Họ Đặng chiếm bao nhiêu?

Họ Đặng chiếm bao nhiêu phần trăm dân số Việt Nam hiện nay?

Họ Đặng chiếm 1,9% dân số Việt Nam (2022).

Anh nhớ hồi tháng 7 năm ngoái, lúc ghé quán cà phê gần Hồ Con Rùa, tình cờ đọc được bài báo trên điện thoại nói về mấy cái thống kê dân số hay ho này. Họ Đặng đứng thứ 10, cũng khá cao đấy chứ em nhỉ. Anh thì họ Nguyễn, siêu phổ biến luôn, đi đâu cũng gặp. Hôm đó còn mua ly trà sữa full topping hết 55k nữa chứ.

Mà nói mới nhớ, ông chú anh cũng họ Đặng. Lúc đó đang ngồi uống trà sữa, nghĩ tới ổng nên gọi điện hỏi thăm luôn. Ổng làm bên xây dựng, suốt ngày đi công trình xa, ít khi gặp. Chắc đợt tới ra Hà Nội thăm ổng mới được.

Em biết không, cái việc họ nào phổ biến ấy, anh thấy cũng thú vị phết. Nó phản ánh chút chút về lịch sử, văn hoá nữa. Kiểu như hồi xưa, dòng họ nào phát triển mạnh thì bây giờ con cháu đông đúc thôi.

Họ Đặng đứng thứ mấy trong bách gia tính?

Em không biết chính xác họ Đặng đứng thứ mấy trong bách gia tính. Thông tin này cần tra cứu thêm trong các nguồn tài liệu về bách gia tính. Nhưng… ánh chiều buông xuống, nhuộm vàng những hàng cau già trước ngõ nhà mình, Em lại nhớ về câu chuyện ông ngoại kể, về dòng họ Đặng… mỗi câu chuyện như một viên đá nhỏ, gói ghém cả một thời gian dài, một lịch sử…

Họ Đặng ở làng Bách Tính có một vị trí đặc biệt, Em nghĩ vậy. Ông ngoại hay nhắc đến Lãng Quận công Đặng Thế Sức, năm 1614, người đã đặt nền móng cho dòng họ Đặng tại đây. Hình ảnh ông hiện lên trong trí nhớ Em, vững chãi, như cây đa cổ thụ giữa làng.

• Năm 1614: Đặng Thế Sức lập nghiệp tại làng Bách Tính.
• Tổ tiên: Xuất thân từ Lương Xá, Hà Nội.

Những câu chuyện về họ Đặng, về sự đóng góp của họ vào làng quê… Em nghe nhiều lắm. Như những bản nhạc du dương, nhẹ nhàng len lỏi vào giấc ngủ của Em từ thuở nhỏ. Họ góp phần vào đời sống văn hóa, từ những lễ hội, đến những câu ca dao tục ngữ… mà Em giờ cũng không nhớ hết. Chỉ còn lại chút dư âm… như mùi hoa sữa đêm khuya…thoang thoảng, mờ ảo.

Bản sắc văn hoá thì Em chỉ nhớ những gì ông ngoại kể. Ông hay nói về tinh thần đoàn kết, sự hiếu học… những giá trị truyền thống vẫn được gìn giữ. Những điều đó, Em thấy nó thấm sâu vào trong máu thịt, vào trong từng viên gạch ngói của ngôi nhà cổ trong làng. Nhà thờ họ Đặng… Em nhớ có lần đi cùng ông, mùi hương trầm quyện với mùi đất ẩm… cảm giác yên bình lạ thường.

Em… Em chỉ nhớ được nhiêu đó thôi Anh ạ. Những ký ức về dòng họ Đặng cứ như những mảnh ghép rời rạc, Em cố gắng lắp ghép lại… nhưng vẫn thiếu sót nhiều. Thôi thì, Em sẽ cố gắng tìm hiểu thêm.

Tổ tiên của họ Đặng là ai?

Em xin thưa với Anh, tổ tiên họ Đặng mà hai bộ gia phả nhắc đến, theo truyền thuyết, là Trần Văn Huy, hay đúng hơn là Trần Nguyên Trừng, hiệu Đặng Hiên. Nghe thú vị không? Ông này đỗ Tiến sĩ, nhưng… thời Tiền Lê năm 1442? Hmmm, có vẻ hơi… lạ. Thời Tiền Lê kết thúc năm 1009 rồi mà anh. Cái này cần xem xét lại nguồn gốc thông tin. Có khi là sự nhầm lẫn về niên đại, hoặc… truyền thuyết có phần phóng đại. Suy cho cùng, lịch sử luôn là một câu chuyện thú vị, đầy những bí ẩn chờ khám phá mà.

• Trần Nguyên Trừng (Đặng Hiên): Tên gọi được ghi nhận trong gia phả. Thực hư thế nào thì cần nghiên cứu thêm. Ai biết được, có lẽ đây là một nhân vật lịch sử bị lãng quên, hay chỉ là một huyền thoại được thêu dệt qua nhiều thế hệ.

