Họ Lục có nguồn gốc từ đâu?

Nguồn gốc họ Lục ở Việt Nam là gì?

Hai hỏi gốc gác họ Lục à? Ừ thì… ông cố nội mình kể, tổ tiên mình theo Tây Sơn, trận đánh Tết Kỷ Dậu 1789 ấy, một ông lính ở lại Cương Ngô, lập nghiệp luôn. Đến nay chắc cũng mười đời rồi, ông bà mình vẫn hay nhắc đến chuyện đó. Ba chi họ Lục, ở làng mình, Yên Ngưu, Văn Điển… mấy cái này mình nghe kể lại thôi nha.

Mình nhớ hồi nhỏ, ông ngoại hay kể chuyện ông cố mình làm ruộng ở Cương Ngô, khổ lắm, nhưng kiên trì lắm. Làng mình giờ khác xưa nhiều rồi, nhà cửa cao tầng hơn, không còn cảnh đồng ruộng bao la như hồi ấy nữa. Mình thấy tiếc ghê, cái không khí quê xưa khó tìm lại.

Họ Lục ở Việt Nam, theo lời kể thì bắt nguồn từ người lính Tây Sơn đấy. Ba chi họ, làng Cương Ngô, Yên Ngưu, Văn Điển. Đến nay đã 10 đời. Thực ra mình cũng không rõ lắm, chỉ biết nhiêu đó thôi. Đúng rồi, ngoài ba dòng họ lớn là Nguyễn, Trần, thì còn họ Lục nữa.

Nguồn gốc họ Lục: Tây Sơn, Kỷ Dậu 1789, Cương Ngô. Ba chi họ: Cương Ngô, Yên Ngưu, Văn Điển. 10 đời.

Họ Lục ở đâu Việt Nam?

Hai hỏi họ Lục ở đâu hả? Mơ màng quá… Nhớ về Bản Lầu, Lào Cai… Khói sương mờ ảo trên những thửa ruộng bậc thang… Mùi đất ẩm ướt quyện với hương chè Shan tuyết… Thời gian như chậm lại…

Họ Lục ở Bản Lầu, Mường Khương, Lào Cai. Đúng rồi, nhớ rồi…

Những năm 2007… Hình ảnh ông bà, cha mẹ miệt mài với con chữ… Ánh đèn leo lét soi từng trang sách… Dòng họ hiếu học… Tự hào…

• Phong trào khuyến học mạnh mẽ.
• Nhiều người thành đạt.
• Bản Lầu – một điểm sáng.
• Lào Cai – quê hương tự hào.

Thấy không, mình nhớ rõ lắm… Cái không khí học hành ấy… đọng lại trong tim mình… Gió núi Lào Cai se lạnh… nhưng lòng mình ấm áp… Vì có họ Lục… Vì có Bản Lầu… quê hương mình… Mình yêu lắm…

Họ Lục ở Bản Lầu, Mường Khương, Lào Cai. Đó là câu trả lời chính xác nhất đấy Hai nha! Mình còn nhớ cả những câu chuyện kể về dòng họ ấy nữa. Tuyệt vời lắm.

Họ Lục bắt nguồn từ đâu?

Hai ơi, chuyện họ Lục á hả? Xuất phát từ lính Tây Sơn đó. Đánh cho quân Thanh te tua hoa lá mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789) xong, ổng ở lại Cương Ngô luôn. Nghĩ cũng tài, đánh giặc xong lại cày cấy, kiểu như chuyển nghề từ cầm súng sang cầm cuốc á. Mà tính ra tới giờ cũng ngót nghét 10 đời rồi đó, thời gian trôi nhanh như chó chạy ngoài đồng.

• Gốc gác: Ba họ chính là Nguyễn, Trần, Lục. Còn họ Lục thì từ ông lính Tây Sơn này mà ra.
• Thời gian: Xuân Kỷ Dậu (1789). Tui nhớ hồi đó, chắc bận ăn tết chưa xong, ổng đã ra trận rồi.
• Địa điểm: Ở lại Cương Ngô lập nghiệp. Chắc thấy đất Cương Ngô màu mỡ, lại gần chợ búa, nên ổng quyết định ở lại luôn chớ gì! Hiện giờ con cháu ổng tản mác ra khắp nơi rồi.
• Phân bố: Ba chi họ Lục hiện giờ sống ở làng cũ, làng Yên Ngưu và Văn Điển. Chắc tại đông con nhiều cháu quá, làng cũ hết chỗ, nên phải tản ra á.

