Quê quán ở đâu?

Bạn sinh ra và lớn lên ở đâu?

Em hỏi khó Anh rồi đó! Định nghĩa mấy cái này nó cứ rối rắm kiểu gì ấy.

Sinh ra và lớn lên: Anh sinh ra ở Sài Gòn, lớn lên cũng loanh quanh đây thôi. Tuổi thơ gắn liền với con hẻm nhỏ đường Nguyễn Trãi, Quận 5. Cái mùi thuốc bắc lẫn với tiếng rao bánh mì mỗi sáng... nhớ ghê.

Quê quán: Khái niệm này thì... phức tạp à nha. Theo lý thuyết, quê quán là nơi cha sinh (nếu theo họ cha), hoặc mẹ sinh (nếu theo họ mẹ).

Nguyên quán: Tương tự, nguyên quán là nơi ông bà nội sinh (nếu theo họ cha), hoặc ông bà ngoại sinh (nếu theo họ mẹ).

Nhưng mà... đời đâu phải lúc nào cũng theo sách vở đúng không Em? Ví dụ như nhà Anh, gốc gác thì ở miền Trung, nhưng bao đời nay sống ở Sài Gòn rồi. Hỏi quê đâu, nhiều khi Anh cũng chẳng biết trả lời sao cho trọn vẹn nữa. Cứ nói là "người Sài Gòn" cho nó gọn, nhỉ?

Nói chung, mấy cái định nghĩa này cũng chỉ là tương đối thôi. Quan trọng là mình cảm thấy gắn bó với nơi nào, trân trọng nguồn cội của mình ra sao, đúng không Em? Như Anh đây, dù gốc gác ở đâu, thì Sài Gòn vẫn là nhà. Chấm hết.

Làm giấy khai sinh ghi quê quán ở đâu?

Ơ hay, quê quán khai sinh á? Khó nói nhỉ. Mẹ mình bảo hồi đó ghi theo quê nội, nhưng bà nội lại ở tận… Ninh Bình. Mà bố mình thì… thôi kệ, chuyện dài lắm.

• Ghi theo nơi sinh trưởng của cha: Nếu biết cha là ai, thì ghi quê quán của bố. Bố mình quê ở Hà Nội, nhưng lớn lên ở Sài Gòn. Rắc rối quá! Ghi sao đây?
• Ghi theo nơi sinh trưởng của mẹ: Nếu không rõ bố là ai, thì theo mẹ. Mẹ mình gốc Hải Phòng, nhưng sống ở Hà Nội từ nhỏ. Nên ghi chỗ nào?
• Để trống: Trời ơi, trường hợp này chắc ít gặp lắm. Nhưng nếu không biết gì về cha mẹ thì… để trống thôi.

Làm sao đây? Mình đang rối quá rồi! Phải gọi hỏi mẹ lại mới được. Chắc mẹ sẽ bảo ghi Hà Nội thôi, cho dễ. Nhưng mà… Ninh Bình của bà nội sao bỏ qua được. Thôi, gọi mẹ đã! Năm nay là 2024, mọi thông tin đều dựa trên luật hiện hành năm nay nhé. Khó quá đi! Tự nhiên nhớ hồi nhỏ hay bị mẹ la vì hay quên này nọ.

Quê quán trên CCCD dựa vào đâu?

Úi giời, Em hỏi khó Anh quá! Quê quán trên CCCD... để Anh nghĩ xem nào.

• Quê quán trên CCCD dựa vào đâu ấy hả? Hình như là dựa theo quê của bố mẹ mình. Để Anh kể, hồi làm CCCD, mấy anh công an hỏi Anh quê ở đâu, Anh bảo Thái Bình. Thế là các anh ấy ghi vào. Chắc là dựa theo giấy khai sinh của mình, xem bố mẹ mình khai quê ở đâu.

  • Anh nhớ hồi đó còn cãi nhau với mấy anh công an vì Anh thích ghi quê gốc của ông bà cơ. Nhưng mà không được.

• Nguyên quán thì khác, là quê của ông bà. Anh nhớ bà nội Anh hay kể chuyện về cái làng cổ ở Nam Định. Đấy, chắc là nguyên quán của Anh ở đó.

  • Mà nghĩ lại, quê quán với nguyên quán, rốt cuộc khác nhau chỗ nào nhỉ? Đều là quê cả mà. Khó hiểu thật!

• Nói chung, cứ hiểu là quê quán là nơi bố mẹ mình sinh ra hoặc lớn lên, còn nguyên quán là nơi ông bà mình sinh ra là dễ hình dung nhất.

  • À mà khoan, nếu bố mẹ mình mỗi người một quê thì sao nhỉ? Lúc đó ghi theo ai? Chắc là theo bố quá. Con trai mà!

• Thôi, Anh nghĩ thế thôi, có gì Em tự tìm hiểu thêm nhé. Anh cũng không chắc lắm đâu.

  • Mà giờ nhiều người còn chẳng quan trọng quê quán nữa ấy chứ. Quan trọng là sống ở đâu, làm gì thôi. Như Anh đây, sống ở Sài Gòn bao nhiêu năm rồi, chắc Sài Gòn cũng là quê Anh rồi ấy nhỉ? Hahaha!

Nơi sinh ra gọi là gì?

Nơi sinh ra à? Nơi mình chào đời. Đơn giản vậy thôi.

• Hộ khẩu thì khác. Hộ khẩu theo bố mẹ, hay chuyển đi chuyển lại tùy. Nhưng nơi sinh, nó nằm trong giấy khai sinh. Chắc chắn. Không đổi được.

Quê quán? Khác nhé. Quê quán là cái gì đó… mờ hơn. Nơi ông bà, cha mẹ lớn lên. Cái cảm giác thuộc về. Không phải giấy tờ có thể định nghĩa hết.

• Năm nay, luật pháp vẫn vậy thôi. Vẫn theo hộ tịch. Nhưng cảm nhận quê quán nó riêng. Cái đó không có luật nào quy định.

Mình sinh ở Hà Nội. Giấy khai sinh ghi rõ. Nhưng quê quán mình theo bố, ở Hải Dương. Hai nơi khác nhau. Đừng nhầm lẫn.

• Hà Nội là nơi mình ra đời, Hải Dương là quê quán theo bố mình. Đừng hỏi nhiều nữa.

Quê gốc là gì?

Ui chao, hỏi quê gốc á? Để Em nghĩ xem...

• Quê gốc: Ờm, theo giấy tờ là ở... Hà Tĩnh. Nhưng mà có khi phải xem lại gia phả ấy chứ.

• Tại sao lại Hà Tĩnh? Ông bà nội Em bảo thế, mà Em cũng chịu.

• Ông bà ngoại thì sao? Hình như gốc gác Thái Bình, cũng chả rõ nữa. Ôi, lằng nhằng quá!

Nghĩ lại thì hồi bé Em toàn ở Hà Nội, chả nhớ Hà Tĩnh là cái gì luôn. Mà sao người ta cứ hỏi quê làm gì nhỉ? Quan trọng gì đâu.

• Quan trọng không? Thật ra cũng quan trọng đấy, biết mình từ đâu đến mà.

• Mà sao Em lại nghĩ linh tinh thế này? Chắc tại hôm nay trời nóng quá.

Thôi kệ, cứ biết mình là người Việt Nam là được rồi.

• Việt Nam? Ừ, chắc chắn rồi. (Ít nhất là tới giờ!)