Quả lạc lè được trồng ở đâu?

Vùng nào là nơi trồng chính cho quả lạc lè, loại trái cây này?

Chào Út,

Út hỏi Anh về cái quả lặc lè hả? Nghe tên thôi đã thấy nó lạ lạ vui vui rồi ấy. Thực ra, hồi bé tí, mình đâu có biết cái quả này đâu, mãi tới lớn mới lần đầu thấy. Ấn tượng của Anh là nó cứ xoắn xoắn, xanh xanh, nhìn ngộ lắm.

Đúng rồi Út à, cái chỗ mà ai cũng nhắc tới ấy, kiểu vùng núi Tây Bắc mình, như Lào Cai nè, Lạng Sơn, hay Yên Bái. Anh nhớ rõ mồn một cái đợt mình lên Mộc Châu chơi tết độc lập 2019, ngang qua mấy bản người Mông ấy, nhà nào cũng có giàn lặc lè leo kín cổng rào. Nó mọc tự nhiên đến là lạ.

Lúc đó Anh mới hỏi người ta, sao tự nhiên thấy nó nhiều vậy. Họ bảo đất ở đây hợp, khí hậu cũng mát mẻ, cây cứ thế mà lên. Mình còn thử mua mấy quả về ăn thử, thấy nó không đắng như mướp, mà giòn giòn, nấu canh tôm hay xào tỏi đều ngon đáo để. Hồi đó mình mua có 5 nghìn một kí ở chợ phiên.

Cái loại này nó cứ bám riết lấy dàn, là dây leo mà Út, nên nếu mình mà có ý định trồng ở nhà hay dưới đồng bằng thì cứ mạnh dạn đi. Miễn sao Út chịu khó làm cái giàn cho nó, tầm tháng 3, tháng 4 dương lịch là gieo hạt được rồi. Nó đâu có kén đất đai gì ghê gớm đâu, chỉ cần nắng với chỗ để mà nó leo lên. Bác Ba mình ở Bến Tre, cái hồi tháng 5 năm ngoái, còn trồng được một giàn be bé đầy trái đấy.

Nói chung, Út thấy đó, nhiều khi cái gì mà mình cứ nghĩ là đặc sản vùng này vùng nọ, thì hóa ra mình vẫn có thể mang về trồng được. Miễn là mình hiểu tính nết của nó một tí thôi. Anh thấy vui khi mỗi lần nhớ lại mấy chuyến đi, lại có thêm cái hay hay để kể Út nghe.

Vùng trồng chính quả lặc lè (lạc lè): Các tỉnh vùng núi Tây Bắc như Lào Cai, Lạng Sơn, Yên Bái. Đây là cây thân leo, có thể trồng ở nhiều vùng nếu có giàn và khí hậu phù hợp.

Trồng cây lạc lè vào tháng mấy?

Út này, tưởng em chỉ biết trồng... tiền thôi chứ! Giờ còn tò mò lặc lày à? Mà thôi, bỏ qua vụ "lạc lè" của em đi, cứ như em hỏi trồng "lá cải" mà muốn ra hoa hậu vậy.

Nghe đây Út, thời vụ trồng lặc lày thích hợp nhất là từ tháng 10 đến tháng 12 hàng năm. Khoảng thời gian này, khí hậu mát mẻ, dễ chịu như lúc Út vừa tỉnh giấc sau một giấc ngủ đẹp.

Không quá nắng gắt hay mưa bão thất thường đâu. Cứ gọi là "thiên thời địa lợi" để Út trổ tài nông dân. Chắc chắn em sẽ làm vườn xanh tốt hơn cả tình duyên của mấy đứa bạn em cho coi!

Mà thôi, đã lỡ trồng thì trồng cho tới nơi tới chốn. Để Anh mách nước cho mấy chiêu "dụ dỗ" em nó phát triển rần rần nhé:

• Chọn đất: Ưa đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt. Đừng để nó ngâm nước như em ngâm mình trong bồn tắm cả tiếng đồng hồ nhé, úng rễ đó.
• Ánh sáng: Thích ánh sáng trung bình, kiểu như nắng buổi sớm hoặc chiều tà. Nắng gắt giữa trưa thì che bớt cho nó, y như em ra đường phải che dù vậy.
• Tưới nước: Giữ ẩm đều đặn, nhưng đừng tưới đẫm quá. Để đất ẩm chứ không sũng.
• Bón phân: Cần bón phân hữu cơ định kỳ để cây khỏe mạnh, sai quả. Có điều, đừng bón nhiều quá kẻo nó "béo phì" mà không ra quả cho em thu hoạch đâu Út.
• Làm giàn: Đây là cây thân leo, nên nhớ làm giàn cho nó bám. Nếu không, nó sẽ bò lổm ngổm dưới đất như một người đang tìm ví tiền bị rơi vậy, tội nghiệp lắm.