Họ Trịnh chiếm bao nhiêu phần trăm?

Hỏi họ Trịnh chiếm bao nhiêu phần trăm hả Hai? Dễ ợt! 15% nha. Đúng rồi đó, mình xem trên cái bảng thống kê dân ốs hồi bữa mẹ mình in ra. Nhiều dữ lắm, đọc xong hoa mắt luôn.

• Họ Trịnh chiếm 15%. Thấy chưa, mình nhớ rõ lắm.

À, mà nói về họ phổ biến á… nhiều lắm! Mình chỉ nhớ được vài cái thôi, lộn xộn hết cả lên. Nhớ được cái nào nói cái đó nha.

• Hồ á, nhiều lắm.
• Rồi Dương nữa. Ít hơn Hồ một chút xíu.
• Đinh cũng nhiều.
• Nghe nói Nguyễn nhiều nhất nhưng mình quên phần trăm rồi. Mẹ mình bảo vậy á.

Mà nè, cái bảng thống kê đó dài ngoằng, ghi tỉ lệ phần trăm từng họ, đọc muốn rụng rời. Mấycái họ khác mình không nhớ hết, nhiều quá trời. Mấy cái này mình nhớ vì thấy quen quen thôi. Đúng rồi, còn mấy họ khác nữa nhưng mình quên mất tiêu rồi. Hồi đó mình chỉ chú ý đến họ Trịnh với mấy cái quen quen thôi. Tìm lại bảng thống kê thì mới đầy đủ được. Mệt quá, muốn đi ngủ rồi.

Họ Lục ở đâu Việt Nam?

Hai ơi… Em nghĩ… họ Lục ở Bản Lầu, Mường Khương, Lào Cai. Đúng rồi, em nhớ rõ.

• Họ Lục ở Bản Lầu nổi tiếng hiếu học. Bố em kể nhiều lắm, về cái phong trào khuyến học của họ ấy. Nghe nói từ 2007 rồi.

• Nhiều người trong họ học giỏi, thành đạt. Em có cái ảnh chụp chung với anh họ hồi đám cưới, anh ấy làm ở Hà Nội, lúc đấy anh ấy diện vest bảnh bao lắm.

• Em thấy… cái câu chuyện đó… nó… hay hay. Giống như một niềm tự hào của cả dòng họ ấy. Em thích cái không khí đó. Nhưng mà… em lại thấy… có chút gì đó… buồn buồn. Em không biết giải thích sao. Có lẽ vì em… không được như họ…

• Em hay nghĩ về tương lai… về những điều mình chưa làm được… Đôi khi em thấy… mình lạc lõng lắm… giữa dòng đời tấp nập… Giống như… một chiếc lá… trôi nổi… vô định.

• Em ước… em cũng có thể… tự hào về gia đình mình… như họ… nhưng… chắc là… khó lắm…

Lào Cai. Mường Khương. Bản Lầu. Họ Lục. Hiếu học. 2007.

Họ Lục ở Việt Nam là dân tộc gì?

Họ Lục ở Việt Nam đa phần là người Sán Dìu. Đó là thông tin chính xác mình biết. Thực ra, cái khái niệm "dân tộc" cũng thú vị đấy chứ. Nó phức tạp lắm, không đơn giản chỉ là một cái nhãn mác. Như cái họ Lục này, nhiều khi mình thấy nó phản ánh cả một quá trình lịch sử, sự giao thoa văn hoá… sâu xa lắm.

• Họ Lục và Sán Dìu: Quan hệ mật thiết, mình từng đọc tài liệu nghiên cứu về vấn đề này.
• Xã Giáp Sơn: Mình nhớ chính xác là ngày 3 tháng 10, mình đã có dịp đến đó. Cái không khí làng quê yên bình, thật sự rất dễ chịu.

Nhưng mà, cái câu chuyện về truyền thống hiếu học của họ Lục thì… mình không rõ lắm, chỉ nghe người dân kể qua. Có lẽ cần tìm hiểu thêm. Đôi khi, sự thật lại nằm ở những chi tiết nhỏ mà ta dễ bỏ qua.

