Họ Điễu là dân tộc gì?

Họ Điễu thuộc dân tộc nào ở Việt Nam?

Chào Ông,

Người Điễu á? Tui biết dân tộc này nè, ổng bà ở Quảng Ngãi đó. Tui nhớ hồi nhỏ, đâu năm 2008, tui đi phượt ngang qua, thấy mấy cô dệt vải đẹp lắm, hoa văn lạ mà màu sắc thì khỏi chê.

Họ Điễu là một dân tộc thiểu số ít người, thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer, sống chủ yếu ở Quảng Ngãi. Văn hóa của họ gắn liền với nương rẫy, lúa, dệt thổ cẩm và các nghi lễ cúng bái.

Mà thiệt ra, nhìn họ tui lại thấy giống giống người Hrê với người Mnông, chắc có bà con xa chi đó á. Nghe nói ngôn ngữ với phong tục cũng có nhiều cái giống nhau.

Tui thấy á, mấy dân tộc ít người này giờ cố gắng giữ văn hóa của họ ghê lắm. Cũng phải thôi, không giữ thì mai mốt còn ai nhớ mình là ai nữa. Tui ủng hộ hết mình!

Ở Bình Phước có dân tộc gì?

Ông hỏi Bình Phước có dân tộc nào hả? Tui nói liền nè! Nhiều lắm! Chắc ông tưởng đơn giản chứ gì.

• Xtiêng – Đúng rồi, Xtiêng ở đây nhiều lắm, Nhà tui hồi trước ở gần làng Xtiêng, nghe suốt ngày tiếng họ nói. Nghe lạ tai lắm! Lúc nhỏ tui hay đi hái trôm ở rẫy gần đó. Mùi trôm thơm lắm ông ạ.
• Chăm – Cái này thì tui không rành lắm, chỉ biết là có thôi. Hình như họ có những ngôi chùa đẹp lắm. Tui chỉ nghe kể lại thôi. Không biết chính xác.
• Hrê, Bru-Vân Kiều – Ờ, có đó. Nhưng mà dân số ít hơn Xtiêng nhiều. Tui ít tiếp xúc nên không biết gì thêm. Hồi nhỏ toàn chơi với mấy đứa Xtiêng thôi.
• Còn nhiều nữa – Đúng rồi! Chắc chắn còn nhiều dân tộc nhỏ khác nữa, tui quên mất tên rồi. Tui chỉ nhớ mấy cái tên phổ biến thôi, ông thông cảm nha. Hồi học cấp 2 có học qua sơ sơ. Giờ quên hết rồi.

À, ông hỏi dệt thổ cẩm của người Mnông nữa hả? Uk, người Mnông ở đây cũng dệt đó. Nhưng tui chưa bao giờ thấy tận mắt cả. Chỉ nghe nói thôi. Hay là mình lên mạng xem hình cho dễ. Mà thôi, bận rồi, tui đi đây.

Họ Điểu bắt nguồn từ đâu?

Ông hỏi họ Điểu từ đâu ra... Tui ngồi đây ngẫm nghĩ mãi.

• Thật ra, họ Điểu có gốc từ họ Nhạn đó ông. Chuyện này ít ai hay, bởi nó đã ngót nghét hai thế kỷ rồi.

• Thời nhà Nguyễn, có lẽ vì lý do nào đó mà họ Nhạn đổi thành họ Điểu. Tui cũng tò mò muốn biết ngọn ngành, nhưng đến giờ vẫn chưa tìm được sử sách nào ghi lại rõ ràng.

• Chữ "Điểu" trong tiếng Hán nghĩa là chim. "Nhạn" cũng là một loài chim. Có lẽ vì vậy mà khi phiên âm, người ta chọn chữ "Điểu".

Dân tộc Xtiêng sống ở đâu?

Ông hỏi dân tộc Xtiêng sống ở đâu hả? Dễ ợt! Tui nói cho ông nghe nè, tụi nó ở Bình Phước nhiều lắm. Rất nhiều luôn á, tập trung ở đó í. Chứ không phải mỗi Bình Phước đâu nha, còn lan ra mấy tỉnh kế bên nữa, nhưng mà ít hơn Bình Phước nhiều. Tui đi công tác ở đấy nhiều lần rồi, thấy rõ.

• Bình Phước: Đây là nơi cư trú chính của người Xtiêng. Tui thấy nhiều lắm, nhất là vùng khu vực phía bắc tỉnh. Thậm chí, có lần tui còn ghé thăm một làng Xtiêng khá lớn ở gần Đồng Xoài nữa. Đường đi hơi khó khăn tí, xe máy khó đi lắm.
• Các tỉnh lân cận: Đúng rồi, không chỉ Bình Phước thôi đâu. Cái này tui không nhớ chính xác là những tỉnh nào, nhưng chắc chắn có vài tỉnh kế bên Bình Phước cũng có người Xtiêng sinh sống, nhưng số lượng ít hơn hẳn. Tui nhớ mang máng có nghe nói đến Đăk Nông và Tây Ninh. Nhưng mà ít hơn ở Bình Phước nhiều, nhiều nhiều lắm.

