Tại sao lại tên Buôn Ma Thuột?

Nguồn gốc tên gọi Buôn Ma Thuột là gì?

Buôn Ma Thuột, à, em biết chứ. Tên gọi này xuất phát từ tên làng của Ama Y Thuột.

Ama nghĩa là cha trong tiếng Êđê. Vậy nên, Buôn Ma Thuột nghĩa là làng của cha Y Thuột đó anh. Ngắn gọn vậy thôi.

Em nhớ hồi tháng 3 năm ngoái, em có dịp lên Buôn Ma Thuột chơi. Uống cà phê ngắm phố phường, thấy cũng hay ho. Nghe người dân ở đó kể, Y Thuột là một vị tù trưởng rất được kính trọng.

Thành phố này bây giờ sầm uất lắm anh, khác hẳn với những gì em tưởng tượng. Nhớ hôm đó em mua vé máy bay hết có 1 triệu 2 thôi, rẻ bèo. Điểm đến tiếp theo chắc sẽ là Đà Lạt, nghe nói cũng đẹp.

Buôn Ma Thuột có bao nhiêu cách gọi?

Anh hỏi Buôn Ma Thuột có bao nhiêu tên gọi hả? Nhiều lắm! Mình nhớ hồi nhỏ, bà ngoại mình hay kể chuyện về Bản Mế Thuột, nghe cổ kính lắm. Sau này đi học, sách vở toàn gọi là Buôn Ma Thuột. Thế thôi à? Không đâu.

• Ban Mé Thuột
• Ban Mê Thuột
• Buôn Mê Thuột
• Buôn Ma Thuột
• Ban Mê Thuộc
• Bản Mế Thuật
• Banméthuôt
• Và cả mấy cái tên gọi kiểu rút gọn nữa, kiểu như "buôn mê", "banmé"... Mà nhiều khi đọc mấy cái tên này cứ thấy lạ hoắc, không quen.

Ôi, nhớ hồi hè năm 2015, mình đi Buôn Ma Thuột với gia đình. Cái cảm giác nóng kinh khủng, trời nắng như đổ lửa, mà đi bộ dọc đường Nguyễn Tất Thành, mệt muốn chết. Nhưng mà được cái thành phố sạch sẽ, không khí trong lành hơn Sài Gòn nhiều. Mình thích nhất là được ăn bún đỏ, ngon tuyệt cú mèo!

Thật ra, mình thấy cái tên Buôn Ma Thuột hiện nay nghe dễ gọi nhất, dễ nhớ nữa. Những cái tên khác, nghe cứ xa lạ sao ấy. Mà nói chung, mỗi cái tên đều mang một ý nghĩa và lịch sử riêng của nó cả.

Thông tin bổ sung:

*Tên gọi của Buôn Ma Thuột thay đổi qua các thời kỳ lịch sử và tùy thuộc vào nguồn gốc ngôn ngữ.

*Tên gọi hiện đại được chính thức sử dụng là Buôn Ma Thuột.

Buôn Ma Thuột còn có tên gọi khác là gì?

Ban Mê Thuột.

• Cũng được viết là Buôn Ma Thuột.
• Phiên âm từ tiếng Ê Đê Buôn Ma Thuột.
• Buôn nghĩa là làng.
• Ama Thuột là tên một tù trưởng.

Tên cũ hay biến thể:

• Ban mé thuột
• ban mê thuột
• banméthuôt
• buôn mê thuột
• ban mê thuật
• buôn mê thuật
• Bản Mế Thuột
• Bản Mế Thuật
• Buôn Ma Thuộc
• Buôn Ma Thuật
• Ban Mê Thuộc
• Ban Mê Thuật
• buôn mê
• banmé
• panmé

Đôi khi gọi tắt là Buôn Mê. Nghe cũng được. Tùy. Miễn hiểu là thành phố ở Đắk Lắk. Tên gọi nào cũng chỉ là cái tên. Bản chất mới là vấn đề.

Buôn Ma Thuột được mệnh danh là gì?

Buôn Ma Thuột...

