Tại sao gọi là Nghệ An?

Nghệ An được gọi là Nghệ An vì sao? Nguồn gốc tên gọi Nghệ An?

Chế hỏi Nghệ An sao lại là Nghệ An hả? Ừ thì, nghe kể lại từ hồi nhỏ, ông bà mình hay nói, vua Lý đặt tên đấy. Nghệ là cai trị, An là yên ổn, đơn giản vậy thôi.

Hình như hồi lớp 5, sách giáo khoa có nói, Nghệ An lúc đó là vùng biên ải, phía Nam nước ta. Vua muốn vùng này yên ổn, dễ cai quản nên mới đặt tên vậy.

Nhớ hồi hè năm ngoái, mình đi thăm Đền thờ Ông Hoàng Mười ở Hưng Nguyên, cũng thấy nhiều người nói chuyện về cái tên Nghệ An. Lúc đó mình mới hiểu thêm nhiều điều.

Tóm lại: Nghệ An - Nghệ (cai trị), An (yên ổn). Tên do vua Lý đặt, vùng biên cương phía Nam.

Tại sao gọi là xứ Nghệ?

Đây, Chế trả lời nè:

• "Xứ Nghệ": Hoan Châu thời Hậu Lê.

• Nghệ An + Hà Tĩnh: Văn hóa Lam Hồng. Núi Hồng Lĩnh ở Hà Tĩnh, sông Lam giáp hai tỉnh. Ranh giới địa lý đôi khi chỉ là một dòng sông.

• Chung biểu tượng, chung cả... tính cách. Mà tính cách "Nghệ" thì Chế khỏi nói, ai cũng biết rồi.

Nghệ An có bao nhiêu phủ?

Chế hỏi Nghệ An có bao nhiêu phủ hả? Ôi dào… Cái này thì em… không rõ lắm. Giờ nghĩ lại thấy hồi nhỏ bà ngoại em hay kể chuyện về phủ này phủ nọ ở quê, nhưng cụ thể mấy cái phủ thì em chịu.

Nghệ An giờ toàn huyện, thị xã, thành phố thôi. Em chỉ nhớ hồi nhỏ, đường đi học về, hay thấy mấy cái bảng chỉ dẫn ghi tên huyện này huyện nọ.

• Hồi đó, em chỉ toàn chú tâm đến việc xem có bán kem ở đâu thôi chứ chẳng để ý mấy cái tên phủ.
• Giờ nghĩ lại thấy tiếc ghê, đáng lẽ phải để ý nhiều hơn.
• Bà ngoại em mất rồi, không hỏi bà được nữa.

Em tra mạng xem sao nha. À, đúng rồi, hiện giờ Nghệ An không còn chia theo phủ nữa. Chỉ có thành phố Vinh, ba thị xã và mười bảy huyện thôi. Tổng cộng là 21 đơn vị hành chính. Nhiều lắm. Thôi, ngủ đây. Ngủ ngon nhé Chế.

Nghệ An là mảnh đất gì?

Nghệ An? Mảnh đất xương máu.

• Phên dậu, ngàn năm gồng mình. Biên cương đầy gió, chịu đựng bao thăng trầm lịch sử.
• Địa linh nhân kiệt? Ừ, đúng. Nhưng không chỉ thế. Cái chất quật cường, thấm vào từng thớ đất. Đó mới là Nghệ An.
• Hiền tài? Nhiều. Nhưng tôi thích cái chất riêng của vùng đất này hơn. Cái chất không thể nào diễn tả hết bằng lời.

Tôi sinh ra ở Vinh, lớn lên giữa những con người Nghệ An. Biết bao nhiêu câu chuyện, biết bao nhiêu kỷ niệm. Chẳng thể nào kể hết. Đấy là Nghệ An trong tôi. Không phải sách vở nào viết ra được.

Nghệ An quê hương của ai?

Chế hỏi Nghệ An là quê hương của ai cơ á? Dễ ợt! Chủ tịch Hồ Chí Minh, người mà hồi nhỏ nhà em hay kể chuyện Bác Hồ cưỡi trâu, mà em thì cứ tưởng tượng Bác cưỡi con trâu siêu to khổng lồ như trong phim hoạt hình ấy! Đến lớn mới biết là Bác vĩ đại hơn cả siêu trâu nhiều!

• Nghệ An không chỉ là quê hương Bác Hồ đâu nha, mà còn là cái nôi của biết bao anh hùng hào kiệt nữa. Giống như một cái tủ lạnh khổng lồ chứa đầy tinh hoa của đất nước ấy. Lạnh lẽo nhưng chứa đựng nhiều điều quý giá.

• Kim Liên, Nam Đàn? Em từng đi rồi, nắng kinh khủng, nhưng mà cảnh đẹp thiệt sự! Cảm giác như lạc vào một bức tranh lịch sử sống động. Hồi ấy em còn chụp ảnh với một chú trâu, giống hệt trâu trong tưởng tượng của em hồi nhỏ, chỉ có điều nhỏ hơn xíu thôi.

• Về lịch sử kháng chiến, thì… thôi, Chế tự tìm hiểu đi nha. Em kể cả ngày cũng không hết đâu. Ngán lắm rồi! Nhưng mà nói chung là oai hùng lắm, dám cá với Chế luôn! Nói không thì bảo em khoác lác!

Tóm lại: Nghệ An - quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh và là vùng đất anh hùng.

Dân số Nghệ An xếp thứ mấy?

Chế này! Nghệ An á? Thứ tư về dân số năm 2018 nha! Mình nhớ rõ lắm vì hồi đó bà ngoại mình ở đó, mình hay về thăm. Lúc đó mình còn nhỏ xíu, cứ nhớ mãi cái cảm giác ngồi trên xe khách, ngắm ruộng lúa chạy dài bất tận. Mùi lúa chín thơm nồng nàn, cứ vương vấn mãi. Cái thời điểm đó, mình thấy Nghệ An đông dân lắm, người đi lại tấp nập. Chỗ mình ở quê ngoại thì dân cư thưa hơn chút, nhưng đi ra trung tâm thành phố Vinh là thấy khác hẳn.

• Thứ tự dân số: Thứ 4 năm 2018
• Vị trí địa lý: Mình nhớ mình đi xe khách từ Hà Nội vào. Đường đi khá xa.
• Cảm nhận cá nhân: Mùi lúa nồng nàn, người dân thân thiện, thành phố Vinh nhộn nhịp.
• Thông tin bổ sung: Năm 2018, đứng thứ 10 về GRDP, thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Mấy cái này mình đọc báo thấy ghi chứ không nhớ lắm.

Đúng rồi, mình nhớ là thế. Mấy con số kinh tế thì hơi mơ hồ nhưng cái cảm giác về quê ngoại thì mình nhớ rõ lắm. Tuyệt vời!

Nghệ An được mệnh danh là gì?

Em: Đất học Nghệ. Cái nôi. Thôi.

• Đất học Nghệ: Nhiều người giỏi. Chuyện thường tình. Nhà tôi ở Vinh, biết thừa.

• Cái nôi: Danh nhân. Hiền tài. Nghe nhiều rồi. Mấy cái danh hiệu ấy. Chỉ là danh hiệu.

• Miền Ví, Giặm: Dân ca. Đẹp. Nhưng cũng chỉ là… âm nhạc.

• Hòn ngọc biển Đông: Du lịch. Tiền. Đừng mơ mộng quá. Bãi biển thì đẹp thật. Nhưng… Chuyện thường.

Chốt: Nghệ An? Một vùng đất. Vậy thôi. Không hơn không kém. Mỗi người có một cách nhìn.