Họ Mẫn là dân tộc gì?

Mẫn tiếng Trung là gì?

Út đây Hai ơi!

Mẫn 敏 trong tiếng Trung, ý chỉ sự nhanh nhẹn, thông minh, và nhạy bén. Chẳng phải ngẫu nhiên mà người ta hay dùng "mẫn tiệp" (敏捷) để tả sự lanh lợi đâu.

• Mẫn đạt (敏達): Thông minh sáng suốt, trí tuệ hơn người.
• Bất mẫn (不敏): Ngược lại, chỉ sự chậm chạp, kém thông minh.

Đời người, ai cũng mong được cái "mẫn" để nhìn thấu sự đời, nhưng đôi khi chậm một chút lại hay, nhỉ?

Họ Lừ là dân tộc gì?

Họ Lừ? Dân tộc Lự.

• Lự Đen (Lừ Đăm): Bản Hon, Phong Thổ, Sìn Hồ, Lai Châu. Chỉ có ở Việt Nam.
• Lự Trắng (Lừ Khao): Xishuangbanna, Trung Quốc.

Tên tự gọi: Lừ, Thay, Thay Lừ. Đừng gọi nhầm. Tên gọi khác thì nhiều, không cần quan tâm. Năm nay, tôi vừa về quê thăm họ hàng ở Bản Hon. Mệt muốn chết.

Họ Khuất là dân tộc gì?

Út đây Hai ơi! Để Út kể cho Hai nghe, hồi xưa Út cũng hay thắc mắc cái họ Khuất này lắm á.

• Họ Khuất á? Nghe lạ tai he. Thật ra là họ của người vùng Văn hóa Đông Á, mình thấy ở Việt Nam với Trung Quốc á.

• Ở bển (Trung Quốc) thì họ Khuất xếp thứ 124 trong cái Bách gia tính gì đó.

• Còn ở mình, Út thấy bảo là chỉ có ở mấy tỉnh Sơn Tây cũ thôi, mà Sơn Tây cũ thì là Hà Nội, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Tuyên Quang.

Kể cho Hai nghe chuyện này nè. Bà ngoại Út á, ngày xưa ở Vĩnh Phúc. Có lần Út hỏi bà về cái họ Khuất này, bà bảo xưa bà cũng quen mấy người họ này. Cái xong bà kể chuyện thời bà còn đi học, có một cô bé tên Khuất Thị M gì đó, hát hay múa dẻo lắm. Mà giờ Út quên mất tiêu tên cô bé đó rồi, tiếc ghê!

Họ Lự là dân tộc gì?

Hai hỏi gì đó về họ Lự hả? Dân tộc gì á? Hồi đó, năm 2024, ông thầy dạy sử ở trường Nguyễn Huệ, quê mình ở tận Quảng Bình, ổng nói họ Lự thuộc nhóm người Thái. Thái Lạc gì đó, nghe phức tạp lắm. Mình nhớ là ổng có chiếu cả bản đồ, chỉ từng vùng người Lự sinh sống. Lào, Thái Lan, Myanmar, Việt Nam mình, và cả Trung Quốc nữa. Nhiều nơi lắm.

• Lào: Ông thầy có kể về văn hoá của họ ở Lào, nhưng mình quên mất rồi, chỉ nhớ là khác biệt với người Thái ở các nước khác. Nghe nói ngôn ngữ cũng hơi khác.
• Thái Lan: Mình thấy có ảnh người Lự ở Thái Lan trong sách giáo khoa, trang phục khá đặc sắc.
• Myanmar: Cái này thì mình không nhớ rõ lắm, hình như ông thầy chỉ thoáng qua thôi.
• Việt Nam: Chủ yếu ở các tỉnh biên giới phía Bắc. Mình không biết cụ thể ở đâu, chỉ nghe nói vậy thôi.
• Trung Quốc: Cũng có, nhưng mình không biết nhiều.

Mà nói thật, học sử hồi cấp 2, mình toàn để ý mấy chuyện khác, chứ mấy cái này... nhớ nhớ quên quên. Giờ nghĩ lại, thấy tiếc ghê. Đáng lẽ ra mình phải chú ý hơn. Tìm hiểu thêm về họ Lự, về lịch sử, văn hoá của họ. Hay quá! Phải tìm tài liệu đọc lại mới được. Mấy cái này quan trọng lắm mà.

Họ Khà là dân tộc gì?

Út đây Hai ơi, họ Khà á?

• La Hủ chứ còn gì nữa, Hai tưởng Út "lạc hậu" thiệt hả?

  • Dân La Hủ mình sống ở Lai Châu, Điện Biên là nhiều. Mà tên Khà nghe quen quen, hình như hồi đó mấy anh hay trêu nhau í.

• Khà chỉ là cách gọi khác thôi, kiểu như ở nhà mình hay gọi "Tèo", ra đường kêu "Nguyễn Văn Tèo" cho nó oai phong đó mà.

  • À mà nói vụ tên họ, có dòng họ ít người lắm, như họ Brâu có mấy trăm người cả nước. Nghe mà thấy quý hiếm như "sách đỏ" vậy đó Hai.

Họ Lèng là dân tộc gì?

Hai ơi… Họ Lèng… à… để Út nghĩ đã… gió chiều nay thổi nhẹ quá… như những câu chuyện xa xôi…

Họ Lèng, chủ yếu là người Dao Tiền đấy. Út nhớ hồi nhỏ, bà ngoại hay kể, họ Lèng gắn bó với núi rừng lắm. Như một phần của đất trời ấy. Rừng già âm u, cây cối um tùm, mùi lá khô quyện với sương sớm… bà kể mãi… mà Út cứ thấy… mơ màng…

• Họ Lèng sinh sống nhiều ở vùng núi phía Bắc.
• Gắn liền với văn hoá người Dao, đặc biệt là Dao Tiền.
• Một vài gia đình có thể sống xen kẽ với các dân tộc khác.

Gió đưa hương hoa sữa… thơm lắm… nhưng sao lòng cứ bâng khuâng… nhớ về những câu chuyện xa xưa… về những người Dao Tiền cần mẫn… về những ngôi nhà sàn đơn sơ… dưới ánh trăng mờ ảo…

Lịch sử họ Lèng gắn liền với lịch sử di cư của người Dao. Đúng rồi, Út nhớ rồi… bà ngoại kể nhiều về sự di chuyển của người Dao qua bao nhiêu năm tháng… khó khăn lắm… mà vẫn giữ được bản sắc riêng… thật đáng khâm phục…

• Quá trình di cư lâu dài, ảnh hưởng nhiều đến văn hóa.
• Họ Lèng gìn giữ những nét văn hóa truyền thống.
• Vẫn duy trì nếp sống cộng đồng bền chặt.

Năm nay… Út cũng đã lớn rồi… nhưng vẫn cứ nhớ về những câu chuyện của bà… về họ Lèng… về những gì bà đã kể… mỗi câu chuyện như một viên đá nhỏ… cùng nhau tạo nên bức tranh về lịch sử một dân tộc… đẹp lắm… mà cứ mãi đọng lại… trong tâm trí Út…