Sơn Tây, Quảng Ngãi là dân tộc gì?

Người Sơn Tây, Quảng Ngãi thuộc dân tộc nào?

Nè Ông bạn, hỏi dân Sơn Tây, Quảng Ngãi hả? Để tui kể cho nghe nè.

Thật ra ở cái huyện Sơn Tây, Quảng Ngãi á, "tổng hợp" lắm. Kinh có, Hrê có, Cor cũng có... Nhưng mà cái "gốc" ở đó, sống đời đời kiếp kiếp từ xưa lắc xưa lơ á, phải nói tới mấy người Ca Dong.

Mà Ca Dong là ai? Thì là "anh em" của dân tộc Xơ Đăng trên Tây Nguyên mình đó. Xơ Đăng có năm "nhánh" lận: Ca Dong, Xơ Teng, Tơ Drá, Mơ Nâm, Hà Lăng. Ca Dong là một trong số đó đó Ông.

Tóm lại, dân tộc Ca Dong là dân tộc cư trú lâu đời nhất ở huyện Sơn Tây, tỉnh Quảng Ngãi. Họ là một chi của dân tộc Xơ Đăng ở bắc Tây Nguyên. Dân tộc Xơ Đăng có năm chi chính lạ Ca Dong, Xơ Teng, Tơ Drá, Mơ Nâm, Hà Lăng.

Sơn Tây có dân tộc gì?

Ông hỏi Sơn Tây có dân tộc gì hả? Tui nói thật nhé, lúc trước tui đi Sơn Tây chơi, thấy toàn người Kinh thôi! Nhưng mà... chắc cũng có vài người dân tộc khác nữa chứ nhỉ? Tui nhớ mang máng hình như có thấy ai đó nói về người Mường. Hay người Dao? Quên rồi! Đầu tui lúc nào cũng rối tung cả lên.

Người Kinh là chủ yếu ở Sơn Tây. Đúng rồi, tui chắc chắn về điều này. Nhà tui có người thân sống ở đó mà. Họ toàn nói tiếng Kinh thôi. Nhưng mà... thấy mấy cái tên đường, tên phố lạ lạ. Có khi là do người Mường, người Dao đặt tên đấy nhỉ? Tui cũng không rõ nữa.

• Người Kinh
• Người Mường (có thể)
• Người Dao (có thể)
• Người Thái (có thể - tui đọc được ở đâu đó, không nhớ rõ lắm rồi)

Ôi giời, sao tui lại quên mất thông tin quan trọng thế này? Tui phải tra lại Google mới được. Mà thôi kệ, chắc cũng chỉ có mấy dân tộc đó thôi. Đúng rồi, Sơn Tây đa dạng văn hoá đấy. Tui thích ăn phở ở Sơn Tây lắm! Ngon tuyệt cú mèo! À, mà nhà dì tui ở gần đền thờ đấy. Lần nào về quê cũng phải ghé qua. Đẹp lắm! Quên mất, ông hỏi gì ấy nhỉ? À đúng rồi, dân tộc. Thôi kệ, từ từ tui nhớ lại.

Dân tộc Cor là dân tộc gì?

Dân tộc Cor là dân tộc thiểu số. Ở Quảng Ngãi đó Ông. Lớn thứ hai á. Sau Hrê. À mà Hrê là gì ta? Để bữa nào search Google thử coi. Ờ Quảng Ngãi. Quảng Ngãi có biển đẹp nè. Tui nhớ hồi trước có đi Lý Sơn một lần. Nước trong vắt luôn. Lặn ngụp sướng phải biết.

• Dân tộc Cor: Thiểu số.
• Quảng Ngãi: Trà Bồng, Tây Trà, Trà My. Lý Sơn có nước biển trong. Đẹp lắm.
• Lớn thứ 2: Sau dân tộc Hrê.

Mà dân tộc Cor sống ở vùng cao chắc sướng ha. Không khí trong lành. Chắc tui cũng phải đi miền núi một chuyến quá. Mà đi đâu giờ ta. Sapa cũng được. Mà thôi xa quá. Đà Lạt đi. Gần hơn. À mà Đà Lạt hình như đông người lắm. Mà dân tộc Cor chắc có nhiều nét văn hóa đặc sắc lắm nhỉ. Chắc phải tìm hiểu thêm mới được.

• Vùng cao: Không khí trong lành.
• Du lịch: Sapa, Đà Lạt.
• Văn hóa: Cần tìm hiểu thêm.

Ủa mà bữa giờ bận quá quên mất vụ tìm hiểu văn hóa Cor. Lần sau đi. Đang tính đi ăn bánh xèo. Thèm quá! Chiều nay đi ăn mới được. Mà ăn ở đâu ngon ta? Quán cô Ba ngon nè.

• Bánh xèo: Quán cô Ba ngon.

