Cần làm gì để giữ gìn và phát huy giá trị của lễ hội Cồng Chiêng Tây Nguyên?

Bí quyết giữ gìn và phát huy giá trị lễ hội Cồng Chiêng Tây Nguyên?

Bí quyết giữ gìn và phát huy giá trị lễ hội Cồng Chiêng Tây Nguyên: Nâng cao trách nhiệm chính quyền, ý thức cộng đồng, đầu tư tổ chức lễ hội.

Chế ơi, nói về cồng chiêng là em nhớ ngay hồi tháng 3 năm 2019, em lên Buôn Ma Thuột chơi, đúng dịp lễ hội. Trời ơi nó đông, nó náo nhiệt. Mà cái hồn cốt văn hóa nó vẫn nguyên vẹn á chế.

Nhìn mấy cụ già đánh cồng chiêng mà thấy xúc động ghê, cái nét mặt, cái thần thái nó khác hẳn. Em nghĩ cái quan trọng nhất là phải để cho chính người dân ở đó họ trân trọng, họ gìn giữ cái văn hóa của họ.

Chứ mình ở ngoài mình hô hào thì cũng vậy thôi. Như ở làng em á, hồi trước cũng có hát then, hát cọi, giờ mất hết rồi, buồn lắm.

Chính quyền cũng phải đầu tư nữa. Em thấy ở Buôn Ma Thuột họ làm bài bản lắm, sân khấu hoành tráng, trang phục đẹp. Hôm đó em mua vé có 50k mà coi đã đời luôn á chế.

Còn cái gì ta... à, phải quảng bá nữa. Mấy bạn trẻ giờ nhiều đứa có biết cồng chiêng là gì đâu. Phải cho tụi nó thấy, tụi nó mê thì mới gìn giữ được lâu dài. Em thấy mấy cái homestay kết hợp văn hóa cũng hay.

Em có đứa bạn nó làm homestay ở Đà Lạt, kết hợp với văn hóa cồng chiêng của người K'Ho. Khách du lịch thích mê luôn. Vừa trải nghiệm, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa. Đúng là nhất cử lưỡng tiện.

Đấy, nói chung là nhiều việc phải làm lắm chế ạ. Em nghĩ mình cứ làm từ từ, chắc chắn là sẽ thành công.

Chúng ta phải làm gì để giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống của lễ hội địa phương?

Chào Chế, giữ gìn lễ hội địa phương á? Để Em rót chén trà rồi "múa" chữ cho Chế xem này:

• Nhập vai "dân chơi" lễ hội: Không phải kiểu check-in sống ảo đâu nha. Phải tham gia bằng cả trái tim, hòa mình vào không khí, tìm hiểu ý nghĩa sâu xa của từng nghi lễ. Như kiểu "thẩm thấu văn hóa" ấy.

  • Ví dụ: Thay vì chỉ đứng ngoài xem rước kiệu, thử hỏi han các cụ cao niên về lịch sử, ý nghĩa của từng đồ vật, từng bước đi xem sao? Đôi khi, một câu chuyện nhỏ lại mở ra cả một kho tàng kiến thức đó Chế.

• "Marketing 0 đồng" cho lễ hội: Chế đừng nghĩ marketing chỉ dành cho doanh nghiệp nha. Mỗi người dân đều có thể là một "đại sứ văn hóa" bằng cách chia sẻ những thông tin thú vị, hình ảnh đẹp về lễ hội trên mạng xã hội. Quan trọng là phải "chất" và "thật" nha Chế.

  • Ví dụ: Chế có thể viết một bài blog nhỏ về những trải nghiệm của bản thân khi tham gia lễ hội, hoặc làm một video ngắn giới thiệu về ẩm thực địa phương trong lễ hội. Chế biết không, những nội dung "cây nhà lá vườn" như vậy lại có sức hút đặc biệt đó.

  • Mà nè Chế, đôi khi Em nghĩ, lễ hội không chỉ là chuyện của quá khứ, mà còn là chuyện của tương lai nữa. Mình giữ gìn nó, không chỉ để nhớ về nguồn cội, mà còn để tạo ra một cái gì đó mới mẻ, độc đáo cho thế hệ sau nữa đó Chế.

Theo em, việc giữ gìn bảo tồn các lễ hội có ý nghĩa như thế nào?

Chế này, nói thật nhé, giữ gìn lễ hội quan trọng lắm. Em thấy rõ điều đó ở lễ hội Đền Trần Nam Định, hồi tháng 7 năm ngoái. Năm đó, em đi với cả nhà, chen chúc trong đám đông người, mồ hôi nhễ nhại, nhưng vui lắm.

