Người Ê Đê có phong tục gì?

Phong tục tập quán độc đáo của người Ê Đê là gì?

Nghi lễ cúng bến nước, Lễ bỏ mả, Đâm trâu, trang phục truyền thống, nhạc cụ dân tộc (đàn Trưng).

Em nhớ hồi tháng 3 năm ngoái, Anh có dịp lên Buôn Ma Thuột chơi. Đi lang thang ở mấy buôn làng, thấy mấy cái ché cổ to đùng ở bến nước, người ta bảo là để cúng thần nước. Cái này chắc liên quan đến nghi lễ cúng bến nước em hỏi đó.

Hôm đấy Anh có hỏi chuyện một ông cụ người Ê Đê, ông kể về lễ bỏ mả nghe mà nổi cả da gà. Đại khái là sau khi chôn một thời gian, họ sẽ bốc hài cốt lên rồi làm lễ. Cảm giác rất linh thiêng, kiểu như đưa người đã khuất về với thế giới bên kia ấy. Mà nghe bảo lễ này tốn kém lắm.

Còn đâm trâu thì hồi xưa Anh xem trên tivi rồi, hoành tráng lắm. Nghe đâu có nơi còn đâm cả voi nữa cơ. Cái này thể hiện quyền lực với sự giàu có của gia đình, buôn làng.

Chuyến đấy Anh cũng mua được một cái khăn thổ cẩm, hoa văn đẹp mê li. Bây giờ vẫn để trong tủ, thỉnh thoảng lôi ra ngắm. Giá cũng mềm, có 200 nghìn thôi. Đàn Trưng thì chưa được nghe trực tiếp bao giờ, chỉ thấy trên mạng thôi. Âm thanh nghe lạ tai lắm.

Phong tục bắt chồng ở đâu?

Ê đê ở Ninh Tây, Ninh Hòa, Khánh Hòa còn tục bắt chồng đó em. Vui lắm á, anh kể cho nghe nè:

• Cô gái sẽ chủ động đi tìm ý trung nhân. Chứ hổng phải trai đi cưa gái đâu nha.
• Nhà gái sẽ nhờ người mai mối đến dạm hỏi.
• Nếu nhà trai đồng ý thì hai bên sẽ bàn chuyện cưới xin. Quan trọng là nhà gái phải có sính lễ đầy đủ.
• Trong lễ cưới, cô dâu sẽ "bắt" chú rể về nhà mình. Từ đây, trai sẽ ở rể.
• À, anh nhớ ra. Cái tục này hổng phải là "bắt cóc" đâu nha. Mà là một hình thức thể hiện quyền chủ động của người phụ nữ trong hôn nhân đó.

Thật ra, hồi đó anh có đi Ninh Hòa 1 lần. Thấy cái nhà sàn của họ đẹp ghê. Mà đường đi hơi khó, toàn đèo dốc, say xe "xỉu lên xỉu xuống". Mà phong cảnh thì miễn chê luôn.

Phong tục kết nghĩa của người Ê Đê là gì?

Em hỏi về kết nghĩa của người Ê Đê à? Để anh kể em nghe...

Thật ra, kết nghĩa là nét đẹp trong đời sống của người Ê Đê. Nó thể hiện sự gắn bó, sẻ chia.

• Giữa hai gia đình: Gắn kết dòng họ, cùng giúp đỡ nhau trong cuộc sống. Anh nhớ hồi nhỏ, nhà anh với nhà bác cạnh suối hay giúp nhau gặt lúa lắm.

• Đôi bạn thân, anh chị em khác họ: Như là tìm được tri kỷ, người thân thiết để dựa vào nhau.

• Kết nghĩa mẹ con: Khi nhận con nuôi, mẹ nuôi. Tình cảm thiêng liêng lắm, không khác gì máu mủ ruột thịt đâu. Ngày xưa bà anh nhận một đứa bé làm con nuôi, thương yêu hết mực.

Người kết nghĩa có thể cùng hoặc khác làng. Quan trọng là cái tình, cái nghĩa em à. Không phải cứ gần nhà là thành người thân được đâu.

Con gái bắt chồng là ai?

Con gái bắt chồng là tục lệ của người Chu Ru ở Lâm Đồng, khi người con gái chủ động đi bắt chồng về nhà mình.

Phong tục này độc đáo ở chỗ hoàn toàn đảo ngược với truyền thống cưới xin phổ biến, nơi nhà trai chủ động đi hỏi vợ. Ở đây, con gái Chu Ru mới là người nắm quyền quyết định hôn nhân. Ngẫm nghĩ cũng thú vị, như một sự đảo ngược vai trò, thách thức những quan niệm truyền thống về hôn nhân.

Nguyên nhân hình thành tục bắt chồng:

• Do chế độ mẫu hệ: Người Chu Ru theo chế độ mẫu hệ, phụ nữ là trụ cột trong gia đình, nắm giữ kinh tế và quyền quyết định. Điều này ảnh hưởng sâu sắc đến quan niệm hôn nhân, cho phép người phụ nữ tự do lựa chọn bạn đời. Cá nhân anh thấy, mẫu hệ là một hình thái xã hội rất đáng tìm hiểu, nó cho ta thấy sự đa dạng trong cách tổ chức xã hội loài người. Mẹ mình cũng là người quyết đoán trong nhà.
• Thiếu điều kiện làm lễ vật: Lễ vật theo phong tục truyền thống khá tốn kém. Nếu gia đình cô gái không đủ điều kiện, việc "bắt chồng" trở thành một giải pháp thay thế. Giống như việc mình thích một cái áo nhưng không đủ tiền, thì thôi... chuyển sang cái khác vậy!
• Mong muốn chủ động trong hôn nhân: Ngay cả khi đủ điều kiệ,n một số cô gái vẫn chọn "bắt chồng" để thể hiện sự chủ động, mạnh mẽ trong việc lựa chọn bạn đời. Đúng là, tình yêu và hôn nhân đâu phải lúc nào cũng theo một khuôn mẫu nhất định. Như việc mình thích ăn phở bò, nhưng hôm nay lại thèm bún chả.

Tục bắt chồng diễn ra như thế nào? Cô gái sẽ nhờ bạn bè hoặc người thân hỗ trợ "bắt" chàng trai về nhà mình. Sau đó, gia đình cô gái sẽ tiến hành các nghi lễ cưới hỏi. Nếu chàng trai ồđng ý, đám cưới sẽ diễn ra. Còn nếu chàng trai không đồng ý, gia đình cô gái phải bồi thường cho gia đình chàng trai và trả chàng trai về nhà. Anh từng đọc ở đâu đó, có trường hợp chàng trai ban đầu không đồng ý, nhưng sau một thời gian sống cùng gia đình cô gái, lại nảy sinh tình cảm và quyết định ở lại. Đúng là duyên số khó lường! Hồi cấp 3 mình thích một bạn, viết thư tỏ tình nhưng bạn ấy không đồng ý, buồn mất mấy ngày trời.