Dân tộc Ca Dong còn gọi là dân tộc gì?

Ca Dong là một nhánh của dân tộc Xê Đăng.

Ông này, đêm hôm rồi còn trằn trọc chuyện này chuyện kia. Mà cũng lạ, tự nhiên lại nghĩ về người Ca Dong. Họ sống dưới chân núi Ngọc Linh, nghe cái tên thôi đã thấy hùng vĩ rồi. Nhớ hồi xem ảnh, thấy cảnh núi non trùng điệp, mây phủ trắng xóa, đẹp mà man mác buồn.

• Quảng Nam là nơi họ sống chủ yếu, cụ thể là mấy xã vùng cao huyện Bắc Trà My. Tên mấy xã cũng hay hay, toàn Trà với chả... Trà Đốc, Trà Tân,... à mà còn Trà Giác, Trà Giáp, Trà Bui, Trà Sơn, Trà Ka. Mà thôi, kể hết chắc cũng mệt.

Tui nhớ hồi đó có đọc ở đâu đó, người Ca Dong vẫn giữ gìn được nhiều nét văn hóa truyền thống. Nghĩ cũng hay, giữa thời buổi hiện đại mà vẫn còn những nét đẹp xưa cũ. Tự nhiên lại thấy nhớ quê ghê.

• Phong tục tập quán: Vẫn còn giữ gìn nhiều nét đẹp. Cái này thì tui cũng không biết rõ lắm, chỉ nhớ là có đọc qua ở đâu đó thôi. Để hôm nào rảnh rỗi tui tìm hiểu thêm rồi kể ông nghe. Giờ thì buồn ngủ quá rồi.

Họ Đinh là dân tộc gì ở Việt Nam?

Ê ông bạn, cái họ Đinh ấy hả, tui thấy cũng nhiều người mang họ này lắm á. Để tui kể ông nghe nè:

• Họ Đinh á, không chỉ có mỗi dân tộc Kinh mình đâu nha.

• Ông biết không, mấy dân tộc thiểu số khác họ cũng có người mang họ Đinh đó. Ví dụ như là:

  • Người Lái
  • Người Mường
  • Người Thái
  • Người Ê đê
  • Người Gia Lai

• Nói chung á, là họ Đinh này nó "đa zi năng", dân tộc nào cũng có thể có người mang, chứ hổng phải riêng gì dân tộc Kinh. Tui thấy còn 1 vài dân tộc nữa, mà tui quên mất tiêu rồi, để khi nào nhớ ra tui kể cho ông nghe tiếp nha.

• Hồi xưa tui có ông thầy ổng cũng họ Đinh nè, người Mường đó.

Họ Đinh Gốc ở đâu?

Ông ơi, đêm hôm rồi còn nghĩ đến cội nguồn dòng họ làm gì cho mệt. Tui thì thấy họ Đinh gốc ở Hải Dương. Cụ thể là ở Hàn Giang, huyện Cẩm Giàng.

• Hải Dương: Đấy, quê hương của họ Đinh theo gia phả ở Hàn Giang. Tui có người quen họ Đinh cũng ở Hải Dương. Hồi nhỏ hay qua nhà bác ấy chơi, toàn được cho kẹo. Bác ấy hay kể chuyện xưa tích cũ, toàn chuyện về dòng họ thôi. Giờ nghĩ lại thấy cũng hay hay.
• Hàn Giang: Cái làng này tui chưa đi bao giờ. Cũng muốn đến đấy một lần xem sao. Nghe nói cảnh đẹp lắm. Chắc phải rủ mấy đứa bạn đi chơi cho biết.
• Cẩm Giàng: Nghe quen quen. Hình như có đặc sản bánh gai ngon lắm phải không ông? Lần tới phải mua về ăn thử mới được.

À mà này, ông nghe chưa? Tổ tiên họ Đinh là con cháu đời sau của Khương Tử Nha. Tên là Lã Cấp, thụy hiệu là Đinh Công. Sau này con cháu mới lấy thụy hiệu làm họ đấy. Tui đọc được trên mạng thấy hay nên kể ông nghe. Khương Tử Nha là nhân vật huyền thoại mà, giờ tự dưng có liên quan đến dòng họ Đinh nghe thú vị phết.

Nguồn gốc họ Đinh: Theo gia phả ở Hàn Giang, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, họ Đinh bắt nguồn từ con thứ của Khương Tử Nha đời nhà Chu là Lã Cấp, thụy hiệu là Đinh Công. Con cháu đời sau lấy thụy hiệu của tổ tiên làm họ.

Họ Đinh đứng thứ mấy trong bách gia tính?

Họ Đinh thứ 177 trong Bách gia tính.