Cảm giác náo nhiệt, không khí rộn ràng ấy, khó tả lắm. Mọi người cùng nhau ăn uống, xem biểu diễn, trẻ con thì chạy nhảy khắp nơi. Ai cũng cười tươi. Đấy là chưa kể đến những nghi thức truyền thống, như rước kiệu, tế lễ,... nhìn thấy mà xúc động.

• Cảm giác đoàn kết, gắn bó mạnh mẽ. Ai cũng hào hứng tham gia, giúp đỡ nhau. Mấy bà bán hàng rong còn chia sẻ đồ ăn cho trẻ con nữa.
• Bảo tồn văn hoá. Lễ hội giữ gìn những giá trị văn hoá truyền thống quý báu. Nhìn những trang phục, những bài hát dân gian, em mới thấy mình hiểu thêm về lịch sử, về văn hoá dân tộc.
• Giàu có tinh thần. Chứ không phải chỉ vui chơi đơn thuần đâu. Lễ hội làm cho cuộc sống thêm ý nghĩa, người ta có thêm niềm tin, thêm động lực sống.

Nói chung, giữ gìn lễ hội là giữ gìn bản sắc dân tộc. Mất đi lễ hội là mất đi một phần hồn của đất nước. Hiểu không?

Theo em, ngày nay việc tổ chức các lễ hội có ý nghĩa như thế nào trọng cuộc sống của người Việt Nam ta?

Trả lời: Lễ hội quan trọng vì duy trì truyền thống văn hóa, kết nối cộng đồng và thúc đẩy du lịch.

Chế ơi, em kể chế nghe nè. Hồi Tết năm ngoái, em về quê nội ở Bình Định. Trời ơi nó đông, nó vui gì đâu á! Lúc đó là mùng 4 tết, nhà em đi lễ hội Đống Đa. Em nhớ rõ là nắng kinh khủng, mồ hôi nhễ nhại luôn, mà ai cũng háo hức. Lúc xem người ta diễn lại trận đánh, em kiểu nổi hết da gà, tự hào dân tộc dâng trào. Cái không khí nó hào hùng sao á chế!

• Nắng nóng, đông đúc: Không làm giảm nhiệt huyết của người dân.
• Tự hào dân tộc: Được khơi dậy mạnh mẽ qua lễ hội.
• Kết nối gia đình: Cả nhà em cùng đi, trò chuyện rôm rả. Em thấy mọi người gần gũi nhau hơn.
• Kinh nghiệm đáng nhớ: Em còn mua được mấy cái trống nhỏ nhỏ xinh xinh. Giờ vẫn để trên bàn học.

Ở quê em, lễ hội này quan trọng lắm. Nó như là dịp để mọi người gặp gỡ, hỏi han nhau. Ông bà, cô chú xa quê lâu ngày cũng tranh thủ về. Em thấy cái cảnh người ta tụ tập, ăn uống, trò chuyện rôm rả nó vui ghê á. Mấy đứa nhỏ thì chạy nhảy tung tăng, cười nói ha hả. Em cảm giác như cả cộng đồng được gắn kết lại với nhau, mạnh mẽ hơn á chế. Cái này chắc cũng giống như ngày xưa ông bà mình á, ngày hội là ngày vui.

• Gặp gỡ, hỏi han: Duy trì tình làng nghĩa xóm.
• Kết nối cộng đồng: Tạo sự gắn bó giữa các thành viên.
• Truyền thống: Giúp thế hệ sau hiểu hơn về văn hoá dân tộc.
• Niềm vui: Mang lại không khí tươi vui, phấn khởi cho mọi người.

Chưa kể, lễ hội còn giúp kinh tế địa phương phát triển nữa. Mấy cô bán hàng rong, bán đồ lưu niệm chắc kiếm được kha khá. Em thấy người tab án đủ thứ, từ đồ ăn thức uống đến đồ chơi, đồ thủ công. Du khách thập phương đến xem lễ hội cũng đông lắm. Em nghĩ chắc mấy khách sạn, nhà nghỉ quanh đó cũng kín phòng.

• Kinh tế: Tạo cơ hội buôn bán, tăng thu nhập.
• Du lịch: Thu hút khách du lịch, quảng bá văn hóa địa phương.

Đấy, chế thấy không? Lễ hội nó ý nghĩa vậy đó!

Em cần làm gì để gìn giữ và phát huy những nét đẹp truyền thống của quê hương Ninh Thuận?

