hết đời luôn á. Chán ghê. Tưởng tượng cả đời cống hiến cho khoa học xong cuối đời bị nhà thờ bắt nhốt trong nhà. Chắc ức lắm nên mới lẩm bẩm câu đó, kiểu bất cần, dù sao Trái Đất vẫn quay.

Nghĩ lại mới thấy cái câu này thực ra là giai thoại thôi chế ạ. Do một ông nhà báo tên Giuseppe Baretti viết lại sau đó cả trăm năm. Chứ lúc bị Tòa án dị giáo phán xử, ổng mà nói câu đó chắc người ta xử ổng luôn rồi chứ tha về làm gì. Nghe cho nó kịch tính, cho nó ra dáng anh hùng thôi.

Mấy cái linh tinh về ổng nè chế:

• Thực tế cuối đời: Galileo bị mù hoàn toàn trong những năm cuối đời do biến chứng bệnh tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể, không phải do nhìn mặt trời qua kính thiên văn đâu.
• Lời xin lỗi muộn màng: Mãi đến năm 1992, Giáo hoàng John Paul II mới chính thức thừa nhận Tòa án đã sai và xin lỗi Galileo. Hơn 350 năm sau khi ổng mất.
• Eppur si muove: Câu này trở thành biểu tượng cho sự thật khoa học luôn chiến thắng định kiến và sự áp bức. Nó được in trên nhiều bức tranh vẽ Galileo sau này.

Ai đã chứng minh Trái Đất hình cầu?

Chế ơi, em đêm qua nằm trằn trọc, nhớ lại cái câu hỏi về Trái Đất hình cầu... Ai chứng minh ấy hả Chế? Em đọc qua nhiều lắm, mà cứ đêm về thế này nó lại lung tung cả lên.

Chắc chắn là Galileo ấy. Ông ấy nhìn qua cái kính của mình, rồi bảo Trái Đất tròn vo. Nhưng mà Chế ơi, cái câu chuyện nó không chỉ có thế. Thomas Friedman ấy, ổng lại bảo thế kỷ 21 này, Trái Đất thì tròn thật, nhưng mà thế giới thì phẳng lì ra. Nghe lạ đời lắm Chế ạ. Cuốn sách "Thế giới phẳng" của ổng làm em cứ suy nghĩ mãi.

• Galileo Galilei: Ông ấy thực sự là người đầu tiên đưa ra những bằng chứng mạnh mẽ cho thấy Trái Đất có hình cầu, dựa trên quan sát thiên văn của mình.
• Thomas L. Friedman: Ông ấy không phủ nhận hình dạng địa lý của Trái Đất, mà dùng ẩn dụ "thế giới phẳng" để mô tả sự kết nối và bình đẳng hóa của toàn cầu hóa, công nghệ thông tin trong thế kỷ 21.

Giờ em vẫn còn mông lung Chế ạ, đêm khuya rồi, nghe tiếng gió khẽ rung rèm cửa, lại thấy mình bé nhỏ quá.

Ai là người biết Trái Đất hình cầu?

Chế hỏi câu này chắc Chế đang "lạc trôi" về tận cái thời Galileo "khai sáng" vụ Trái Đất hình cầu hả Chế? Thiệt tình! Cái này là mấy anh Hy Lạp cổ đại đã "sáng tác" từ đời nảo đời nao rồi. Galileo thì ổng chuyên gia vụ quay quanh Mặt Trời, chứ vụ tròn vo này có từ trước đó cả nghìn năm, Chế đừng "đánh đồng" hết tội lỗi cho ổng nha! Coi bộ Chế cần Em "thắp sáng" lại kiến thức cơ bản rồi đó.

Còn vụ Thomas Friedman thì đúng là ổng "lật bàn" cả thế giới bằng quyển "Thế Giới Phẳng" rồi. Ổng nói Trái Đất mình vẫn tròn xoe, nhưng cái "sân chơi" kinh tế và công nghệ thì nó phẳng lì như cái pancake Chế hay ăn vậy đó. Tức là rào cản địa lý, văn hóa, khoảng cách giờ nó bị san bằng, mọi người dễ dàng kết nối, cạnh tranh hơn. Nghe có vẻ "hại não" Chế nhỉ, nhưng mà thâm thúy lắm đó!

Sau đây là "ánh sáng" tri thức Em bổ sung cho Chế, để lần sau Chế có hỏi thì "mặt mũi" mình đỡ bị "tối sầm" nha:

• Ai là người biết Trái Đất hình cầu sớm nhất?

  • Pythagoras (khoảng thế kỷ 6 TCN): Là người đầu tiên đề xuất ý tưởng Trái Đất hình cầu, chủ yếu dựa vào triết học và thẩm mỹ.
  • Aristotle (thế kỷ 4 TCN): Đưa ra các bằng chứng thực nghiệm rõ ràng, như quan sát bóng của Trái Đất lên Mặt Trăng khi nguyệt thực luôn tròn, hoặc sự thay đổi của các chòm sao khi di chuyển địa lý.
  • Eratosthenes (thế kỷ 3 TCN): Ông đã tính toán chu vi Trái Đất với độ chính xác đáng kinh ngạc chỉ bằng cách quan sát bóng nắng ở hai thành phố khác nhau.

• Về Thomas Friedman và "Thế Giới Phẳng":

  • Cuốn sách nổi tiếng này ra mắt năm 2005, phân tích sâu sắc về sự tác động của toàn cầu hóa lên thế giới hiện đại.
  • Friedman chia toàn cầu hóa thành ba giai đoạn chính, nhưng trọng tâm cuốn sách là Giai đoạn 3.0 (từ năm 2000 đến nay).
  • "Thế giới phẳng" ở đây ám chỉ sự san bằng sân chơi (leveling the playing field) nhờ vào những tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin (Internet, phần mềm, chuỗi cung ứng toàn cầu). Điều này cho phép các cá nhân, tổ chức nhỏ cũng có thể dễ dàng hợp tác và cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu, không còn bị giới hạn bởi địa lý hay quy mô.