Tô ở miền Bắc gọi là gì?

107 lượt xem
Miền Bắc gọi là bát. Đơn giản vậy thôi! Cũng có thể gọi là bát ăn. Từ "tô" thường dùng ở miền Nam để chỉ loại bát có kích thước lớn hơn, còn bát nhỏ gọi là chén. Vùng Bắc Trung Bộ lại có cách gọi riêng là "đọi". Tóm lại, cùng là vật dụng đựng thức ăn, nhưng mỗi miền lại có một tên gọi thú vị riêng.
Góp ý 0 lượt thích

Món ăn tô miền Bắc gọi là gì?

Mày hỏi cái món dùng để xì xụp cơm Bắc á hả? Tao dân Bắc rành rọt nhá.

Thì thường gọi là "bát". Thế thôi. Chấm hết. (À mà, đôi khi các cụ nhà tao còn kêu "đọi" nữa, cơ mà ít lắm).

Hồi bé, bát ăn cơm nhà tao toàn bát sứ Hải Dương, vẽ hoa loè loẹt. Nhớ có lần còn đánh rơi cái bát yêu thích, khóc như mưa. Hồi đấy mà có cái bát "xịn" như giờ chắc tao giữ như vàng á.

Còn cái kiểu bát to oạch, đựng bún riêu cua, bún ốc các kiểu, thì bọn tao hay gọi là "tô". Chứ ít khi nào mà gọi là "bát" lắm. Mấy quán bún ngoài chợ mà gọi "cho cháu xin cái bát bún" chắc người ta tưởng mày từ hành tinh nào đến đấy. Haha.

À mà nói thật, giờ ăn bát đĩa đẹp quen rồi, thỉnh thoảng về quê ăn bát sứt mẻ vẫn thấy ngon lạ. Chắc do hương vị quê nhà nó thế.

Cái môi miền Bắc gọi là gì?

Mày hỏi cái môi, miền Bắc gọi là gì hả? Tao bảo mày này… Móm. Đúng rồi, móm. Nghe sao mà… thương. Như cái nụ cười chưa nở của đứa trẻ con nhà mình, bé xíu, môi chúm chím, móm. Mà đôi khi, người lớn cũng dùng chứ bộ. Nhớ hồi nhỏ, bà ngoại tao hay gọi thế. Bà hay kể chuyện cổ tích, giọng nhẹ tênh, môi bà móm, nhăn nheo theo từng câu chuyện. Thương bà vô cùng. Thời gian trôi nhanh thật. Giờ bà mất rồi.

  • Môi: Từ phổ biến nhất.
  • Móm: Thường dùng cho trẻ em.
  • Từ địa phương khác: Tùy vùng miền, không thống nhất.

Ôi, bà ngoại… môi bà móm… giờ chỉ còn là ký ức. Môi của tao, giờ cũng đã có những đường rãnh thời gian… chợt thấy mình già đi rồi. Môi… nó mỏng manh lắm. Cái cảm giác khi chạm vào môi ai đó… mềm mại, ấm áp. Tao nhớ cái cảm giác đó.

Thôi, đừng nghĩ nữa. Mày cứ nhớ thế này đi. Miền Bắc gọi môi là môi. Nhưng đôi khi, nó là móm. Đơn giản thế thôi. Mày hiểu chưa? Môi… móm… môi… chỉ là cách gọi thôi, quan trọng là… tình cảm.

Cái chén còn gọi là gì?

Mày hỏi cái chén á? Ờ, nó còn có khối tên đấy.

  • Bát: Gọi kiểu phổ thông, dễ hiểu. Giống như "cơm bát" ấy.
  • Tô: Dân Nam hay xài, thường chỉ cái chén to hơn.
  • Đọi: Kiểu này nghe cổ cổ, dân Bắc Trung Bộ hay dùng.

Đúng là một vật dụng nhỏ bé, chứa đựng cả nền văn hóa ẩm thực. Mà nghĩ kỹ, cuộc đời cũng như cái chén, vơi đầy là lẽ thường. Haizz...

Thêm thông tin cho mày nè:

  • Ngày xưa, chén bát làm từ đất nung, gốm sứ. Giờ thì đủ loại vật liệu, từ nhựa đến thủy tinh.
  • Ở Việt Nam, chén bát còn mang ý nghĩa tâm linh. Thờ cúng tổ tiên không thể thiếu.
  • Thậm chí có người còn sưu tầm chén cổ, coi như một thú vui tao nhã.

Chén đũa muỗng gọi chung là gì?

