Ở Quảng Trị từng phát triển nghề làm muối truyền thống, hãy cho biết làng nghề truyền thống đó tên gì ở địa phương nào?

Làng nghề muối truyền thống Quảng Trị tên gì, ở đâu?

Làng muối Tường Vân, xã Triệu An, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

Bây hỏi làng muối Quảng Trị hả? Tao nhớ hồi hè năm 2019, đi ngang Triệu Phong, Quảng Trị, thấy biển muối trắng xóa, đẹp mê hồn. Hỏi ra mới biết làng muối Tường Vân. Đường hơi khó đi tí nhưng mà cảnh đẹp, không uổng công.

Tao thấy người ta nói làng này làm muối lâu đời lắm, hơn 20 năm trước đã nổi tiếng rồi. Hồi đó chắc còn nhộn nhịp hơn bây giờ. Bây giờ ruộng muối vẫn còn nhưng hình như ít người làm hơn.

Hôm đó tao ghé quán nước ven đường, uống ly trà đá 5 ngàn, nghe mấy bác kể chuyện làm muối cực nhọc. Nắng gió quanh năm, thu nhập bấp bênh. Nghĩ cũng thương.

Đợt đó, định mua ít muối về làm quà mà quên mất. Lần sau quay lại nhất định phải mua. Muối ở đây chắc mặn mà hương vị biển lắm.

Quảng Trị có nghề truyền thống gì?

Bây hỏi nghề truyền thống Quảng Trị à? Tao nhớ mộc chạm Cát Sơn nổi tiếng lắm. Hồi trước nhà bà ngoại tao có bộ bàn ghế chạm trổ rồng phượng, chắc của Cát Sơn. Hay là của làng Gia Độ nhỉ? Mà hình như hai làng này cũng gần nhau. Đợt đó tao còn nhỏ, chắc tầm lớp 3, lớp 4 gì đó, đi theo bà ngoại ra tận xưởng xem người ta làm. Bụi mù mịt luôn. Thợ thì cứ đục đẽo, gõ gõ. Mùi gỗ thơm phức.Tao nhớ hồi đó thích nghịch mấy cái dăm bào, bị bà ngoại mắng cho.

• Mộc chạm Cát Sơn: Hình như chuyên đồ nội thất, tủ thờ các kiểu. Nghĩ lại thấy tiếc cái bộ bàn ghế đó ghê, giờ không biết ở đâu rồi.
• Mộc Gia Độ: Cái này tao không nhớ rõ lắm. Thấy bảo cũng đồ gỗ. Nhưng hình như theo kiểu khác. Chắc là đồ gia dụng? Hay là đồ thờ cúng?

À còn giấy Phổ Lại nữa. Tao nhớ có lần đi học, cô giáo cho làm bài tập về làng nghề truyền thống. Tao chọn ngay cái này. Nghe cái tên là lạ. Phổ Lại. Lại Phổ. Mà hồi xưa giấy chắc hiếm lắm nhỉ. Học sinh bây giờ sướng thật. Vở, sách, bút đầy đủ. Bút máy, bút bi, đủ loại. Hồi đó tao toàn phải dùng bút mực, vở ô li. Mực tím, mực xanh. Lem nhem hết cả. Nhớ hồi đó còn dùng giấy thấm nữa chứ. Giờ ít thấy ai dùng rồi.

• Giấy, vôi Phổ Lại: Hình như giấy này làm từ rơm rạ gì đó. Đúng rồi rơm rạ. Còn vôi chắc nung từ đá vôi. Mà hình như làng này còn làm nón nữa. Hay là tao nhầm sang Bố Liêu nhỉ?

Nón lá Bố Liêu. Cái này tao nhớ rõ. Mẹ tao hồi xưa hay đội. Nón trắng tinh, đẹp lắm. Giờ ít thấy người đội rồi. Toàn mũ bảo hiểm là chính. Mà cũng đúng, an toàn hơn.

• Nón lá Bố Liêu: Tao nhớ nón này làm từ lá gì đó. Lá cọ hay lá buông gì đó. Không nhớ rõ lắm. Nhưng chắc chắn là làm thủ công. Tay nghề cao mới làm được.

Quạt giấy Phương Ngạn, chiếu Lâm Xuân, đồ tre Lan Đình. À đúng rồi, còn quạt Phương Ngạn. Hồi đó nhà nào chả có cái quạt giấy. Mùa hè nóng bức, quạt phành phạch. Giờ toàn điều hòa. Quên mất, hình như chiếu cói cũng là đặc sản Quảng Trị thì phải. Còn cái gì nữa nhỉ?

• Quạt Phương Ngạn: Tao nhớ là quạt giấy, đủ màu sắc. Trẻ con thích lắm.
• Chiếu Lâm Xuân: Chiếu cói thì chắc chắn rồi. Mát, bền. Hồi bé tao hay nằm đất, trải chiếu.
• Tre Lan Đình: Cái này hình như làm mấy cái rổ rá, thúng mủng các kiểu.

Đại khái là thế, không nhớ hết được. Mày lên mạng tìm hiểu thêm đi.

Tỉnh Quảng Trị có truyền thống gì?

