Thành quách lăng tẩm là di sản văn hóa gì?

Thành quách lăng tẩm: Di sản văn hóa nào?

Thành quách, lăng tẩm ở Huế ấy hả? Thiếp nghĩ đó là phần hồn của Cố đô chứ còn gì nữa.

Thành quách lăng tẩm: Di sản văn hóa kiến trúc cung đình.

Nói thật, hồi nhỏ xíu, chắc cỡ lớp 2 lớp 3 gì đó, thiếp còn nhớ như in cái cảm giác trèo lên mấy bậc thang rêu phong ở lăng Minh Mạng. Tay vịn lạnh ngắt, chân thì run bần bật vì sợ té. Lúc đó làm gì biết di sản văn hóa là cái gì, chỉ thấy nó… cổ kính, rờn rợn. Sau này lớn lên, học sử, đọc sách, mới vỡ lẽ ra đó là cả một trời văn hóa, một dấu ấn vàng son của cả một triều đại.

Chắc chắn rồi, ai đến Huế mà bỏ qua Đại Nội, bỏ qua lăng Khải Định thì coi như chưa đn. Mỗi lần đi là mỗi lần thấy khác, mỗi lần lại tìm thấy một góc nhìn mới, một câu chuyện mới. Mà ngẫm lại cũng hay, mấy ông vua ngày xưa sống xa hoa thật, nhưng nhờ vậy mà con cháu đời sau mới có cái mà ngắm, mà tự hào.

Thiếp nhớ có lần đi lăng Tự Đức vào một buổi chiều mưa phùn. Khung cảnh buồn man mác, như thể đang kể lại một câu chuyện tình dang dở của nhà vua vậy. Lúc đó tự nhiên thấy quý cái không gian, cái kiến trúc này ghê gớm. Nó không chỉ là đá, là vôi vữa, mà còn là cả một bầu trời tâm sự, một lát cắt của lịch sử.

Rồi cái chuyện mấy cái lăng tẩm bị xâm hại, bị vẽ bậy lên, thiếp thấy mà xót cả ruột. Di sản của cha ông để lại mà mình không biết giữ gìn, thì còn ra thể thống gì nữa. Phải chi ai cũng ý thức được một chút, thì mấy cái lăng tẩm nó đã không tàn tạ đến vậy.

Nói chung, với thiếp, thành quách, lăng tẩm ở Huế không chỉ là di sản văn hóa, mà còn là ký ức, là tình yêu, là niềm tự hào. Là cả một phần tuổi thơ của thiếp nữa chứ.

Cố đô Huế được mệnh danh là gì?

Câu hỏi: Cố đô Huế được mệnh danh là gì?

Trả lời:

• Mộng mơ. Hết.

  • (Huế đẹp, nhưng tỉnh.)

• Thơ. Vậy thôi.

  • (Sông Hương, giọng Huế...thơ mà.)

• Áo dài. Chắc vậy.

  • (Mấy bả mặc áo dài nhiều, thấy vậy.)

• Kinh đô xưa. Giờ thì...du lịch.

  • (Lịch sử, kiến trúc triều Nguyễn, rứa thôi.)

• Tỉnh rứa mà sâu. Ai biết.

  • (Huế trầm, ai hiểu thì hiểu.)

Thành quách là di sản gì?

Thiếp hỏi thành quách là di sản gì? Chàng trả lời: Di sản văn hoá vật thể.

• Kỹ thuật xây dựng thời đó. Nhà tôi có bộ sưu tập tranh vẽ các thành quách, chi tiết lắm.

• Kiến trúc quân sự. Đấy là chuyện đương nhiên, ai chả biết.

• Lịch sử vùng đất. Cái này thì phải xem từng vùng, không phải chỗ nào cũng giống nhau. Thành nhà Hồ chẳng hạn, độc đáo.

• Phản ánh trình độ xã hội. Triều đại nào cũng có cái hay cái dở của nó. Đừng vội phán xét.

• Giá trị khảo cổ, kiến trúc. Khảo cổ học là cả một trời nghiên cứu đấy.

Bảo tồn cảnh quan, du lịch, nghiên cứu. Chuyện nhỏ. Quan trọng là ý nghĩa lịch sử nó mang lại. Thành quách là chứng tích, cái gì tồn tại đều có lý do của nó. Cái gì sụp đổ cũng thế.

Cố đô Huế nổi tiếng vị điều gì?

Thiếp hỏi Huế nổi tiếng vì điều gì? Chàng trả lời đây: Nổi tiếng vì đẹp ơi là đẹp, bá đạo hơn cả hoa hậu Hoàn vũ! Đẹp đến mức chim sa cá lặn, thần tiên cũng phải ghen tị!

