Họ Sa là dân tộc gì?

Họ Sa thuộc dân tộc nào? Tìm hiểu về nguồn gốc và bản sắc?

Đệ hỏi họ Sa thuộc dân tộc nào hả? Dễ ợt! Họ Sa ở Yên Bái, đúng hơn là vùng Văn Chấn mình biết, gốc gác là người Thái đấy. Nhớ hồi mình đi thực tế xã hội học năm 2021, gặp cụ già họ Sa ở bản Lũng Pù, kể lắm.

Cụ bảo tổ tiên họ di cư từ Mộc Châu, Sơn La và Đà Bắc, Hòa Bình sang. Chuyện này xảy ra cuối thế kỷ 19, ông cụ kể nghe sống động lắm, nhưng thời điểm chính xác thì…mình cũng quên mất rồi. Chỉ nhớ là cụ kể rành rọt lắm.

Bản sắc văn hóa thì sao nhỉ? Khó nói hết trong vài câu. Mình chỉ thấy họ giữ gìn nhiều nét văn hóa Thái truyền thống thôi. Trang phục, lễ hội… nhưng cũng có pha trộn chút ít, vì thời gian và giao lưu văn hoá. Chắc phải tìm hiểu sâu hơn mới rõ.

Tóm lại: Họ Sa ở Văn Chấn, Yên Bái là người Thái. Nguồn gốc từ Mộc Châu (Sơn La), Đà Bắc (Hòa Bình), di cư cuối thế kỷ 19.

Họ xa là người dân tộc gì?

Đệ hỏi họ Xa là người dân tộc gì hả? Người Dao. Chắc chắn luôn. Nhớ hồi trước, à không, năm ngoái mình có đi Hà Giang. Gặp mấy người Dao đỏ, trang phục đẹp lắm. Họ cũng nói về các dòng họ. Hình như, à không, nhớ rồi, họ kể là dòng họ rất quan trọng.

• Người Dao. Ghi lại cho nhớ.
• Hà Giang. Lần sau phải quay lại. Thích mấy cái ruộng bậc thang. Nghe nói mùa lúa chín đẹp mê li.
• Đúng rồi, dòng họ quan trọng với người Dao. Như kiểu gia phả bên mình ấy. À mà nhà mình có gia phả không nhỉ? Chắc phải hỏi ba mẹ mới được.

Họ Xa là một dòng họ của người Dao. Chắc chắn là vậy. Có lần đọc sách thấy ghi là người Dao chia thành nhiều nhóm, nhiều ngành. Dao đỏ, Dao tiền, Dao quần chẹt,... Mỗi nhóm lại có nhiều dòng họ khác nhau. Phức tạp phết.

• Nhiều nhóm Dao lắm. Cần tìm hiểu thêm.
• Họ Xa. Dòng họ này chắc đông người lắm nhỉ? Họ Nguyễn bên mình chắc chắn đông hơn rồi. Cả nước đầy Nguyễn. Hihi.
• Dòng họ. Quan trọng với văn hoá truyền thống. Mai phải gọi điện hỏi thăm ông bà mới được. Lâu rồi chưa về quê.

Họ Rơ Ô là dân tộc gì?

Gia Rai.

