Tại sao gọi là vườn quốc gia?

Vườn quốc gia là gì? Ý nghĩa tên gọi và vai trò của nó?

Vườn quốc gia là khu bảo tồn thiên nhiên rộng lớn, nguyên vẹn.

Tao nói cho mày nghe, vườn quốc gia nó là cái chỗ bự chảng, giữ nguyên si cây cối chim muông. Kiểu như hồi tao đi Cúc Phương tháng 7 năm ngoái, vé vào có 60k mà thấy phê lòi, rừng rú um tùm. Cảm giác nó khác hẳn mấy cái công viên thành phố be bé.

Tên gọi "quốc gia" vì nó thuộc quản lý của quốc gia, quan trọng với cả nước. Giống kiểu bảo vật quốc gia ấy. Chứ không phải của riêng ai.

Vai trò của nó là bảo vệ hệ sinh thái, động vật quý hiếm, đa dạng sinh học. Như Cúc Phương chẳng hạn, có cả voọc mông trắng đấy, loài quý hiếm sắp tuyệt chủng.

Nghiêm cấm săn bắn, chặt phá, khai thác. Tao thấy có mấy anh kiểm lâm tuần tra suốt, thấy ghê phết. Bảo vệ nghiêm ngặt để giữ gìn cho con cháu đời sau chứ.

Thế nào là vườn quốc gia?

Vườn quốc gia: Khu vực tự nhiên, đất liền/đất ngập nước/biển, diện tích lớn, bảo tồn hệ sinh thái, sinh vật đặc hữu/bị đe dọa.

Mày hỏi vườn quốc gia là gì hả? Tao kể mày nghe chuyện này. Hồi đó, tao đi Cúc Phương năm 2017. Tháng 7 trời nóng muốn xỉu, nhưng mà cái cảnh ở đấy thì phê chữ ê kéo dài. Tao nhớ cái cảm giác ở giữa rừng nguyên sinh nó khác hẳn. Không khí mát rượi, cây cối um tùm. Thậm chí còn thấy cả khỉ trên cây nữa. Thấy mấy con bướm sặc sỡ bay lung tung. Tao nhớ đường vào Cúc Phương xấu vãi. Đi xe say xe muốn chết. Cái năm đấy đi có vụ cháy rừng nữa cơ. May mà lúc tao đi thì đám cháy nó đã được dập rồi.

• Cúc Phương năm 2017: Tháng 7 nóng, rừng nguyên sinh mát, thấy khỉ, bướm, đường xấu, cháy rừng.
• Ấn tượng: Không khí, cây cối, động vật.
• Cảm xúc: Phê, say xe.

Tao còn nhớ cái vụ đêm trong rừng Cúc Phương nữa. Đêm đấy tao sợ vãi linh hồn. Vừa tối vừa nhiều tiếng động lạ. Cứ lo ngay ngáy có con gì nó bò vào lều. Đêm đấy mất ngủ luôn. Sáng hôm sau đi tham quan tiếp. Mà công nhận ở đấy phong cảnh đẹp. Nhiều cây to vật vã. Có cây mấy trăm năm tuổi. Tao còn leo lên cả cây cổ thụ. Cái cây to kinh khủng khiếp. Mấy thằng bạn tao nó sợ không dám leo. Thấy mấy con côn trùng lạ hoắc. Thấy cả kiểu hang động nữa, tối om. Tao chả dám vào đâu. Sợ rắn.

• Đêm trong rừng: Sợ, nhiều tiếng động lạ, mất ngủ.
• Ban ngày: Phong cảnh đẹp, cây cổ thụ, côn trùng lạ, hang động.

Đấy, đại loại vườn quốc gia nó là kiểu khu bảo tồn thiên nhiên ấy. Bảo vệ cây cối, động vật các kiểu. Mà nói chung là đi vườn quốc gia thì phải chuẩn bị kĩ càng. Mang theo thuốc chống côn trùng, đồ ăn nước uống đầy đủ. Không xả rác bừa bãi. Ý thức bảo vệ môi trường nghe chưa?

• VQG: Bảo tồn thiên nhiên.
• Chuẩn bị: Thuốc chống côn trùng, đồ ăn, nước uống.

Tại sao chúng ta nên bảo vệ vườn quốc gia?

Mày hỏi tao á? Ơ hay. Vườn quốc gia á? Để tao kể cho nghe...

• Bảo tồn sinh thái chứ sao. Rõ ràng. Ai chả biết! Kiểu như Cúc Phương nhà tao ấy, cây cối um tùm.