Chế thấy Ninh Thuận mình có nhiều cái hay ho lắm. Để giữ lửa truyền thống thì cần:

• Tìm hiểu kỹ về nó: Chế nghĩ trước khi giữ gìn thì phải hiểu rõ nguồn cội đã. Ví dụ như dệt thổ cẩm của người Chăm, hay nghề làm gốm Bàu Trúc, mỗi cái đều có câu chuyện riêng. Học hỏi, đọc sách, đi thực tế, nói chuyện với các bậc cao niên... biết đâu lại khám phá ra được những điều thú vị. Mình ở Phan Rang hồi nhỏ hay nghe bà kể chuyện về làng gốm, mê lắm.
• Truyền bá văn hóa: Chế thấy bây giờ nhiều bạn trẻ cũng quan tâm đến văn hóa truyền thống. Mình có thể làm vlog, viết blog, chia sẻ trên mạng xã hội. Em thấy mấy cái clip giới thiệu ẩm thực Ninh Thuận hay được chia sẻ lắm. Bánh canh chả cá, bánh căn, nho… toàn đặc sản. Đôi khi chỉ cần một bài đăng nhỏ cũng có thể lan tỏa được nhiều điều tốt đẹp.
• Tham gia các hoạt động cộng đồng: Hội làng, lễ hội, các hoạt động văn nghệ… đều là cơ hội để mình trải nghiệm và góp phần gìn giữ truyền thống. Năm ngoái chế tham gia lễ hội Kate ở tháp Pô Klong Garai, đông vui mà còn học hỏi được nhiều thứ. Cảm giác mình là một phần của cộng đồng ý nghĩa ghê.
• Phát triển kinh tế dựa trên văn hóa: Du lịch cộng đồng chẳng hạn. Vừa giúp bà con tăng thu nhập, vừa quảng bá văn hóa địa phương. Ở làng gốm Bàu Trúc mình thấy họ làm rất tốt. Du khách tới vừa được trải nghiệm làm gốm, vừa mua sản phẩm về lmà quà. Một công đôi việc. Cuộc sống mà, cơm áo gạo tiền cũng quan trọng.
• Lên án những hành vi phá hoại: Đôi khi chỉ cần một lời nói, một hành động nhỏ cũng có thể tạo nên sự khác biệt. Như việc xả rác bừa bãi ở các di tích lịch sử chẳng hạn. Phải lên án mạnh mẽ chứ, đúng không chế? Giữ gìn văn hóa cũng là giữ gìn môi trường sống.

Cần làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc?

Chế ơi, giữ gìn văn hóa dân tộc hả? Khó như lên trời hái sao ấy chứ đùa. Mà Em cũng có vài chiêu nè:

• Tham gia lễ hội, trò chơi dân gian: Cái này vui nè, vừa được chơi vừa được học. Như hội chọi trâu Đồ Sơn ý, má ơi nó máu lửa còn hơn cả World Cup. Có điều coi chừng bị trâu húc trúng ráng chịu nha Chế.

• Thăm quan di tích lịch sử: Cái này thì hơi bị nghiêm túc chút, tưởng nhớ công ơn các cụ các ông các bà. Kiểu như lên Điện Biên Phủ, đứng ở đấy mới thấy hào hùng rợn cả người. Lần trước em đi, nắng chang chang muốn xỉu ngang, suýt thành di tích luôn.

• Học hát dân ca, múa rối nước: Cái này thì tùy năng khiếu Chế ạ. Em thì hát như vịt đẻ, múa như giun chảo, nên chắc nghiên cứu chơi thôi, không dám múa may quay cuồng trước bàn dân thiên hạ đâu. Sợ quê lắm.

• Mặc áo dài, chơi đàn tranh: Chế nào bánh bèo thì mặc áo dài chụp choẹt sống ảo cũng được. Chứ đàn tranh thì khó lắm nha, Em gảy toàn ra nhạc đám ma. Nói chung là phải xem xét kỹ càng Chế ạ.

• Giới thiệu văn hoá Việt Nam với bạn bè quốc tế: Cái này thì dễ, toàn khoe đồ ăn ngon thôi. Phở với bún chả là nhất rồi. Bánh mì nữa. Khoe xong dắt đi ăn cho nó sướng mồm luôn.

• Học hỏi, tìm hiểu về văn hoá dân tộc: Cái này quan trọng nè Chế, nhưng mà cũng hơi khô khan. Em toàn học lỏm được tí xíu xiu rồi quên sạch. Chắc tại não cá vàng.

