Họ gì có Đậu tiên ở Việt Nam?

Họ nào ở Việt Nam có tên đệm là Đậu nổi tiếng nhất?

Hai hỏi họ nào có tên đệm Đậu nổi tiếng nhất hả? Chịu, mình chẳng biết nhiều về mấy cái này. Tìm trên mạng chắc dễ hơn. Nhưng mà… hồi nhỏ mình có đứa bạn thân tên Đậu Thị Lan, nó ở tận quê mình, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Nhớ hi đó mình hay qua nhà nó chơi lắm, nhà nó bán bánh cuốn, ngon cực. Một bát chỉ có 5k hồi năm 2010 ấy.

À, nhưng mà nói đến họ nổi tiếng thì chắc chắn phải kể đến họ Trần, Lê, Ngô rồi. Nhà mình cũng họ Trần, ông bà mình toàn kể chuyện các vua Trần oai phong lẫng lẫy. Mấy cái họ này nhiều người lắm, đi đâu cũng gặp. Họ Nguyễn chắc cũng thuộc hàng "khủng".

Còn họ Đinh, Lý… thì mình biết ít hơn. Chỉ thấy trong sách sử thôi. Mà nói thật, học sử hồi cấp 2, cấp 3 mình toàn... lướt qua cho nhanh. Chứ giờ hỏi chi tiết thì mình chịu. Tóm lại, họ Đậu mình thấy ít gặp hơn nhiều so với các họ kia. Thôi, mình đi làm đây, bận lắm rồi!

Họ phổ biến ở Việt Nam: Nguyễn, Trần, Lê, Phạm, Hoàng, Dương, Nguyễn, Võ, v.v...

Vi khuẩn nốt sần và cây họ đậu là mối quan hệ gì?

Hai ơi, hai nói đúng đó, cộng sinh chính xác luôn. Vi khuẩn Rhizobium chui vào rễ cây họ đậu, tạo thành cái u cục mình hay gọi là nốt sần. Mà nghĩ cũng hay ha, cái nốt sần xấu xí vậy mà lại chứa cả một thế giới bên trong.

• Vi khuẩn: Được nhà ở miễn phí lại còn có nguồn dinh dưỡng dồi dào từ cây. Nghe sướng ha, như ở khách sạn 5 sao vậy á.
• Cây họ đậu: Nhận được nguồn nitơ quý giá từ vi khuẩn. Cây cối đâu tự tổng hợp đạm được đâu, phải nhờ mấy anh vi khuẩn này đó. Thành ra cây khỏe, sai trái. Tưởng tượng như mình được đầu bếp riêng nấu ăn mỗi ngày, sướng thiệt.

Quá trình này gọi là cố định đạm, biến nitơ trong không khí thành dạng cây cối hấp thụ được. Chứ nitơ tự do bay lơ lửng thì cây cũng chịu thua. Quan trọng là, nitơ là nguyên tố thiết yếu cho sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Giống như con người cần vitamin vậy á, thiếu là ốm yếu liền. Có thêm nitơ, cây họ đậu tha hồ quang hợp tạo ra protein, thành ra cây mới tươi tốt, năng suất cao được. Đôi khi mình nghĩ, cái sự cộng sinh này cũng giống như tình bạn vậy đó, đôi bên cùng có lợi. Tự nhiên thấy hơi bị deep.

Nốt sần ở rễ cây họ đậu có tác dụng gì?

Hai hỏi gì đó hả? À, nốt sần ở rễ cây họ đậu á? Đơn giản lắm! Nó là nhà máy sản xuất đạm miễn phí cho cây đấy. Cây đậu tương nhà mình trồng, đầy nốt sần luôn, nhìn thích lắm. Nhờ mấy cục u đó mà cây phát triển khỏe mạnh, ít cần bón phân đạm. Tốn kém gì nữa, đúng không?