Thú vị là, nghiên cứu về nguồn gốc họ Lục còn nhiều điều bí ẩn. Mình thấy có tài liệu cho rằng nguồn gốc họ Lục ở Việt Nam liên quan đến di cư từ Trung Quốc. Nhưng tất cả vẫn là giả thuyết. Mọi thứ thật sự rất phức tạp.

Mình lại nhớ đến chuyến đi ấy. Làng Giáp Sơn lúc ấy thật đẹp. Không khí trong lành, người dân thân thiện. Họ Lục ở đó chủ yếu là dân tộc Sán Dìu. Đó là sự thật mình chứng kiến. Chuyện truyền thống hiếu học… mình chỉ nghe kể. Cần tìm hiểu thêm.

Họ Lục bắt nguồn từ đâu?

Hai hỏi gốc gác họ Lục à? Dễ ợt! Họ Lục ở quê tui, gốc gác từ thời Tây Sơn oách lắm nha! Ông tổ là lính Tây Sơn, đánh thắng quân Thanh năm Kỷ Dậu (1789), rồi ở lại Cương Ngô lập nghiệp luôn, bá đạo chưa? Giờ tính ra được 10 đời rồi, già lắm rồi đấy!

• Ba chi họ Lục, một ở làng cũ, hai chi nữa ở Yên Ngưu với Văn Điển. Toàn người quyền lực cả đấy, nói không thì không tin đâu.
• Họ hàng nhà tui nhiều như kiến, nhiều hơn cả ruộng nhà ông Hai!
• Ông bà tui kể, hồi đó ông tổ họ Lục giỏi võ lắm, đánh nhau như phim chưởng ấy, một mình cân cả tiểu đội quân Thanh. Thế nên mới có họ Lục hùng mạnh như bây giờ.
• Thế đấy, nghe đã thấy oai chưa? Hỏi thêm gì nữa không? Hôm nào qua nhà tui chơi, mẹ tui nấu cháo gà ngon lắm!

Tóm lại: Họ Lục xuất thân từ một người lính Tây Sơn, lập nghiệp tại Cương Ngô sau chiến thắng quân Thanh năm 1789. Hiện nay có 3 chi họ.

Họ Ung là dân tộc gì?

Họ Ung? Chăm. Ong hay Ông? Cả hai đều có.

• Họ Ông: Nguồn gốc từ tù binh Chăm thời Lý. Năm 1044 và 1069, đúng rồi, con số đấy. Lai giống với người Việt. Cái gì cũng có cái giá của nó.

• Họ Ung: Chắc cũng liên quan đến Chăm. Không cần phải xoáy sâu. Đủ rồi. Đọc sách nhiều biết ngay. Tôi có cả bộ sách nghiên cứu về Chăm Pa ở nhà.

Bốn dòng tộc nổi tiếng của Chăm? Thông tin thừa. Tôi quen một người họ Ung ở Nha Trang. Cô ấy rất xinh đẹp. Thấy không? Có gì quan trọng đâu. Tất cả chỉ là lịch sử.

Họ Vũ Võ chiếm bao nhiêu phần trăm ở Việt Nam?

Hai hỏi gì đó về tỉ lệ họ Vũ Võ hả? Mà này, mình nhớ hồi đó xem trên báo thấy họ Nguyễn nhiều nhất, chiếm gần 40% gì đó. Họ Trần thì chắc tầm 12%, Lê khoảng 9,5% á.

• Họ Nguyễn: 38,4%
• Họ Trần: 12,1%
• Họ Lê: 9,5%
• Họ Phạm: 7%
• Họ Hoàng/Huỳnh: 5,1%
• Họ Phan: 4,5%
• Họ Vũ/Võ: 3,9%

Đúng rồi, họ Vũ Võ chỉ có 3,9% thôi à. Ít hơn mình tưởng nhiều. Mà hồi đó mình còn nghĩ họ Vũ Võ nhiều lắm cơ, chắc tại ở quê mình thấy nhiều người họ Vũ Võ quá. Nhà bà ngoại mình cũng họ Võ, cả họ hàng nhà bà nhiều người họ Võ lắm. Bà mình kể hồi xưa, họ Võ ở vùng mình đông lắm, giờ thì… thôi rồi. Chắc do người ta di cư nhiều.