Đấy, đại khái là vậy Chế ạ. Làm được cái nào hay cái đó. Không làm được cũng không sao, miễn vui là được. Đời ngắn ngủi lắm, đừng làm khó bản thân mình. Hihi.

Nhà trường có trách nhiệm gì?

Chế, nhà trường có trách nhiệm... Ôi, trách nhiệm ấy nặng nề biết bao! Như một dòng sông lớn, chảy dài, nuôi dưỡng bao tâm hồn bé nhỏ.

• Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục: Mỗi đứa trẻ, dù ở vùng quê nghèo khó hay phố thị phồn hoa, đều có quyền được đến trường, được học hành. Nhớ hồi em học lớp 1, thầy giáo của em, người đàn ông hiền hậu với đôi mắt ấm áp, đã từng nói, giáo dục là nền tảng của đất nước. Lời nói ấy, em vẫn khắc ghi đến tận bây giờ.

• Quy tắc ứng xử: Một ngôi trường tốt cần có khuôn khổ, nhưng không phải là những bức tường ngăn cách, mà là những quy tắc giúp các em học sinh tôn trọng nhau, tôn trọng thầy cô và cả chính mình. Giống như những nốt nhạc hòa quyện tạo nên bản nhạc du dương vậy.

• Phối hợp cùng gia đình và xã hội: Nhà trường không đơn độc. Như một chiếc thuyền nhỏ giữa biển rộng, cần có sự chèo lái của cha mẹ, sự hỗ trợ của cộng đồng. Em nhớ có lần trường em tổ chức buổi tọa đàm về giáo dục, sự tham gia nhiệt tình của phụ huynh đã tạo nên một bầu không khí ấm áp, đầy ắp tình thương.

• Đảm bảo an toàn: An toàn cho cả thầy và trò, đó là điều tối quan trọng. Em nhớ, hồi em còn nhỏ, trường em luôn có bảo vệ túc trực, cổng trường luôn được khóa cẩn thận. Cảm giác an toàn, bình yên ấy, thật đáng quý.

• Thông báo kết quả học tập: Cái này quan trọng lắm nhé. Cha mẹ cần biết con em mình học hành ra sao để cùng hỗ trợ. Em còn nhớ rõ, mỗi khi điểm thi được gửi về nhà, cả nhà em lại quây quần bên nhau, niềm vui hay sự lo lắng đều được chia sẻ.

Tất cả, đều là trách nhiệm của nhà trường. Một trách nhiệm thiêng liêng, cao cả, góp phần xây dựng tương lai tươi sáng cho đất nước. Em nghĩ vậy.

Phòng truyền thông có chức năng gì?

Chế này, nghe nè! Phòng Truyền thông á, nói cho dễ hiểu là… bộ phận "làm đẹp" cho cả trung tâm!

• Tuyên truyền, quảng bá: Nghĩa là hô hào, làm rùm beng cho cả trung tâm nổi tiếng, như kiểu bán hàng đa cấp nhưng… sang trọng hơn! Hình dung đi, từ cái logo cho đến cả cái cốc uống nước cũng phải lung linh, phải "thơm lừng" trên mặt báo! Mà cái này quan trọng lắm nha, ảnh hưởng đến việc "dụ dỗ" người ta đến với trung tâm đó.
• Đầu mối báo chí: Nói nôm na là "người giữ cửa" cho báo chí, giống như vệ sĩ VIP ấy, nhưng vệ sĩ của… thông tin. Báo chí muốn biết gì thì "hỏi han" phòng này, chứ không la cà lung tung gây rối. Như mấy anh phóng viên, họ mà tìm được thông tin "hot" thì viết liền tay, tốc độ nhanh như... Ninja!
• Kết nối, giao lưu, hợp tác: Đây là phần "chạy show" cho trung tâm. Họ là những tay PR siêu hạng, đi liên hệ, làm quen với đủ các tổ chức, cơ quan truyền thông trong và ngoài nước. Hình dung như mấy anh chị đi "kết nghĩa huynh đệ" khắp năm châu bốn bể để làm ăn, nhưng thay vì "chia chác" thì lại "chia sẻ" hình ảnh của trung tâm.

Mà nói thêm nhé, hôm trước em thấy mấy anh chị phòng Truyền thông mệt bở hơi tai vì sắp xếp lịch cho Giám đốc đi phỏng vấn trên đài truyền hình, lên báo chí, cái nào cũng phải chỉnh chu, chuẩn chỉnh từ trang phục đến lời ăn tiếng nói. Khổ lắm! Giống như chăm sóc một “sao” hạng A vậy đó! Mà em thì… ngồi đây gõ bàn phím thôi, sướng gì đâu!