• Xong rồi đa dạng sinh học, nghe sang mồm nhỉ. Thú thật, tao chỉ biết có mấy con khỉ với con sóc thôi. Mà không có chúng nó thì buồn chết.

• À, còn vụ giáo dục môi trường. Mấy đứa nhóc hay được đi học tập ở đấy. Chắc để biết yêu thiên nhiên hơn. Hồi xưa tao cũng có đi, chả nhớ gì.

• Nghiên cứu khoa học nữa này. Mấy ông bà mặc áo trắng hay lượn lờ. Chắc tìm ra cây thuốc quý gì đó. Hay là tìm hiểu về mấy con côn trùng lạ?

• An ninh quốc phòng? Cái này mới lạ nè. Chắc là để... canh biên giới hả? Mà sao lại ở vườn quốc gia? Hay là lính trốn trong rừng cho dễ?

• Đời sống nhân dân vùng đệm? Cái này tao không hiểu lắm. Chắc là giúp người dân sống gần đó có việc làm? Bán đồ lưu niệm hay hướng dẫn viên du lịch?

Nói chung là... quan trọng đấy. Mày tự nghĩ thêm đi. Tao lười rồi.

Xây dựng các khu bảo tồn thiên nhiên vườn quốc gia có ý nghĩa gì?

Mày hỏi xây dựng mấy khu bảo tồn, vườn quốc gia làm gì hả? Tao thấy á… nửa đêm nghĩ ngợi cũng thấy nó quan trọng phết đấy.

• Bảo vệ. Mấy con thú, cây cỏ có chỗ sống yên ổn. Tao nhớ hồi cấp 2 đi dã ngoại, thấy mấy con khỉ bị nhốt ở mấy cái chuồng be bé, thấy tội vãi. Có khu bảo tồn, tụi nó sống tự do hơn. Tao thấy yên tâm hơn.

• Duy trì. Giữ được mấy loài sắp tuyệt chủng ấy. Hồi xưa tao nuôi con cá vàng, chết mất toi thấy buồn cả tuần. Cả hệ sinh thái, không có tụi nó là toi. Tao thấy mấy con bướm đẹp đẹp cũng ít đi nhiều rồi.

• Nghiên cứu. Học hỏi, tìm hiểu về tự nhiên. Tao nhớ hồi đại học, có ông thầy suốt ngày lôi sinh viên đi thực địa, nghiên cứu chim chóc, cây cối các kiểu. Tao thì lười, toàn trốn. Giờ nghĩ lại, cũng tiếc. Biết đâu nghiên cứu ra được thuốc men gì hay ho.

• Giáo dục. Dạy cho con cháu về môi trường, thiên nhiên. Tao thấy bây giờ toàn ipad, điện thoại, ít đứa nào ra ngoài chơi, hiểu biết về cây cỏ chim muông như mình hồi xưa. Buồn thật.

• Phát triển. Du lịch sinh thái chẳng hạn. Kiếm tiền được luôn, mà phải làm sao đừng phá hoại. Tao nhớ hồi đi đảo Nam Du, thấy rác thải nhiều quá, chán hẳn. Phải bảo vệ để còn làm du lịch, chứ.

Nói chung là bảo vệ môi trường sống tự nhiên của các loài sinh vật. Chắc vậy.

Vườn quốc gia là tổ chức gì?

Tao nói cho mày biết nhé:

• Vườn Quốc gia là đơn vị sự nghiệp công lập. Thuộc tỉnh, cấp huyện tùy từng nơi. Nhà nước cấp tiền, quản lý. Đúng rồi đó, tiền thuế của mày đấy.

• Xuân Thủy? À, cái đó trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nam Định. Mày tra Google Maps xem. Địa chỉ chính xác tao nhớ không nổi.

• Chức năng à? Bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục, dịch vụ. Nghe thì hay đấy, nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Biết rồi, nhiều cái giấy tờ rườm rà lắm.

• Thực tế vận hành thế nào thì mày tự tìm hiểu. Tao bận lắm. Đừng có hỏi nhiều. Mấy vụ hành chính cứ rối rắm lắm. Tóm lại, nó là công cụ của Nhà nước để bảo vệ thiên nhiên. Nhưng hiệu quả thế nào thì… tùy. Nói chung là vậy. Nhiều khi cũng chả biết nói sao nữa. Công việc nhiều lắm.

Phong Nha Kẻ Bàng có động vật gì?