• Sao Đệ lại hỏi về Rơ Ô nhỉ? Tự nhiên nhớ hồi trước có ông bạn học họ Rơ Ô Lan. Mà đúng rồi, Rơ Ô là một dòng họ của người Gia Rai mà! Rơ Châm hình như cũng là dòng họ của người Gia Rai nữa. Hay quên quá.
• Ghi chú lại cho nhớ: Gia Rai có nhiều nhóm nhỏ như Chor, Hơdrong, Chưti. Mthur, Aráp, Tbuăn nghe lạ tai quá ta? Chắc phải tìm hiểu thêm mới được. Hôm nào rảnh đi Bảo tàng Dân tộc học xem sao. Lần trước đi thấy triển lãm về người Ê Đê hay lắm.
• Nói đến chữ viết, nhớ hồi cấp 2 học Sử thấy nói người Chăm cũng có chữ viết riêng từ sớm. Người Gia Rai cũng vậy à, hay thật. Chắc phải nghiên cứu sâu hơn về chữ viết của họ. Hình như dựa trên chữ Phạn? À mà người Khmer cũng vậy mà.
• Ksor, Rơ Lan, Kpă, Siu, Nay... nghe tên lạ ghê, thấy hơi giống tên bên Campuchia. Không biết có liên quan gì không ta? Hồi trước có xem phim Tomb Raider, quay ở Campuchia, thấy đền Angkor Wat đồ sộ thiệt sự. Mà hình như cũng ảnh hưởng từ văn hoá Ấn Độ.
• Giờ lại nghĩ đến ẩm thực Gia Rai. Thấy bảo có món cơm lam gà nướng ngon lắm. Cuối tuần này phải rủ rê bạn bè đi ăn mới được. Mà hình như cơm lam là đặc sản của nhiều dân tộc Tây Nguyên. Ví dụ như Ê Đê. Phải viết ra kẻo quên mất.

Họ Lư thuộc dân tộc gì?

Kinh.

• Việt Nam: Đa phần là Kinh, ít Tày, Nùng, Hoa.
• Trung Quốc: Hán là chủ yếu.
• Gốc: Xuân Thu Chiến Quốc.

Đệ hỏi chi rứa?

• Nguồn gốc: Truy ngược dòng lịch sử sẽ thấy nhiều điều thú vị. Nhưng kết quả hiện tại quan trọng hơn.
• Biến thể: Họ nào cũng có nhánh này cành kia, đừng quá chấp nhất.
• Thay đổi: Thích thì đổi họ khác thôi. Đơn giản.

Họ Lý là dân tộc gì ở Việt Nam?

Đệ hỏi gì thế? À, họ Lý à? Dân tộc Lý đó nha! 54 dân tộc anh em mình thì có họ trong đó chứ bộ.

Họ gốc từ Trung Quốc, cụ thể là từ thời Đường, Tống di cư sang. Bố mình kể hồi nhỏ, ông bà ngoại mình hay nhắc đến chuyện này lắm. Nghe nói tổ tiên họ Lý mình vượt biển sang, khổ lắm, vất vả lắm. Đến Việt Nam rồi thì sinh sống ở vùng núi phía Bắc. Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang... nhiều lắm, mình cũng không nhớ hết.

• Hà Giang
• Cao Bằng
• Lạng Sơn
• Tuyên Quang

Tiếng nói thì... dùng tiếng Hán, nhưng cũng pha trộn nhiều thứ khác nữa. Khác hẳn tiếng phổ thông mình dùng hàng ngày. Văn hóa thì ôi dào, nhiều lắm! Lễ hội, phong tục... mình chỉ biết vài cái thôi, chứ nói hết thì kể cả ngày cũng không xong. Năm ngoái mình có đi Lạng Sơn, thấy họ tổ chức lễ hội gì đó, nhộn nhịp lắm! Rất đặc sắc. Nhớ mãi không quên. À đúng rồi, mẹ mình người Tày, có họ hàng với mấy người dân tộc Lý ở gần đó. Thỉnh thoảng bà vẫn kể chuyện về họ. Thật sự, họ rất thân thiện và hiếu khách. Mình thích cái không khí vui vẻ ở đó lắm. Lần sau mình dẫn đệ đi chơi đó nha.

Nói tóm lại, họ Lý là dân tộc thiểu số ở Việt Nam, nguồn gốc từ Trung Quốc, sống chủ yếu ở miền núi phía Bắc, văn hoá phong phú.

Họ Vi là người dân tộc gì?

Đệ hỏi họ Vi thuộc dân tộc nào?