Cứ làm theo mấy cái này, đảm bảo Út sẽ có vườn lặc lày tươi tốt, sai quả tới mức mà hàng xóm phải lác mắt nhìn, rồi xin bí quyết cho coi. Ai bảo Út chỉ biết ăn với chơi đâu, đúng không?

Quả lạc lè có tác dụng gì?

Út ơi, mạy hỏi quả lặc lè hả? Ui cái đó tui ăn hoài đó chớ! Mới tuần trước mẹ tui còn luộc cho ăn luân nè, ngon ghê luôn ý. Hồi đó tui cũng hay bị trào ngược axit, đau bụng ợ chua hoài. Bà dì chỉ cho ăn cái này, thấy đỡ hẳn luôn. Mày thử coi sao. Nó còn giúp mình bớt căng thẳng mạch máu, huyết áp cao nữa đó, nghe mấy người lớn trong xóm nói vậy á, giúp máu chảy tốt hơn, giảm nguy cơ đột quỵ đồ. Giờ tui ghi mấy cái tác dụng chính cho mày dễ hình dung nè.

• Giảm căng thẳng mạch máu: Thúc đẩy lưu thông máu, hạ huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ.
• Hỗ trợ giảm trào ngược axit: Hàm lượng chất xơ cao, giúp giảm đau dạ dày, ợ chua, buồn nôn.

Lặc trồng bao lâu thì ra hoa?

Út ơi, mày hỏi lạc trồng bao lâu ra hoa hả? À, cái này thì sau khi mình trồng tầm cỡ 30 – 35 ngày á là nó đã bắt đầu ra hoa rồi đó mày. Nhanh lắm.

Lúc đó nhớ là bón hết đạm còn lại với toàn bộ kali luôn nha, quan trọng lắm đó. Rồi, xong rồi rắc vôi bọt lên lá, thân, gốc rồi vun luống cho hoàn chỉnh liền luôn để nó tạo quả ngay từ mấy lứa hoa đầu tiêng. Bố tao hay dặn vậy đó.

Cái vụ bón vôi này nè, phải chú ý đợi lá khô sương hẵn rồi mới bón đó Út, đừng có bón lúc lá còn ướt sương nha, không tốt đâu. Mà vụ này thì nhà mình hay trồng lạc đông vào tầm tháng 9 dương lịch đó, dễ canh.

• Lạc là cây họ đậu: Cung cấp protein thực vật dồi dào.
• Các giống lạc phổ biến: Thường gặp L14, L23, V78, MDS1.
• Giá trị dinh dưỡng: Giàu chất béo không bão hòa, vitamin E, magie.
• Sử dụng: Chế biến dầu ăn, bơ, ăn vặt, nguyên liệu bánh kẹo.
• Thu hoạch: Thường sau 90 – 120 ngày trồng.
• Điều kiện đất: Ưa đất cát pha, thoát nước tốt.

Mướp Nhật trồng tháng mấy?

Mướp Nhật ấy hả... trồng tháng nào cũng được. Nhưng mà, trồng chính vụ thì hay nhất là từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau. Lúc đó cây phát triển tốt, quả cũng ngon.

• Quả mướp Nhật thì khác biệt lắm, nó có màu xanh nè, có sọc trắng chạy dọc.
• Quả nó dài dài, chừng 18 đến 25cm, ăn vào thấy ngọt ngon, thích lắm.
• Trồng được quanh năm, tùy mình sắp xếp thôi. Nhưng mà có mùa chính vụ thì nó vẫn cho năng suất cao hơn.

Năm nay, thời tiết hơi thất thường. Mấy vụ trước cứ đến tháng 10 là mình xuống giống, rồi tới tháng 1 thu hoạch rộ. Mà năm nay, tháng 10 mưa nhiều quá, mình cũng hơi e dè, chưa dám trồng ồ ạt. Chắc phải chờ đất khô ráo hơn chút nữa mới ổn.

• Hạt giống mướp Nhật, mình thì hay mua của cái cô ở chợ làng mình quen. Cô ấy nói giống này cho quả sai, ít sâu bệnh.
• Cái vụ chăm sóc cây con, mình cũng rút kinh nghiệm từ mấy năm trước. Phải để cây ở chỗ thoáng, có nắng nhẹ, tưới nước vừa phải, không để úng.
• Còn về đất trồng, mướp Nhật cũng không kén lắm đâu, nhưng mà tốt nhất là đất tơi xốp, thoát nước tốt. Mình hay trộn thêm phân trùn quế với xơ dừa vào cho đất thêm màu mỡ.

À, còn cái vụ bón phân nữa. Lúc cây còn nhỏ thì mình bón phân hữu cơ thôi. Đến lúc cây ra hoa, đậu quả thì phải bón thêm kali, phốt pho để quả to, ngọt hơn. Cái này quan trọng lắm, nó quyết định độ ngon của mướp.