Mùa đông ở miền Bắc như thế nào?

Mùa đông ở miền Bắc khắc nghiệt ra sao?

Cậu hỏi mùa đông miền Bắc khắc nghiệt thế nào hả? Tớ kể cho nghe nhé! Lạnh thấu xương luôn!

Năm ngoái, tầm tháng 12, tớ ở Sapa. Lên đấy, giá cả đắt hơn hẳn Hà Nội, ăn một bát phở cũng phải 50k. Nhưng cái lạnh… trời ơi!

Cái lạnh buốt đến tận tim ấy. Mấy hôm đó, nhiệt độ chỉ loanh quanh 8-10 độ C thôi. Mà gió lại ào ào, gió mùa Đông Bắc đúng kiểu "thấu xương" luôn.

Tớ nhớ có hôm đi thăm bản Cát Cát, mũ len, khăn choàng, áo khoác đủ cả mà vẫn run cầm cập. Tay chân tê cóng, cái cảm giác ấy… khó tả lắm!

Hà Nội thì đỡ hơn chút, nhưng cũng rét lắm rồi. Tớ nhớ hồi đầu tháng 12 năm ngoái, mấy hôm trời chuyển rét, mặc 3 lớp áo mà vẫn thấy lạnh. Đi làm về, tay chân như hai cục đá.

Mấy thông tin thời tiết trên báo chí chỉ nói chung chung thôi, chứ thực tế còn khắc nghiệt hơn nhiều. Khắc nghiệt nhất là cái gió, nó cứ như dao cứa vào mặt ấy. Mùa đông miền Bắc, đúng là phải trải nghiệm mới hiểu.

Mùa đông miền Bắc bắt đầu từ tháng mấy?

Tớ nhớ như in cái rét buốt năm ngoái, khoảng giữa tháng 11. Tớ đang ở Hà Nội, đi xe máy mà tay tê cóng, phải dừng lại mấy lần xoa tay vào nhau. Lúc đó tớ mới biết, à, mùa đông đến rồi đấy.

• Gió mùa Đông Bắc: Xuất phát từ áp cao Xibia lạnh lẽo.
• Thời gian: Thường từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
• Khu vực: Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất.

Tớ còn nhớ lúc đó mới mua cái áo len mới toanh, hí hửng mặc đi chơi. Ai dè lạnh quá, mặc thêm cái áo khoác dày cộp vẫn thấy run cầm cập. Đúng là mùa đông miền Bắc không đùa được đâu.

Khi nào rét đậm?

Tớ trả lời cậu nè. Đêm nay lạnh ghê, cứ nằm mãi không ngủ được. Nghĩ linh tinh đủ thứ.

Rét đậm hay không ấy hả? Mình nhớ hồi đầu tháng 12 vừa rồi, nhà mình ở Hà Nội, lúc đó rét đậm kinh khủng. Nhiệt độ xuống thấp lắm.

• Nhiệt độ ban ngày chỉ loanh quanh 12-14 độ C thôi.
• Đêm xuống còn có 8 độ C. Lạnh buốt cả người.
• Phải mặc mấy lớp áo ấm mới chịu được.

Rét hại thì chưa thấy, nhưng rét đậm thì nhiều rồi. Mình thấy thời tiết năm nay thất thường lắm. Lúc nắng chang chang, lúc lại lạnh thấu xương.

Rét đậm thường xuất hiện vào mùa đông, khoảng tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Cụ thể khi nào thì phụ thuộc vào từng năm, mấy năm trước thì khác, năm nay thì khác. Mà thực ra cái vụ thời tiết này khó nói lắm, dự báo cũng chỉ mang tính chất tham khảo thôi. Tớ thấy nhiều lúc nó chẳng đúng chút nào cả.

Về nhiệt độ: Dưới 15 độ C là rét đậm rồi, dưới 13 độ C là rét hại. Nhưng thực tế còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa, như độ ẩm, gió,... nên cũng khó nói chính xác. Mình chỉ nhớ những gì mình trải nghiệm thôi. Chứ không phải chuyên gia thời tiết gì đâu.

Rét đậm rét hại ở miền Bắc kéo dài báo lâu?

Ôi giời, cậu hỏi khó tớ rồi! Để tớ lục lại trí nhớ xem nào...