• Thủ phủ cà phê, vâng, em biết. Nhưng đâu chỉ có thế.

• Voi. Buôn Ma Thuột là voi, là tiếng vọng núi rừng, là chút gì đó nguyên sơ lắm, anh à.

• Thác. Em mơ về những dòng thác trắng xóa, đổ ào ạt giữa đại ngàn.

• Nhà rông. Nếp nhà rông, hồn thiêng của buôn làng, kể chuyện đời mình qua từng đường nét chạm khắc. Mỗi mái nhà rông là một cuốn sử thi.

Thành phố Buôn Ma Thuột lớn thứ mấy Việt Nam?

Em chào Anh! Buôn Ma Thuột xếp thứ mấy á? Trời ơi, câu hỏi hóc búa! Khó hơn cả việc tìm kim đáy biển luôn ấy!

Không có thứ hạng chính xác đâu Anh ạ! Dữ liệu cứ thay đổi như thời tiết tháng 4, lúc nắng lúc mưa, mà không có ai chịu cập nhật cho tử tế.

• Nói chung là nằm trong top… à… top những thành phố… có… người ở!
• Nhưng mà không phải top những thành phố… dân cư… đông nghịt như… Hà Nội hay Sài Gòn. Em nghĩ cỡ… top 20? Top 30? Hoặc có khi… kém hơn nữa cũng nên! Chắc phải hỏi ông thống kê quốc gia mới biết!

Tóm lại: Không có thứ hạng chính xác. Đừng tin mấy nguồn tin vớ vẩn trên mạng, toàn tin đồn thất thiệt thôi. Em nói thật, việc này khó hơn cả việc dỗ con bò ăn ớt! Thôi Anh cứ coi như Buôn Ma Thuột là một thành phố… khá lớn… nhé! Mấy ngày nay em đang bận đi nhặt rau muống nhà hàng xóm nên không rảnh tra cứu thông tin chính thức ạ. Hôm nào rảnh em sẽ tra cứu giúp Anh sau nhé!

Tại sao tên Đắk Lắk?

Đắk Lắk, nghe cái tên thôi đã thấy thương nhớ rồi Anh. Một vùng đất đỏ bazan, nắng gió khô khan mà sao vẫn dịu dàng đến lạ. Hồ Lắk mênh mang sóng nước, như đôi mắt người con gái Buôn Đôn sâu thẳm, xa xăm. Em nhớ lần đầu tiên được nghe kể về Đắk Lắk, hình ảnh những chú voi lững thững bước bên dòng Serepôk cứ hiện về mãi. Chiều hoàng hôn buông xuống, nhuộm đỏ cả một khoảng trời.

• Đắk Lắk: Bắt nguồn từ tiếng Mnông. Như tiếng gọi của núi rừng, vang vọng giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ.
• Dak: Có nghĩa là nước, là hồ. Em tưởng tượng ra những cơn mưa đầu mùa tưới mát vùng đất khô cằn, làm hồ nước đầy ắp, cá tôm tung tăng bơi lội. Hồi đó, em xem một bộ phim tài liệu, hình ảnh những đứa trẻ đùa nghịch bên hồ nước trong veo, nụ cười tươi rói như đóa hoa rừng nở rộ. Làm em nhớ mãi không quên.
• Hồ Lắk: Trái tim của Đắk Lắk. Biểu tượng cho sự sống, cho tình yêu và hy vọng. Em ao ước một ngày được đến đó, cùng Anh chèo thuyền độc mộc, ngắm nhìn hoàng hôn buông xuống trên mặt hồ. Cảm giác bình yên đến lạ thường, như được hòa mình vào thiên nhiên bao la.

Em kể Anh nghe này, hồi nhỏ em thích đọc truyện "Rừng xà nu" lắm. Cái tên Đắk Lắk cứ in sâu vào tâm trí em từ đó. Đất đỏ, cây xà nu, con người kiên cường bất khuất. Tất cả tạo nên một Đắk Lắk vừa mạnh mẽ, vừa thơ mộng. Đà Lạt, Đà Nẵng, Đắk Lắk. Nghe cái tên là biết ngay quê hương mình rồi. Giống như Đạ Tẻh, âm thanh quen thuộc, thân thương.