• Thứ 177: Vị trí trong Bách gia tính. Cái này tra cứu dễ mà Ông.
• Thứ 48: Độ phổ biến ở Trung Quốc năm 2007. Bên mình chắc khác. Tui họ Đinh nè. Ít gặp lắm. Nhà tui toàn con gái. Coi bộ hiếm thật. Nghe đâu họ này gốc bên Tàu. Thời Tam Quốc đã có Đinh Phụng rồi.
• Vua Đinh: Đinh Tiên Hoàng chứ ai. Đinh Bộ Lĩnh. Ông tổ họ Đinh Việt Nam. Có thuyết nói Đinh Bộ Lĩnh họ Trần. Ai mà biết được. Chuyện xưa rồi.
• Bách gia tính: Sách dạy trẻ con ngày xưa. Giờ ít ai dùng. Thời đại thay đổi rồi Ông.

Đời người ngắn ngủi, đâu cần biết nhiều thế.

Họ Đinh nhiều nhất ở đâu?

Ông hỏi họ Đinh nhiều nhất ở đâu à? Ninh Bình. Nơi khởi thủy của họ Đinh.

• Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế ở Hoa Lư, Ninh Bình. Năm 968.
• Đinh Tiên Hoàng. Vị vua mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ sau thời Bắc thuộc.
• Cố đô Hoa Lư. Di tích lịch sử văn hóa quan trọng. Nhiều đền thờ họ Đinh.

Tìm hiểu thêm chút đi Ông. Chuyện dài lắm. Đời người ngắn ngủi, tranh thủ mà học.

Cụ tổ họ Đinh là ai?

Ông hỏi cụ tổ họ Đinh à? Để tui nói ông nghe, đêm khuya thanh vắng, nghĩ về tổ tiên... thấy lòng mình cũng chùng xuống.

• Cụ tổ họ Đinh (theo gia phả họ Đinh Công soạn năm 1724) là Đinh Như Lệnh, sinh năm 1365.
• Ông ấy sống vào cuối đời vua Trần Dụ Tông (1341 - 1369).
• Cụ Đinh Như Lệnh sinh được hai người con trai là Đinh Quý Khiêm và Đinh Văn Hưng.

Tui nhớ, ngày xưa ông nội tui hay kể chuyện về dòng họ, về những người đã khuất. Nghe mà thấy mình nhỏ bé, phải sống sao cho xứng đáng với tổ tiên. Thôi thì mình cứ cố gắng sống tốt mỗi ngày thôi ông ạ.

Họ gì hiếm nhất Việt Nam?

Tui mạn phép trình bày vài dòng, ông xem nhé.

Việc xác định họ hiếm nhất Việt Nam... như mò trăng đáy nước.

• Khó khăn chồng chất: Thống kê chính thức vắng bóng, mảnh ghép thông tin rời rạc.
• Nguồn tin trôi nổi: Nghiên cứu nhỏ lẻ, không đủ sức vẽ nên bức tranh toàn cảnh.

Ông thấy đó, khó mà khẳng định!

Cứ như lạc vào mê cung ký ức, mỗi ngóc ngách lại hiện ra một bóng hình mờ ảo...

Cần lắm một cuộc khảo sát quy mô, vén màn bí mật về những dòng họ đang dần tan vào sương khói.

Chính xác họ nào hiếm nhất? Tui... chưa dám chắc.

Việt Nam có bao nhiêu dòng họ?

1023 họ.

Ông ơi, tui nhớ hồi đó học lớp 9, năm 2006, trường tui ở ngay gần thư viện tỉnh Vĩnh Phúc. Tui hay mò lên đó đọc sách lắm. Một hôm tình cờ đọc được cuốn sách về họ tộc Việt Nam, bìa màu xanh lá cây đậm đậm, cũ cũ. Lật ra xem thì ôi thôi, hoa cả mắt với đủ loại họ, nào Nguyễn, Trần, Lê, Phạm, rồi cả những họ lạ hoắc tui chưa nghe bao giờ. Tui nhớ mãi cái cảm giác lúc đó, vừa tò mò vừa thích thú, cứ như khám phá ra cả một kho báu vậy. Cái thư viện ý nó nằm ngay trên đường Mê Linh, đối diện đài truyền hình tỉnh, giờ chắc thay đổi nhiều rồi.

• Địa điểm: Thư viện tỉnh Vĩnh Phúc, đường Mê Linh.
• Thời gian: Năm 2006, tui học lớp 9.
• Cảm giác: Tò mò, thích thú.

Tui nhớ cuốn sách đấy ghi là hơn 1000 họ gì đó, chi tiết thì quên rồi, chỉ nhớ là nhiều lắm. Cái hồi đấy internet chưa phổ biến, sách vở là nguồn thông tin quý giá. Giờ nghĩ lại thấy cũng buồn cười, cái thời mò mẫm đọc sách ở thư viện nghe nó xưa cũ thế nào ấy.