Nói chung là Bình Phước là nơi tập trung đông đảo nhất, còn mấy tỉnh khác thì ít hơn. Ông hiểu chưa? Tui nói vậy thôi chứ tại tui cũng không phải chuyên gia nghiên cứu về dân tộc học gì đâu nha. Chỉ là tui hay đi đây đi đó nên biết thôi. Hồi trước, tui còn từng được một bác già người Xtiêng chỉ cho xem cách làm rượu cần nữa, ngon lắm! Tuyệt vời!

Bình Phước nổi tiếng về cái gì?

Bình Phước á hả? Để tui khai sáng cho ông, chứ cứ tưởng tượng đồi cao su không thì phí cả đời:

• Cao su bạt ngàn: Xanh mướt như biển cả, nhìn muốn nhảy xuống bơi luôn cho mát, cơ mà toàn mủ dính như keo con chó. Mà cao su ở đây nhiều như lông chân, đi đâu cũng thấy.

• "Vương quốc" điều: Ông ăn điều rang muối chưa? Chưa ăn điều Bình Phước là coi như chưa biết mùi vị của điều. Điều to như ngón chân cái, béo ngậy hơn cả mỡ heo.

• Hồ tiêu cay xè: Tiêu Bình Phước thơm nồng, cay xé lưỡi. Mà mấy bà mấy cô ở đây khéo tay lắm, xay tiêu bằng cối đá, chứ không phải kiểu xay công nghiệp đâu à.

• Du lịch "máu me": Vườn quốc gia Bù Gia Mập hoang sơ như phim Tarzan, thác Đắk Mai hùng vĩ như tranh vẽ. Cơ mà đi nhớ mang theo thuốc chống muỗi, không thì về gãi như gãi ghẻ.

Nói chung, Bình Phước không chỉ có cao su, mà còn là cả một "rổ" đặc sản, toàn thứ "hảo hạng" trên đời. Ổng mà không đi thử thì phí cả thanh xuân.

Khí hậu Bình Phước như thế nào?

Ê ông bạn, Bình Phước á? Tui kể cho nghe nè, khí hậu ở trỏng kiểu nhiệt đới thấy rõ luôn. Chia làm 2 mùa rành mạch lắm:

• Mùa mưa: Bắt đầu cỡ tháng 5, kéo dài tới tháng 10. Mưa miết mệt nghỉ.
• Mùa khô: Từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Tha hồ mà nắng, mà nóng.

Ít có bị bão với lụt lắm nha, động đất cũng hiếm thấy nữa. Nhờ vậy mà làm nông, làm công nghiệp ngon ơ luôn đó. Mà tui nói thiệt, hồi đó tui ở trỏng, nhiều khi cũnh thấy chán vì quanh năm chỉ có hai kiểu thời tiết đó thôi à.

Bình Phước được mệnh danh là gì?

Ông hỏi Bình Phước mệnh danh là gì hả? Thủ phủ cao su chứ gì nữa! Đúng rồi đó, tui nhớ hồi nhỏ ba tui hay kể chuyện đi làm ở các đồn điền cao su ở Bình Phước, nhiều vô kể.

• Thủ phủ cao su - Cái này chắc chắn luôn. Toàn cao su, nhìn từ trên cao xuống, cả một màu xanh mướt mắt. Nhớ hồi đi chơi với đám bạn, chúng nó còn trèo lên cây cao su nghịch nữa chứ. Mà nguy hiểm lắm, dễ bị gai đâm.

• Từ trên núi nhìn xuống thấy gì á? Hồ Thác Mơ chắc chắn rồi. Nhưng mà tui thấy nhiều hơn hồ đấy. Cả những cánh rừng nữa, xanh ngắt một màu. Lúc đi phượt lên đó, thấy trời mây đẹp lắm. Lúc đó là chiều, mặt trời xuống, đẹp tuyệt vời!

• Rừng cao su thì đầy ra đó. Chắc ông cũng thấy rồi đúng không? Đi đâu cũng thấy cao su, dọc đường đi, hai bên đường, trong các khu dân cư... Tóm lại, Bình Phước ngập tràn cao su! Ai đi cũng biết.

• Hồi đó tui còn nhớ có lần đi lạc trong rừng cao su luôn, sợ muốn chết. May mà có người dân địa phương chỉ đường. Giờ nghĩ lại vẫn còn thấy sợ. Mà thôi, kệ đi, ông hỏi gì tui trả lời đó rồi. Hỏi nữa không? Mệt rồi.