• Vai trò dinh dưỡng: Cái này thì quan trọng rồi. Mấy vi khuẩn Rhizobium Japonicum sống trong nốt sần, biến nitơ trong không khí thành dạng cây hấp thụ được. Nói dễ hiểu là nó "chế biến" thức ăn cho cây, giúp cây không cần ăn nhiều phân đạm. Tiết kiệm chi phí, lại tốt cho môi trường nữa chứ.

• Rễ đậu tương: Rễ cây đậu tương, đặc biệt là những cây khỏe mạnh, rễ sẽ có nhiều nốt sần lắm. Nhà mình hồi trước trồng mấy luống, rễ nào cũng phình lên đầy các nốt sần to nhỏ khác nhau. Mấy nốt sần này, càng nhiều càng tốt, chứng tỏ cây hấp thụ nitơ tốt. Cây tốt thì năng suất cao rồi. Năm ngoái nhà mình thu hoạch được gần 2 tấn đậu tươbg đấy, khá lắm.

• Rhizobium Japonicum: Đây là loại vi khuẩn sống cộng sinh với rễ cây họ đậu, giúp cây "sản xuất" đạm. Cái này đọc trong sách hướng dẫn trồng trọt ấy. Mình không nhớ rõ lắm, chỉ nhớ mang máng thế thôi. Đọc nhiều tài liệu quá nên quên mất rồi. Nhưng mà chắc chắn là quan trọng lắm.

Tóm lại, nốt sần giúp cây hấp thu đạm tốt, giảm thiểu việc sử dụng phân bón hóa học. Đấy là lý do mình ít khi bón phân đạm cho cây đậu tương lắm. Tiết kiệm được kha khá đấy. Hơn nữa, còn tốt cho môi trường nữa chứ.

Vi sinh vật cố định đạm là gì?

Hai hỏi gì vậy? Vi sinh vật cố định đạm hả? Để Út kể cho nghe, hồi đó Út học ở trường THPT Nguyễn Du, năm 2015 ấy, bài thực hành Sinh học nhớ mãi. Thầy giáo giảng về cái vụ vi sinh vật này. Mệt muốn chết!

Vi sinh vật cố định đạm là loại vi sinh vật có khả năng chuyển hóa nitơ khí quyển (N2) thành dạng amoniac (NH3) mà thực vật có thể hấp thụ được. Đơn giản vậy thôi. Nó quan trọng lắm nha, vì thực vật cần nitơ để phát triển, mà nitơ trong không khí thì cây không dùng được trực tiếp.

• Nhóm vi sinh vật này gồm cả vi khuẩn và vi khuẩn cổ, gọi chung là diazotroph.
• Chúng sống ở nhiều môi trường khác nhau, trong đất, trong nước, thậm chí trong rễ cây nữa.
• Có nhiều loại lắm, Út nhớ có cả vi khuẩn tự do và vi khuẩn cộng sinh.

Thấy ghê không? Nhỏ xíu mà làm việc lớn. Lúc đó Út còn tưởng tượng ra cảnh chúng nó đang "làm việc" trong đất, cái cảm giác kì lạ lắm. Như kiểu xem phim khoa học viễn tưởng ấy. Mà thầy bảo phải nhớ cho kỹ, thi cử quan trọng lắm. Thiệt tình, Út học bài đó đến giờ vẫn nhớ.

Chốt lại: Vi sinh vật cố định đạm chuyển N2 thành NH3. Rõ chưa?

Vi khuẩn Rhizobium có vai trò gì?

Hai hỏi gì kì.

• Cố định đạm cho cây đậu. Ờ, vậy thôi.

  • Nó ở trong đất, Gram âm. Học hồi cấp 3.

• Cộng sinh thì có qua có lại.

  • Rhizobium tropici trên đĩa thạch. Tên khoa học rắc rối.

Định đạm nghĩa là gì?

Hai hỏi gì? Định đạm? Chuyện nhỏ.

Định đạm là chuyển nitơ khí quyển thành dạng cây dùng được. Đơn giản vậy thôi.