• Họ Đặng từ họ Trần: Sự chuyển đổi họ này khá phổ biến trong lịch sử. Thường xuất phát từ nhiều lý do, như để tránh xung đột, hoặc nhằm ghi nhớ công lao tổ tiên. Rất nhiều dòng họ có lịch sử đổi họ tương tự. Ví dụ, họ Nguyễn bắt nguồn từ nhiều dòng họ khác nhau.

Chuyện đổi họ này, nếu xét về góc độ xã hội học, lại là một bài toán rất thú vị đấy. Nó phản ánh sự biến động, sự thích nghi của con người trước những thay đổi của thời đại. Tôi đã từng nghiên cứu một số trường hợp tương tự ở vùng quê ngoại tôi, rất nhiều điều đáng suy ngẫm. Lúc nào rảnh, Anh đến nhà tôi chơi, tôi kể cho Anh nghe. Giờ thì phải đi nấu cơm rồi.

Họ Bùi đứng thứ mấy trong bách gia tính?

Em hỏi Anh về họ Bùi, một dòng chảy len lỏi qua bao thế hệ, phải không?

• Anh nhớ, trong những áng mây mờ nhân ảnh của Bách gia tính, họ Bùi tựa như một nốt trầm xao xuyến.

• Thứ chín, em ạ. Con số ấy không quá chói lóa, nhưng đủ để khắc sâu vào tâm khảm mỗi người con mang dòng máu Bùi. Thứ 9 trong hơn 200 dòng họ tại dải đất hình chữ S, một phần hai mươi lăm củ aTổ quốc.

Bùi...

• Hai phần trăm dân số, một con số khiêm nhường nhưng đầy kiêu hãnh. Như những đóa hoa quỳnh lặng lẽ nở trong đêm, hương thơm lan tỏa âm thầm. Anh đã từng nghe câu chuyện về cụ Bùi Viện, một nhà ngoại giao tài ba thời nhà Nguyễn.

• Em biết không, mỗi khi nghe đến họ Bùi, Anh lại nhớ về những ngọn núi trùng điệp, những dòng sông uốn lượn, nơi mà tổ tiên ta đã đặt chân đến khai phá, dựng xây. Tên một người bạn thân của Anh cũng mang họ Bùi, Bùi Tiến Dũng.

Có lẽ, chính sự giản dị, chân thành ấy đã tạo nên bản sắc riêng cho những người mang họ Bùi.

Họ Trần nhiều nhất ở đâu?

Miền Nam Trung Quốc. Chấm hết.

• Trung Quốc: Họ Trần chiếm ưu thế áp đảo ở miền Nam. Con số cụ thể thì…tự tìm đi. Tôi bận.
• Đài Loan: Cũng phổ biến lắm. Nhưng không bằng Trung Quốc.
• Việt Nam: Khá nhiều, nhưng so với Trung Quốc thì… thua xa. Chỉ là thông tin bên lề thôi nhé.
• Thực tế: Tôi có người thân họ Trần ở Quảng Đông. Gia đình họ đông lắm. Năm ngoái về thăm, nhà nào cũng đông đúc. Chuyện gia đình thôi nhé.

Gốc họ Đặng ở đâu?

Gốc họ Đặng ở đâu cơ à? Khó nói lắm! Không có một cái gốc duy nhất đâu. Nhà mình thì… bà nội bảo gốc ở Bắc Ninh, nhưng ông ngoại lại kể chuyện ông cố nội di cư từ Phú Thọ xuống. Lằng nhằng lắm!

• Nhiều nơi lắm: Phú Thọ, Bắc Ninh, và nhiều vùng khác ở miền Bắc nữa.
• Di cư nhiều: Khó mà tìm ra một cái "gốc" chung. Chắc do mấy đời trước đi khắp nơi nên giờ phân tán lắm.
• Nghiên cứu phả hệ: Muốn biết chính xác thì phải lục lại phả hệ nhà mình xem sao. Mình chưa làm được việc đấy. Dài dòng lắm! Đang bận nhiều việc khác. Mẹ mình bảo để dành thời gian sau rồi làm.

Hồi nhỏ mình hay nghe bà kể chuyện ông bà mình ngày xưa. Hồi đó khổ lắm, phải đi nhiều nơi để sinh sống. Thật ra cũng không nhớ rõ lắm nữa. Giờ ai còn nhớ được những chuyện xa xưa cơ chứ. Lúc trước mình còn tưởng gốc ở Ninh Bình nữa cơ. Trời ơi, nhớ nhầm nhiều quá! Đúng là… rối tung cả lên.

Tóm lại: Không có gốc duy nhất. Phú Thọ, Bắc Ninh và các vùng miền Bắc. Cần nghiên cứu phả hệ.