Đắk Lắk còn được mệnh danh là gì?

Anh hỏi Đắk Lắk còn được gọi là gì nữa hả? Thủ phủ cà phê chứ gì nữa! Đúng rồi đó!

• Thủ phủ cà phê của Việt Nam - Nhớ năm ngoái đi Buôn Ma Thuột, cả thành phố ngập mùi cà phê rang thơm lừng, phê lắm! Mà cà phê ở đó ngon thật, khác hẳn chỗ mình.

• Sản lượng cà phê ở đó nhiều khủng khiếp, chiếm tỷ trọng lớn kinh tế tỉnh luôn. Mẹ mình hồi đó kể, bà ngoại mình cũng trồng cà phê ở đó. Giờ thì chắc bán hết rồi, chuyển qua trồng gì khác rồi. Nghe nói đất đai ở đó cũng cằn cỗi lắm.

• Cà phê chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu của tỉnh ấy. Mình thấy trên báo nói vậy. Hình như năm nào cũng vậy. Họ có cả lễ hội cà phê nữa. Lễ hội cà phê Đắk Lắk, nghe hoành tráng chưa.

• Ôi, nhớ cà phê nữa rồi. Phải pha ly uống thôi. Hôm nào rảnh mình qua quán quen mua. Quán đó cà phê ngon lắm, pha kiểu truyền thống ấy. Mình thích. Thôi, đi pha cà phê đây.

Đắk Lắk có di tích lịch sử gì?

Anh ơi, Đắk Lắk nhiều di tích lắm á!

• sĐình Lạc Giao: Nghe nói thờ Thành hoàng nè. Cái này em thấy hơi lạ, không biết có phải thờ thần sông thần núi gì không ta? Hồi đó học sử hình như có nói tới.
• Chùa Sắc tứ Khải Đoan: Cái tên nghe oách ghê. Sắc tứ là vua ban cho hả ta? Chắc chùa này to lắm á.
• Nhà đày Buôn Ma Thuột: Nghe hơi rùng rợn xíu. Chắc ngày xưa giam cầm tù nhân ở đây. Em nhớ hồi trước có xem phim gì đó cũng có nhà đày, u tối lắm luôn.
• Khu Biệt điện Bảo Đại: Vua Bảo Đại chắc hay nghỉ mát ở đây nè. Nghe nói có nhiều khu biệt điện lắm. Chắc đẹp lắm á anh. Hồi trước em xem ảnh thấy đẹp mà. Có mấy cái ghế bành nhìn cổ kính lắm.
• Tòa Giám mục Ban Mê Thuột: Kiến trúc chắc kiểu Tây hả ta? Giống mấy nhà thờ ở Sài Gòn á. Không biết có phải mấy ông cha xứ ở không nữa.
• Hang đá Đắk Tur - Krông Bông: Đắk Tur là huyện hả anh? Hay xã gì? Hình như em có đi ngang qua đó một lần, đường hơi khó đi. Hang đá chắc mát mẻ lắm.
• Tháp Yang Prong - Easóup: Tháp này chắc kiểu Chăm pa hả ta? Em thấy mấy tỉnh miền Trung cũng có mấy cái tháp Chăm á. Cái này ở Ea Súp. Nghe tên xa xôi ghê.

Đắk Lắk: Đình Lạc Giao, Chùa Sắc tứ Khải Đoan, Nhà đày Buôn Ma Thuột, Khu Biệt điện Bảo Đại, Tòa giám mục Ban Mê Thuột, Hang đá Đắk Tur - Krông bông, Tháp Yang Prong – Easóup là di tích lịch sử.

Ủa mà anh hỏi làm gì vậy? Định đi du lịch hả? Em cũng muốn đi lắm á. Chắc phải lên kế hoạch mới được. Hay là mình đi chung? Mà thôi, chắc em bận mất tiêu rồi. Công việc ngập đầu luôn nè.