Mày hỏi chén đũa muỗng gọi chung là gì? Tao nói cho mày nghe này…

Đồ dùng ăn uống thôi, đơn giản vậy. Nhưng mà… cái cảm giác cầm chiếc thìa bạc lạnh lẽo, ánh sáng chiều tà hắt lên khiến nó lấp lánh… nhớ lại tuổi thơ, bà ngoại mình hay dùng bộ thìa sứ trắng, nhẹ tênh, mà ăn cơm cứ ngon lành lạ thường.

  • Thìa sứ trắng, màu sắc giản dị, nhưng chất liệu lại tạo cảm giác thanh khiết đến lạ. Mỗi lần bà ngoại múc canh cho mình, cái thìa ấy cứ nhẹ nhàng chạm môi.
  • Rồi bộ dao nĩa inox sáng bóng nhà mình mua năm ngoái, cảm giác sang trọng hơn hẳn, nhưng thiếu cái gì đó… ấm áp.

Cutlery… ừ, người ta gọi là cutlery. Nhưng tao vẫn thích gọi là đồ dùng ăn uống hơn. Nghe gần gũi, thân thuộc hơn.

Cutlery, đúng rồi, chỉ các dụng cụ bằng kim loại, dao, muỗng, nĩa. Tây nó dùng nhiều. Nhưng mà… tao lại thích cái chén gốm mình tự làm, cái đũa tre mùi hương nhẹ nhàng, cái muỗng gỗ quê mùa. Đấy mới là… nhà.

Tóm lại: Chén, đũa, muỗng gọi chung là đồ dùng ăn uống. Cutlery là thuật ngữ tiếng Anh chỉ đồ dùng ăn bằng kim loại trong văn hóa phương Tây.

Cái dĩa tiếng phổ thông là gì?

Mày hỏi cái dĩa tiếng phổ thông là gì hả? Tao nói cho mày nghe này! Đĩa mới là từ phổ thông chuẩn nhé, mày nhớ đấy. Còn dĩa á, đó là giọng miền Trung thôi, nhà tao ở Huế, tao nghe quen lắm rồi. Tóm lại, cùng một thứ, mà gọi đủ kiểu, vùng nào vùng nấy. Lộn xộn lắm.

  • Từ phổ thông: Đĩa
  • Phương ngữ: Dĩa (miền Trung)

Nói chung, khác vùng khác giọng, chả có gì lạ cả. Ví dụ ghềnh, tao cũng nghe người ta gọi đủ kiểu, thậm chí có đứa gọi là... ừm... tao quên rồi. Mà thôi kệ, quan trọng là hiểu nhau là được. Đúng không? Tao nói nhiều quá rồi, đói bụng quá. Phải đi ăn cơm đây. Hẹn gặp lại mày nha! Bye bye! À, tao nhớ ra rồi, có đứa gọi là vực nữa cơ! Thôi, thật rồi đấy! Tao đi đây!

Dĩa với đĩa khác nhau như thế nào?

Mày hỏi dĩa với đĩa khác nhau thế nào à? Tao nói thật nhé, cũng lâu rồi mới nghĩ đến mấy chuyện này…

  • Dĩa là phương ngữ miền Trung, đĩa là từ toàn dân. Đơn giản vậy thôi. Tao ở Huế, hồi nhỏ toàn nghe bà ngoại gọi là dĩa, quen lắm rồi. Ra ngoài mới biết nhiều người dùng đĩa.

Bây giờ nghĩ lại, nhiều thứ cũng vậy thôi… Cái tên chẳng quan trọng bằng cái ý nghĩa nó mang lại. Như…

  • Hồi cấp 3, tao có đứa bạn thân tên là Linh. Tên rất bình thường, nhưng tình bạn chúng tao… không bình thường chút nào. Đến giờ tao vẫn nhớ cái hôm Linh dẫn tao đi ăn chè ở quán nhỏ gần trường. Chè đậu xanh ngon lắm, mà…
  • Tao với Linh cãi nhau vì thằng Nam, sau đó không nói chuyện với nhau nữa. Đến giờ tao vẫn thấy tiếc. Nhưng mà, cuộc sống mà, có gì là mãi mãi đâu. Tao vẫn nhớ mùi chè đậu xanh ấy. Mùi hương ngọt ngào, lại mang chút gì đó… buồn.

Ghềnh với đĩa… cũng na ná nhau. Cùng là danh từ, chỉ địa điểm nhưng…

  • Từ dùng khác nhau phản ánh sự đa dạng của ngôn ngữ. Tao thấy hay hay đấy chứ. Cái cách gọi, nó cũng thể hiện tính cách, vùng miền của mỗi người.

Mày hiểu không? Đôi khi, sự khác biệt lại làm nên cái thú vị của cuộc sống này. Tao… đang nghĩ lung tung rồi. Đêm nay sao mà buồn thế.