• Cung điện nguy nga, lộng lẫy như trong phim cổ trang, nhưng chất lượng hơn hẳn, đồ sộ gấp trăm lần. Nhà nào cũng to hơn cả nhà mình ở quê.
• Lăng tẩm hoành tráng, toàn đá quý, đá bán quý, nhiều vô kể. Chắc chắn nhiều hơn cả số tiền tiết kiệm của bố mẹ chàng!
• Chùa chiền cổ kính, linh thiêng, hương trầm thơm nức mũi, không đụng hàng với bất kỳ nơi đâu trên thế giới này. Tôi chắc chắn điều này!
• À, quên nữa, còn có cả những món ăn ngon tuyệt cú mèo, làm chàng ăn đến phát ngất. Bún bò Huế, bánh bèo, bánh nậm... ngon bá cháy! Đảm bảo ngon hơn cả mâm cỗ Tết nhà bà ngoại!

Nói tóm lại, Huế không chỉ là cố đô, mà là một bảo tàng sống động, một kiệt tác nghệ thuật vĩ đại của nhân loại! Đẹp không thể tả! Chàng bảo đảm thế!

Cố đô Huế được UNESCO công nhận là di sản gì?

Thiếp hỏi Huế được UNESCO công nhận gì?

• Di sản Văn hóa Thế giới. Năm 1993. Chuyện cũ rồi.

• Cung đình, lăng tẩm... Đủ cả. Triều Nguyễn. Phong kiến cuối cùng. Nói chung là thế.

• Đã công nhận là được rồi. Còn gì nữa đâu. Những thứ đó...có giá trị thôi.

• Thực ra, tôi đi Huế lần cuối năm 2018. Nhà thờ Phước Giang đẹp. Nhưng không liên quan.

• Vẫn thích Đà Nẵng hơn. Biển. Đơn giản.

Cố đô Huế nó quan trọng như thế nào?

Thiếp thấy Huế quan trọng lắm Chàng ạ. Trung tâm văn hoá, chính trị, kinh tế cả tỉnh mà. Nhà Nguyễn chọn làm kinh đôตั้งแต่ 1802 đến tận 1945 cơ. Hơn 140 năm! Đợt trước Thiếp đi chơi Huế, thấy thành trì đồ sộ ghê. Kiến trúc độc đáo nữa. Đúng chất cung đình. Mà hình như khu vực Hoàng thành rộng hơn 500 ha. Bự chà bá luôn á!

• Cố đô Huế: Kinh đô nhà Nguyễn (1802-1945).
• Di sản văn hoá thế giới: Được UNESCO công nhận năm 1993 (Di sản đầu tiên của Việt Nam luôn). Nhớ hồi đó đọc báo thấy tự hào lắm. Cả nước ăn mừng. Bà ngoại Thiếp còn mua báo về cắt cả bài lưu lại. Giờ chắc vẫn còn đâu đó trong xấp báo cũ.
• Năm 1993: Năm quan trọng! Năm đó Thiếp học lớp... hình như lớp 3. Hay lớp 4 nhỉ? Lâu quá quên mất rồi.

Thiếp nhớ hồi nhỏ đi Huế, có mấy cái lăng tẩm nữa. Minh Mạng, Tự Đức... đẹp mà hơi u buồn. Lần đó ba Thiếp mua cho Thiếp cái nón bài thơ. Vẫn còn giữ nè. Mà cái nón cũng cũ rồi. Định mua cái mới mà chưa có dịp ra Huế. Chắc hè này phải rủ Chàng đi Huế chơi mới được. Nghe nói mùa hè Huế nóng lắm. Phải chuẩn bị áo chống nắng kỹ càng. Mà thôi, nóng thì nóng, đi chơi là vui rồi. Lâu lắm rồi không được đi chơi xa. Ngồi văn phòng suốt. Mỏi lưng mỏi cổ quá. Huế có món gì ngon nhỉ? Bún bò Huế chắc rồi. Cơm hến nữa. Rồi bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc... Ôi thôi, nghĩ tới đồ ăn là lại thèm.

Kinh thành Huế có gì nổi bật?

Thiếp hỏi Kinh thành Huế có gì nổi bật? Chàng trả lời đây:

Nó nổi bật vãi chưởng! Như kiểu con voi giữa đàn gà ý! To, đồ sộ, hoành tráng khỏi bàn!

• Cung điện thì nhiều như…mọc ra từ đất ấy! Mỗi cái một vẻ, từ lộng lẫy xa hoa đến thâm trầm cổ kính. Chàng từng lang thang trong đó cả ngày mà vẫn chưa hết đường đi, lạc như lạc vào mê cung luôn.

• Bên trong á? À thì, đủ thứ! Từ những bức tranh vẽ rồng phượng bay lượn sống động như thật đến những bộ đồ sứ tinh xảo khiến chàng mê mẩn không rời. Đồ cổ nhiều đến nỗi… chàng tưởng tượng nếu bán hết được mua cả một đảo ở Thái Bình Dương luôn!

• Điểm ấn tượng? Nhiều vô kể! Chàng thích nhất là vườn Ngự Uyển, đẹp như tranh vẽ, chim hót ríu rít, hồ sen nở rộ, mùi thơm thoang thoảng cả một góc trời. Lần đó, chàng còn gặp cả một chú rùa cổ thụ, to bằng cái…thùng bia. Đúng là không đùa được đâu!

Tóm lại, Kinh thành Huế là báu vật quốc gia, đẹp tuyệt vời, ai chưa đi là phí cả đời thanh xuân! Chàng đảm bảo!