• Rét đậm rét hại Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ kéo dài đến 10/2/2025 á? Khoảng đó thôi, nhưng mà thời tiết giờ khó lường lắm.
• Ảnh hưởng thì chắc chắn có. Gia súc, cây trồng đi tong hết. Mà nhà tớ năm ngoái trồng rau, rét quá cũng toi gần nửa. Huhu.
• Tàu thuyền đi biển cũng nguy hiểm nữa. Gió to sóng lớn mà.
• Mà tớ nhớ năm kia, rét còn kéo dài hơn cơ. Hình như tận rằm tháng Giêng. Không biết năm nay thế nào.
• Nhưng mà tớ thích ăn lẩu vào những ngày rét thế này. Ngồi quây quần bên gia đình, ấm cúng phết. Cậu thích ăn lẩu gì?
• Tớ thấy bảo rét này là do không khí lạnh tăng cường. Nghe chuyên gia dự báo thời tiết nói thế. Mà tớ chả tin lắm, toàn nói sai.
• Mà cậu có biết cách nào giữ ấm cho cây trồng không? Mấy bác hàng xóm nhà tớ toàn đốt rơm để sưởi ấm cho cây.
• À, mà đợt rét này tớ phải đi mua thêm mấy cái áo ấm mới được. Mấy cái cũ sờn hết cả rồi.

Khi nào thì có gió mùa Đông Bắc?

Tớ trả lời cậu nhé! Gió mùa Đông Bắc hoạt động từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Thật ra, cái vụ phân loại lạnh khô, lạnh ẩm ấy… cũng hơi rắc rối. Năm nay, theo ghi nhận của Viện Khí tượng Thủy văn, mình thấy sự chuyển đổi giữa hai giai đoạn này không hẳn rạch ròi. Suy cho cùng, tự nhiên luôn phức tạp hơn những mô hình lý thuyết mà ta đặt ra, phải không?

• Lạnh khô (tháng 11 - tháng 1): Khô hanh, ít mưa, trời quang mây tạnh. Tuyệt vời cho việc phơi đồ nhưng lại dễ gây khô da, khó chịu. Chính vì thế, mẹ mình thường bắt mình phải uống nhiều nước hơn vào thời điểm này.
• Lạnh ẩm (tháng 2 - tháng 3): Độ ẩm tăng lên, mưa phùn xuất hiện nhiều hơn. Thời tiết lúc này u ám hơn hẳn, dễ gây cảm giác mệt mỏi. Thật ra năm nay, mình thấy tháng 2 ẩm ướt hơn hẳn so với những năm trước. Có lẽ do biến đổi khí hậu? Hay là do hiện tượng El Niño?

Tại sao gọi là gió mùa Đông Bắc? Vì nó thổi từ hướng Đông Bắc. Thật đơn giản mà! Nhưng đằng sau cái tên đơn giản đó lại là cả một hệ thống áp suất khí quyển phức tạp. Đó là sự tương tác giữa áp cao Xi-bia và áp thấp Xích đạo, tạo ra sự chênh lệch áp suất, dẫn đến luồng gió mạnh mẽ ấy. Nghĩ đến sự vận hành tinh vi của tự nhiên, mình lại thấy thú vị vô cùng. Cứ như một cỗ máy khổng lồ hoạt động trơn tru vậy. Thế giới này quả là kỳ diệu!

Tại sao gió mùa lại về?

Ê Cậu, gió mùa á? Để Tớ ngẫm xem nào...

• Chênh lệch nhiệt độ giữa đất với biển.
• Hè thì đất nóng bừng, áp thấp nên hút gió. Đông thì lạnh cóng, áp cao nên đẩy gió đi.
• Kiểu như nhà Tớ bật điều hòa, nóng lạnh khác nhau là có gió ấy.

Mà này, năm nay Hà Nội nóng kinh khủng, chắc gió mùa đến muộn hơn mọi năm. Hôm nọ Tớ xem dự báo thời tiết, bảo là do El Nino gì đó nữa, phức tạp ghê.

Tại sao gọi là gió mùa?

Gió mùa, tớ nghĩ, gọi vậy vì nó thổi theo mùa rõ rệt. Như gió mùa Đông Bắc ấy, khoảng tháng 11 tới tháng 4 năm sau là thấy mặt.

Hồi bé, tớ nhớ rõ nhất là mấy đợt rét đậm ở Hà Nội. Trời thì xám xịt, gió rít từng cơn. Đi học mà mặc cả chục lớp áo vẫn thấy run cầm cập. Lúc đấy chỉ ước có cái chăn bông mà trùm kín đầu thôi.

• Thời gian: Tháng 11 - tháng 4 năm sau
• Địa điểm: Hà Nội
• Cảm giác: Rét buốt, khó chịu

Còn "Đông Bắc" là vì nó xuất phát từ phía Đông Bắc của nước ta, tức là từ lục địa châu Á, cụ thể là từ Trung Quốc thổi về. Nó mang theo cái lạnh đặc trưng của vùng đó xuống.