Ê bây, Quảng Trị á? Tao nhớ truyền thống cách mạng kháng chiến kiên cường. Ủa mà hồi xưa học sử hình như nghe cô nói vậy. À đúng rồi, nhà ông nội tao ở Gio Linh, ngay cửa Tùng, biển đẹp vãi. Mà giờ ông mất rồi, buồn vãi nồi. Chắc phải dăm ba năm nữa mới về quê. Hồi nhỏ hay được ông dẫn đi tắm biển. Lại nhớ hồi xưa, không liên quan lắm cơ mà nhớ hồi học lớp 5 được đi Vĩnh Linh thăm địa đạo. Nghe nói địa đạo dài vl, tận mấy chục km.

• Cách mạng: Đúng rồi, kiên cường vl.
• Biển: Cửa Tùng đẹp quên sầu. Cái vụ này hồi cấp 2 tao đi với bố mẹ á. Mẹ tao khoái hải sản vl, mua cả bao tải về. Tao nhớ có lần mua con ghẹ to vl, xong luộc lên ăn ngon vãi.
• Địa đạo: Vĩnh Linh. Hồi đó đi xong về viết văn tả địa đạo được 9 điểm. Đỉnh vãi.

Quảng Trị làng nghề cũng nhiều á bây. Thấy bảo hồi xưa chiến tranh bom đạn tùm lum mà vẫn giữ được nghề. Giờ còn nhiều chỗ làm du lịch trải nghiệm, tự tay làm này nọ á. Chắc phải rủ tụi bạn đi chứ ở SG suốt chán vãi nồi. Tao thấy cái nghề mộc ở Cát Sơn hay vl. Chạm khắc tinh xảo vãi nồi. Thấy bảo còn xuất khẩu nữa. Nón lá Bố Liêu thì tao thấy bán đầy đường. Không biết có phải chính gốc không.

• Mộc Cát Sơn: Chạm khắc đỉnh.
• Nón lá Bố Liêu: Tao thấy có mấy bà đội đi chợ này nọ.

Hình như còn rượu Kim Long á bây. Lần trước thằng bạn tao, nó ở Hải Lăng, tết nó đem ra biếu chai rượu Kim Long ngon vãi. Uống êm ru bà rù luôn, không bị đau đầu. Nhớ hồi đấy uống say vl. Tao nhớ cả chiếu Lâm Xuân nữa, mát vãi.

• Rượu Kim Long: Hải Lăng. Uống ngon vl.
• Chiếu Lâm Xuân: Mát lắm. Mùa hè nằm sướng vcd.

Ở huyện Hải Lăng có nghề truyền thống nổi tiếng gì?

Nghề nấu rượu Kim Long... Hải Lăng.

À... rượu Kim Long.

• Kim Long.
• Hải Lăng.

Hàng trăm năm.

Rượu...

• thơm ngon.
• nguyên chất.

Công thức gia truyền... bí mật của đất.

(Hải Lăng, Quảng Trị)

Nghề truyền thống của quê hương hướng hóa quảng trị là gì?

Nghề truyền thống nổi bật ở Hướng Hóa, Quảng Trị là dệt zèng, thổ cẩm. Tao thấy mấy cái váy áo, túi xách, khăn choàng dệt từ zèng đẹp vãi chưởng, chất lượng thì miễn bàn. Bây thử tưởng tượng mặc đồ zèng đi quẩy, chất chơi người dơi luôn. Tao kể bây nghe, zèng là loại vải dệt từ sợi cây lanh, trồng trên nương rẫy á. Cái nghề này đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo kinh khủng, từ khâu trồng lanh, se sợi, nhuộm màu cho đến dệt thành phẩm. Năm ngoái tao có ghé Hướng Hóa chơi, mua được mấy cái khăn dệt zèng về làm quà, ai cũng khen hết lời.

• Dệt zèng: Nghề này chủ yếu do người Vân Kiều làm, hoa văn trên vải zèng độc đáo lắm, thể hiện nét văn hóa riêng của họ.
• Thổ cẩm: Cũng na ná như dệt zèng, nhưng thổ cẩm thì đa dạng hơn về chất liệu, có thể dùng sợi bông, sợi gai, tơ tằm,...

Mà bây hỏi nghề truyền thống ở Quảng Trị thì nhiều vô kể. Chằm nón Bố Liêu, đan lát Lan Đình thì khỏi nói rồi, nổi tiếng quá trời. Tao còn nghe nói có làng nghề chạm khắc gỗ Cát Sơn nữa, nghe đâu sản phẩm làm ra toàn hàng xuất khẩu xịn xò. Làng này ở xã Trung Giang, huyện Gio, bây ạ. Mấy ông thợ chạm khắc ở đây tay nghề đỉnh của chóp, nhìn tượng gỗ mà cứ ngỡ người thật á!

Quảng Trị có văn hoá gì?

Bây hỏi hay đấy, để tao khai phá cái "văn hóa" Quảng Trị cho:

• Dân ca: Hò khoan, vè, đồng dao... đậm chất dân gian miền Trung, nghe là thấy chất phác.

• Hội tụ văn hóa: Việt - Chăm, giao thoa bao đời, tạo nên cái riêng biệt. Như kiểu tao mix đồ, không ai đụng hàng.

• Trung tâm: Thị xã Quảng Trị "gánh team" kinh tế, văn hóa. Mà nghĩ xem, văn hóa có nuôi sống được không? Đôi khi phải có kinh tế chống lưng.

Văn hóa nó là cái gì đấy trừu tượng, khó nắm bắt. Nhưng tao nghĩ nó nằm ở những điều bình dị nhất, như tiếng ru hời của mẹ, hay câu chuyện kể của bà. Đấy, mới là văn hóa "thật".