• Kinh là chủ yếu. Họ Vi mình gặp, nghe đâu cũng là người Kinh cả. Nhớ hồi nhỏ, ngoại kể chuyện ngày xưa, làng mình toàn họ Nguyễn, họ Trần… lác đác vài họ Vi. Chiều chiều, khói bếp bay lên quyện vào nắng vàng hoe, tiếng trẻ con í ới gọi nhau về ăn cơm… Họ Vi nhà ông Năm bán bánh đa, bánh tráng ngon có tiếng trong vùng. Giờ nghĩ lại, vẫn thấy thèm cái vị bùi bùi, thơm thơm của bánh tráng nướng trên than hồng. Ấm áp, thân thương quá!

• Tày, Nùng, Dao cũng có. Nhớ chuyến đi Hà Giang năm ngoái, lên tận Đồng Văn, Mèo Vạc. Gặp một anh chàng họ Vi, người Tày. Anh ấy kể về những bản làng xa xôi, những phiên chợ vùng cao đầy màu sắc. Đêm ấy, ngồi bên bếp lửa, nghe gió rít qua khe núi, thấy lòng mình bình yên lạ.

Tóm lại, họ Vi thuộc nhiều dân tộc khác nhau, chủ yếu là người Kinh, ngoài ra còn có người Tày, Nùng, Dao. Muốn biết chính xác thì phải xem gia phả thôi Đệ ạ. Mỗi gia đình, mỗi câu chuyện, mỗi dòng chảy riêng… như những con sông nhỏ đổ về biển lớn. Thời gian trôi, vạn vật đổi thay… nhưng những câu chuyện xưa cũ vẫn còn đó, như một dòng chảy miên viễn, không ngừng nghỉ…

Dân tộc Jrai có bao nhiêu họ?

Đệ hỏi họ Jrai à? Chắc tầm chục họ.

• Ksor: Họ lớn đấy. Gặp nhiều lắm.
• Kpă: Cũng thường gặp.
• Rơmăh: Ít thấy hơn. Nhưng vẫn có.
• Rahlan: Nghe quen quen. Hình như ở Gia Lai nhiều. Hồi trước có quen ông anh họ này, tên Rơ Lan H’Pri. Tính cũng được.
• Nay: Nay thì ít gặp hơn mấy họ kia.
• Siu: Cái họ này lạ lạ. Chưa gặp bao giờ.
• Rơ Chăm (Rơ Châm, Rcom): Biến thể cả đấy. Họ này nghe cũng hay.

Còn nữa, nhưng Huynh nhớ nhiêu đó thôi. Tên họ thôi, quan trọng gì. Người ta sống ở đời, đâu chỉ có cái tên họ.

Họ Lý ở đâu Việt Nam?

Đệ hỏi Họ Lý ở đâu à? Dễ ợt! Bắc Ninh chứ đâu! Như đếm ngón tay vậy! Ông tổ Lý Công Uẩn, Vua Lý Thái Tổ, người khai sáng cả một triều đại huy hoàng, sinh ra ở đó đấy! Nói thẳng, họ Lý ở Bắc Ninh nhiều như kiến!

• Chả phải tự nhiên mà Bắc Ninh nổi tiếng với các món ngon, đền đài cổ kính và cả… người giỏi kinh doanh! Họ Lý đóng góp không nhỏ đâu nhé!
• Tôi còn nhớ hồi nhỏ, bà ngoại tôi, người Bắc Ninh chính hiệu, hay kể chuyện về lịch sử hào hùng của họ Lý, kể đến mức tôi thuộc làu làu luôn!
• Mà nói cho đệ biết, nhà tôi cách đền thờ Lý Thái Tổ có… 5 cây số thôi! Gần lắm! Thỉnh thoảng còn đi lễ đấy!

Đấy, đủ rõ chưa? Họ Lý ở Bắc Ninh, chắc chắn 100%! Không cần bàn cãi thêm! Cái này thì tôi chắc chắn, không phải nghe đâu đó nhé. Nói nhiều mệt rồi!