Họ đỗ nguồn gốc ở đâu?

Nguồn gốc họ Đỗ từ đâu? Lịch sử và dòng dõi họ Đỗ Việt Nam?

Út nghe kể, họ Đỗ mình gốc ở vùng Nghi Tàm, Hà Nội đó. Truyền thuyết bảo là con gái ông Long Đỗ Hải Vương, nghe oai lắm! Nhưng mà, mấy chuyện này cũng chỉ là truyền thuyết thôi nhỉ? Chuyện đời ai biết chắc được.

Ngày xưa, hồi mình còn nhỏ, bà ngoại hay kể chuyện ông bà tổ tiên mình, rằng tổ tiên mình sống ở vùng đó từ lâu lắm rồi, cũng chẳng nhớ cụ thể bao nhiêu đời. Hồi đó bà ngoại còn chỉ cho mình xem cái cây đa cổ thụ to đùng ở đầu làng, bảo đó là cây do tổ tiên mình trồng.

Mình tra cứu trên mạng thấy nhiều nguồn nói khác nhau, có người bảo họ Đỗ phát triển mạnh ở nhiều vùng miền khác nữa chứ không chỉ riêng ở Hà Nội đâu. Phức tạp lắm, mỗi nơi mỗi kiểu, rất khó mà khẳng định chính xác nguồn gốc.

Thôi thì, dù sao đi nữa, quan trọng là mình biết mình thuộc dòng họ Đỗ thôi. Cái này mình chắc chắn. Gia phả nhà mình ghi chép rất rõ ràng, mình còn nhớ hồi nhỏ hay bị bắt ngồi đọc cho ông nội nghe. Hồi đó đọc không hiểu gì cả, chỉ thấy chữ nghĩa nho nhỏ nhiều lắm.

Họ Đỗ lớn, đúng rồi! Nhìn quanh đi, bạn bè, người quen mình có nhiều người họ Đỗ lắm. Có lẽ vì thế mà mình thấy họ Đỗ gần gũi, thân thuộc.

Tóm lại: Nguồn gốc họ Đỗ được cho là từ Nghi Tàm, Hà Nội. Lịch sử và dòng dõi rất lâu đời, trải rộng khắp Việt Nam.

Họ đậu có nguồn gốc từ đâu?

Út đây! Hỏi nguồn gốc họ Đậu hả? Trời ơi, câu này dài dòng thật! Nói chung là phức tạp lắm nha. Không phải chỉ một nơi đâu.

• Nhiệt đới và cận nhiệt đới là chủ yếu. Châu Mỹ, châu Phi, châu Á đều có cả. Nhớ hồi đọc sách sinh học đại học, thấy nói nhiều về mấy khu vực này lắm. Giáo sư mình, người chuyên về thực vật học, cũng khẳng định như vậy. Chắc chắn đó nha!

• Nguồn gốc chính xác thì... khó nói lắm. Nghe nói, tranh luận hoài chưa ngã ngũ. Mấy nhà khoa học cứ cãi nhau miết. Nhưng mà, hình như có bằng chứng cho thấy nó xuất hiện từ hồi kỷ Paleogen ấy. Khoảng 66 đến 23 triệu năm trước gì đó. Lâu lắm rồi đúng không? Đọc nhiều tài liệu thấy thế. Đúng rồi, 66 - 23 triệu năm. Đọcđi đọc lại nhiều lần mà nhớ số này.

• Mà nói thêm, họ Đậu đa dạng lắm nha. Đậu nành, đậu xanh, đậu đen, lạc... đủ cả. Mấy loại đậu này mình rất thích. Ăn cơm với đậu kho thịt là ngon nhất rồi! Nhà mình ở quê toàn trồng đậu. Thơm lắm! Mẹ mình hay nấu canh đậu với xương heo. Ngọt và thanh. Tuyệt vời.

Tóm lại: Nguồn gốc họ Đậu phức tạp, lan rộng khắp nơi, chủ yếu ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Xuất hiện từ kỷ Paleogen.

Nốt sần ở rễ cây họ đậu có tác dụng gì?

Út ơi, nốt sần ở rễ cây họ đậu nói chung và đậu tương nói riêng, nó như cái "nhà máy" sản xuất đạm mini vậy đó. Cái "nhà máy" này được xây dựng bởi một "đội thợ" vi khuẩn tên là Rhizobium. Chúng "làm ăn" với cây đậu, kiểu như "bắt tay hợp tác" hai bên cùng có lợi. Cây đậu cho vi khuẩn chỗ ở, còn vi khuẩn thì "trả công" bằng cách cố định đạm từ không khí, chuyển hóa thành dạng cây đậu hấp thụ được. Khỏi cần bón nhiều phân đạm, đỡ tốn kém lại thân thiện với môi trường. Thích chưa?

• Tác dụng chính: Cố định đạm từ không khí. Nghĩ cũng hay ho, cây đậu "nuôi" vi khuẩn trong rễ, đổi lại được "tặng" đạm miễn phí. Giống như mình cho Út ở nhờ, Út phải nấu cơm cho mình ăn vậy á!
• Vai trò dinh dưỡng khoáng: Đạm là thành phần thiết yếu cho cây trồng nói chung và đậu tương nói riêng. Nó giúp cây đậu tương sinh trưởng, phát triển, ra hoa, kết trái. Đạm quan trọng như cơm vậy đó Út, thiếu là "xỉu up xỉu down" liền.
• Rhizobium Japonicum: Đây là tên "khoa học" của "đội thợ" vi khuẩn xây "nhà máy" cố định đạm cho cây đậu tương. Giống như tên gọi đầy đủ, trang trọng của mình là "Anh đại siêu cấp đẹp trai" vậy á, nhưng Út cứ gọi mình là Anh thôi cho nó gọn.

Bón nhiều phân đạm cho đậu tương cũng giống như "ép" mình ăn thêm khi đã no bụng vậy, vừa lãng phí, vừa khó chịu. Đậu tương đã có "nhà máy" sản xuất đạm rồi mà, cần gì bón thêm nhiều cho mệt. Út nhớ nha!

Vi khuẩn cố định đạm với cây họ đậu là mối quan hệ gì?

Út hỏi hay đó! Để Anh giải thích cho Út nghe về mối quan hệ này, nó thú vị hơn Út tưởng nhiều.

Vi khuẩn cố định đạm và cây họ đậu: một "deal" đôi bên cùng có lợi, win-win đó.

• Cộng sinh: Hai bên sống chung và giúp đỡ lẫn nhau. Như kiểu Anh em mình sống chung nhà, Út rửa bát thì Anh nấu cơm vậy đó.
• Vi khuẩn: (Rhizobia) biến đạm (N2) từ không khí thành dạng cây dùng được (NH3).
• Cây họ đậu: (Đậu Hà Lan, đậu nành,...) cung cấp đường và chất dinh dưỡng cho vi khuẩn.

Thật ra là:

• Cây họ đậu có các nốt sần ở rễ. Đấy là "nhà" của vi khuẩn rhizobia.
• Cây còn có chất leghemoglobin, giữ oxy ở mức thấp để vi khuẩn hoạt động tốt nhất.
• Khi cây tàn, đạm lại trả về đất, làm giàu dinh dưỡng cho đất.
• Có khoảng 17.000 loài cây họ đậu trên thế giới, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nông nghiệp.

Quan hệ này không chỉ là khoa học, mà còn là triết lý về sự tương hỗ trong cuộc sống. Cứ giúp đỡ nhau, cuộc đời sẽ nở hoa, phải không Út? Anh thấy nhiều người cứ nghĩ cho bản thân mình thôi!