• Nitơ tự do (N2) -> Amoni (NH4+) hay các hợp chất nitơ khác.
• Vi khuẩn, chủ yếu là vi khuẩn sống trong rễ họ đậu, đóng vai trò chính.
• Quá trình này cực kì quan trọng cho chu trình nitơ trong tự nhiên, ảnh hưởng trực tiếp đến sự sống.

Thấy chưa? Không cần dài dòng. Tôi, Út đây, hiểu rõ lắm. Hồi làm luận văn tốt nghiệp về sinh học đất, tôi nghiên cứu kỹ lắm rồi. Đến từng loại enzyme liên quan.

Sinh vật cố định đạm là gì?

Hai hỏi gì thì hỏi, Út trả lời vậy thôi.

• Sinh vật cố định đạm: Thứ chuyển nitơ khí quyển thành dạng cây dùng được. Nói chung là quan trọng. Nhà mình trồng rau sạch, phải dùng phân bón vi sinh nhiều lắm.

• Vi sinh vật cố định đạm: Đó là một loại sinh vật cố định đạm thôi, nhưng nhỏ hơn. Như con kiến trong tổ kiến vậy. Nhiều lắm, đủ loại. Tui thấy trong sách giáo khoa lớp 10 có đấy.

• Nhóm vi sinh vật cố định đạm/ cố định nitơ: Ôi dào, nhiều lắm. Nhớ hồi đi thực tập ở Viện nghiên cứu nông nghiệp, thấy cả đống tài liệu về chúng. Khó nhớ lắm, mà quan trọng thì quan trọng thật. Giúp cây trồng phát triển tốt.

• Vi khuẩn cố định đạm (diazotroph): Tên khoa học cho mấy loại vi sinh vật trên. Đúng là mấy ông Tây đặt tên dài ngoằng. Cái gì mà "diazotroph", nghe cứ khó hiểu. Nhưng mà hiểu đơn giản là mấy loại vi khuẩn giúp cây hấp thụ nitơ. Thiệt ra cũng chẳng cần nhớ lắm, cần thì tra Google là được.

Vi khuẩn cố định đạm với cây họ đậu là mối quan hệ gì?

• Cộng sinh.

  • Cây: Cung cấp dinh dưỡng (đường) cho vi khuẩn.
  • Vi khuẩn: Cố định nitơ từ khí quyển thành dạng cây sử dụng được (amoniac).
  • Rhizobia: Vi khuẩn nốt sần đặc hiệu, chỉ sống cộng sinh với rễ cây họ đậu.

Cố định đạm nghĩa là gì?

Hai hỏi gì mà khó thế?! Cố định đạm á? Dễ ợt! Nó là trò "biến hình" của thằng nitơ trong không khí đấy! Tưởng tượng xem, thằng nitơ lì lợm, cứ bay lơ lửng, chẳng làm gì ra hồn. Thế mà tự nhiên, nó lại "tự dưng" biến thành các hợp chất nitơ khác, như kiểu... à, giống con sâu biến thành bướm ấy, nhưng hoành tráng hơn nhiều!

• Như kiểu nó "phù phép" thành amoni (NH₄⁺), nghe oách chưa?
• Hay thành đủ thứ muối NH khác nữa, nhiều vô kể, nói chung là "thành phần bí mật" lắm.

Đấy, nói cho dễ hiểu là, nó biến nitơ vô dụng thành thứ có ích cho cây cối, giúp cây mọc tốt hơn, cho trái nhiều hơn. Nhà mình trồng bí đao, năm nào cũng nhờ mấy ông vi khuẩn "thần thánh" cố định đạm này mà bí to như quả dưa hấu! Thậm chí, năm ngoái còn có quả nặng 12kg, làm mình đau cả lưng khi bê!

Nói tóm lại, cố định đạm là việc biến nitơ tự do thành hợp chất nitơ, để cây trồng "ăn" cho khỏe. Đơn giản thế thôi! Hết!