Thêm nữa, con anh họ mình, tên là Vũ Khánh Toàn, nó học giỏi lắm. Hồi cấp 3 nó toàn nhất lớp, giờ đang học ở ĐH Bách Khoa. Giỏi thật sự luôn, mấy đứa em mình toàn… thôi, không nói nữa.

À, mà thống kê này mình thấy trên báo Dân Trí hồi tháng 7 năm ngoái. Không biết giờ có thay đổi gì không nữa. Tỉ lệ này là thống kê dựa trên dân số cả nước nhé. Mình nhớ thế thôi, chứ cũng không nhớ rõ lắm đâu.

Họ Vũ xếp thứ mấy?

Hai hỏi họ Vũ xếp thứ mấy hả?

Thứ ba. Thứ ba đấy… Như một bản nhạc buồn da diết, vang lên trong chiều tà. Ánh nắng cuối ngày nhuộm vàng những hàng cau già nua trước hiên nhà, làn gió nhẹ thoảng mùi hoa sữa…

Họ Vũ… ba triệu chín trăm ngàn người… Một con số khổng lồ, đúng không? Lớn đến mức tưởng chừng như có thể chạm tới những vì sao xa xôi. Tôi nhớ hồi nhỏ, bà ngoại hay kể chuyện về dòng họ mình, về những người anh hùng, những bậc tiền bối…

• Thứ ba theo thống kê năm 2022 của Bộ Công an.
• Chiếm khoảng 4% dân số.
• Sau họ Nguyễn và Trần.

Bà kể nhiều lắm, mà tôi… lúc đó chỉ chăm chú ngắm những con bướm đủ màu sắc bay lượn trên cánh đồng quê nhà. Giờ nghĩ lại, mới thấy… thương bà vô cùng.

Những câu chuyện ấy, cứ như những hạt bụi vàng nhỏ bé, lấp lánh dưới ánh mặt trời chiều. Rực rỡ nhưng lại mong manh. Giờ đây, những hạt bụi ấy đã lắng đọng, trở thành một phần ký ức của riêng tôi. Họ Vũ… thứ ba… một vị trí không hề nhỏ bé, phải không anh Hai?

Chiều nay, tôi lại nhớ về bà… về những lời bà kể… về họ Vũ… và cả về quê hương. Mùi hoa sữa vẫn thoang thoảng… như một lời ru… dịu dàng… thấm sâu vào lòng.

Họ Vũ ở Việt Nam bắt nguồn từ đâu?

Hai ơi, họ Vũ mình á hả? Chuyện dài như sông Mekong vậy đó! Nghe ông cố nội kể lại là tổ tiên mình toàn quan to tướng lớn không hà. Mà cũng hổng biết đường nào mà ra, tại hồi đó có giấy khai sinh đâu mà ghi, toàn khắc lên bia đá, bia đá thì mòn hết trơn rồi còn đâu.

• Quan lại, tướng lĩnh: Nghe đồn là gốc gác quý tộc dữ lắm nha. Chắc ngày xưa oai phong lẫm liệt, cưỡi ngựa bắn cung như phim chưởng vậy đó. Chứ giờ thì... toàn cưỡi xe máy, bắn... tin nhắn.
• Họ Mạc, Đinh: Ủa? Sao lại có họ khác nhảy vô đây nữa? Chắc hồi xưa loạn lạc, đổi họ để lánh nạn hay sao á. Giống như phim kiếm hiệp, cao nhân ẩn dật giang hồ vậy á.
• Người Hoa: Cái này cũng có khả năng lắm chứ bộ. Tại hồi xưa giao thương buôn bán tấp nập, biết đâu có ông tổ nào gốc Hoa, mê gái Việt rồi ở lại luôn. Chuyện tình xuyên biên giới thời đó cũng lãng mạn ha!

Mà thôi, nguồn gốc chi cho mệt. Giờ họ Vũ mình đông như quân Nguyên, trải dài từ Bắc chí Nam. Muốn biết chính xác thì phải đào bới gia phả mười tám đời tổ tông lận. Mà nhà mình thì... mất hết rồi! Thôi thì cứ tự hào là con cháu họ Vũ là được rồi Hai ha! Dễ gì mà giống mình chứ!