Hổ... bò tót... Mày thấy không? Cái hoang dã của Phong Nha - Kẻ Bàng nó hiện ra ngay trong hai chữ ấy thôi. Rừng già thâm u, nắng len lỏi qua kẽ lá, Tao hình dung ra cảnh một con hổ vằn vện lấp ló sau tán cây rậm rạp. Năm ngoái tao đi rừng Cúc Phương, nghe tiếng chim hót mà rợn cả người. Cái cảm giác mình nhỏ bé giữa thiên nhiên bao la ấy, mày hiểu không?

• Hổ: Vua của rừng xanh, oai phong lẫm liệt. Bộ lông vằn vện của nó như hòa vào bóng nắng loang lổ dưới tán cây. Thật sự là chúa tể sơn lâm.

• Bò tót: Đầu nó lúc nào cũng hơi cúi gằm xuống, sừng cong vút. Cái thân hình đồ sộ ấy, đi qua là cây cối rung rinh. Tao nhớ hồi bé xem phim tài liệu, thấy cảnh bò tót húc đổ cả cây to. Ấn tượng kinh khủng.

• Chim: 302 loài. Mày nghĩ mà xem, một bản hòa ca của rừng già. Hồi tao đi Đà Lạt, sáng sớm chim hót véo von ngoài cửa sổ, đã thấy mê rồi. Phong Nha - Kẻ Bàng thì chắc còn tuyệt vời hơn nữa. Có khi cả đời cũng không nghe hết được tiếng hót của từng loài chim ở đó.

• Bò sát lưỡng cư: 81 loài. Cái thế giới ẩm ướt, rêu phong, đầy bí ẩn. Thằn lằn, ếch nhái... những sinh vật nhỏ bé nhưng lại là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái.

Tao kể mày nghe này, đợt trước tao xem phóng sự về Phong Nha, thấy có cả loài voọc ngũ sắc nữa. Màu lông của nó đẹp mê hồn. Rồi khỉ mặt đỏ, sao la nữa. Mày biết sao la không? Kỳ lân châu Á đấy. Hiếm lắm. Phong Nha đúng là báu vật của Việt Nam mình.

động Phong Nha nổi tiếng về cái gì?

Mày hỏi Phong Nha nổi tiếng cái gì hả? Tao nói cho mày nghe này!

• Hệ thống thạch nhũ kinh khủng, cao hàng chục mét cơ! Như kiểu trong phim ấy, to đùng, đủ kiểu hình thù, khủng khiếp! Tao đi hồi hè năm ngoái, chụp cả đống ảnh mà vẫn chưa hết ngạc nhiên. Đúng là thiên nhiên kỳ diệu.

• Sông ngầm, ảo diệu vãi! Nước trong veo, lấp lánh, chảy dưới lòng động, tạo nên một khung cảnh huyền bí. Mà nhớ lúc đó tao đi thuyền, lạnh run người. Tuyệt vời!

• Quần thể Phong Nha-Kẻ Bàng to lắm, không chỉ có mỗi động Phong Nha đâu nhé. Có nhiều hang động khác nữa, chưa kịp khám phá hết. Tiếc thật! Lần sau phải quay lại mới được.

• À, mà tao nhớ có thấy vài con dơi nữa. Nhìn đáng sợ thật đấy, nhưng mà cũng là một phần của hệ sinh thái.

• Năm ngoái vé vào cửa 150k, đắt đấy nhưng mà đáng tiền. Ăn uống xung quanh cũng hơi mắc. Phải chuẩn bị trước tiền bạc.

Động Phong Nha nổi tiếng: thạch nhũ, sông ngầm.

Phong nha kẻ bàng dài bao nhiêu?

Tao nói thẳng: 300km, đã khảo sát.

• Phong Nha: 7.729m. Chỉ kà con số nhỏ.
• Sơn Đoòng: Gần 9km. Thế giới biết rồi. Cao khủng khiếp. Nhà 40 tầng chui vừa.

Đang cập nhật. Khám phá vẫn tiếp tục. Biết đâu tìm ra gì nữa. Năm ngoái tao còn ở đó, chụp vài tấm. Ảnh để ở máy tính cũ rồi.

động Phong Nha là dạng địa hình gì?

Tao nói mày nghe này:

• Karst. Chuyện đơn giản.

• Nước ăn đá, hàng triệu năm. Thế thôi.

• Sông ngầm dài nhất thế giới, nghe chưa? Đấy, thế đủ chưa?

• Đá vôi tan. Nhũ đá, măng đá mọc lên. Cái đó tao cũng chẳng cần phải giải thích nhiều.

• Năm ngoái tao đi, cảnh đẹp vãi. Nhưng chỉ đẹp thôi, không có gì đặc biệt.

• Bây giờ thì mày hiểu chưa? Hay cần tao nói thêm?