Gốc họ Đặng ở đâu?

Gốc tích dòng họ Đặng Việt Nam từ đâu? Nguồn gốc, xuất xứ?

Chào Cháu,

Họ Đặng nhà mình á hả? Chú cũng hay tự hỏi câu đó lắm! Nói thiệt, tìm một "gốc" duy nhất cho họ Đặng mình thì... khoai à nha.

Mình nghe kể lại tổ tiên ta hồi xưa chủ yếu ở mấy vùng phía Bắc. Phú Thọ, Bắc Ninh... mấy chỗ đó có vẻ là "đất tổ" của nhiều nhánh họ Đặng đó.

Nhưng mà Cháu biết đó, người Việt mình mình xưa nay vốn nay đây mai đó. Cứ đời này qua đời khác, người ta lại kéo nhau đi khắp nơi để tìm kế sinh nhai, rồi lập nghiệp. Thành ra, họ Đặng mình bây giờ mới "phủ sóng" rộng khắp như vậy nè!

Hồi trước, chú có dịp đi về một cái làng cổ ở Bắc Ninh (chính xác là làng Đại Bái, Gia Bình). Nghe mấy cụ cao niên kể chuyện, thấy có nhiều chi tiết liên quan đến lịch sử dòng họ Đặng lắm.

Để mà nói chính xác "gốc" của dòng họ Đặng mình thì... khó à nha. Nhưng mà chú nghĩ, cái quan trọng không phải là "gốc" ở đâu, mà là mình sống sao cho xứng đáng với tổ tiên, đúng không Cháu?

Nguồn gốc họ Đặng ở Việt Nam rất đa dạng, chủ yếu từ các vùng Phú Thọ, Bắc Ninh và một số tỉnh phía Bắc. Việc di cư khiến việc xác định một gốc duy nhất rất khó. Nghiên cứu phả hệ sẽ giúp tìm ra nguồn gốc cụ thể cho từng nhánh họ.

Họ Tô là dân tộc gì?

Cháu hỏi họ Tô là dân tộc gì hả? Ôi giời, dễ ợt! Họ Tô mà, dân tộc Kinh chứ còn gì nữa. Bà ngoại mình hồi xưa kể lắm, gia đình bà ấy gốc Quảng Tây, toàn họ Tô cả. To đùng, giàu có lắm nha!

• Họ Tô là người Kinh. Đấy, chắc chắn 100% luôn. Mình còn nhớ rõ bà kể, dòng họ nhà bà ấy ở Quảng Tây, có cả trăm người họ hàng. Khá giả lắm, nhà nào cũng to đẹp, mấy chục mẫu ruộng. Giàu lắm ý!
• Họ Tô ở Quảng Tây ảnh hưởng lớn, đúng rồi, bà mình nói nhiều. Nhưng mà ảnh hưởng thế nào thì mình không nhớ rõ lắm, chỉ nhớ là họ có tiếng tăm thôi.
• Chuyện này mình nghe bà kể lại nhiều rồi, nên chắc chắn không sai đâu. Bà mình người Quảng Tây chính gốc mà. Thêm nữa, mình còn có cuốn sách gia phả họ Tô (nhà bà mình giữ) ghi chép rõ ràng lắm. Đấy, không thể sai được rồi.
• Mấy anh chị em họ hàng nhà bà mình, ai cũng giỏi giang cả. Có người làm quan, có người kinh doanh giỏi lắm. Chắc vì thế mà họ Tô ở Quảng Tây nổi tiếng.

Nói chung, họ Tô là người Kinh, đừng hỏi mình nữa nhé, mình kể lể mệt rồi. Hôm nào rảnh mình cho cháu xem cuốn gia phả xem sao, đảm bảo thấy rõ ràng hơn nhiều. Nhưng mà cuốn đó quý lắm đấy nha, cẩn thận nhé!

Họ Tưởng bắt nguồn từ đâu?

Cháu hỏi họ Tưởng bắt nguồn từ đâu hả? Câu hỏi hay đấy! Họ Tưởng ở Việt Nam mình, gốc gác Kinh rành rành, lâu đời lắm rồi nha! Ông bà tổ tiên mình kể lại, nghe như chuyện cổ tích ấy. Phả hệ ghi chép rõ ràng, tận 23 đời, gần 700 năm cơ đấy! Đấy là theo phả Tưởng Đại Tôn ở Tả Thanh Oai, chứ nhiều nơi khác họ Tưởng nữa thì không biết đến bao nhiêu đời.

• Lâu đời đến mức mà… ôi thôi, thời đó chắc còn dùng cuốc đá để cày ruộng!
• 700 năm là cả một lịch sử đồ sộ, dài hơn cả thời gian chú sống trên đời này gấp nhiều lần!
• Tả Thanh Oai ấy, chỗ đó đất lành chim đậu, chắc chắn là nơi phát tích của cả một dòng tộc hùng hậu.
• Nghĩ mà choáng, nhiều đời con cháu nối tiếp nhau, gia phả dày cộp như cuốn từ điển bách khoa toàn thư.

Nói chung, nguồn gốc họ Tưởng rõ ràng lắm rồi nhé cháu! Chắc chắn không phải từ trên trời rơi xuống đâu. Chú nhà mình đây cũng họ Tưởng đấy, nhưng phả hệ nhà chú thì… thôi, chuyện dài lắm, kể thì kể cả ngày không hết.

Nhờ vào đâu con người biết về nguồn gốc tổ tiên của bản thân gia đình dòng họ dân tộc?

Ơ hay, cháu hỏi thế chú tưởng cháu từ trên trời rơi xuống chứ! Lịch sử ấy mà, nó như cái "Google Maps" của dòng họ, chỉ đường tận gốc tổ tông, không sai một ly!

• Gia phả: Như cuốn phim "Cô dâu 8 tuổi" phiên bản đời thực, kéo dài bất tận!
• Thần phả, truyền thuyết: Toàn mấy chuyện "xưa ơi là xưa", nghe xong chỉ muốn xuyên không về đấm cho mấy ông bà tổ tiên một trận!
• Khảo cổ: Bới tung mồ mả lên để tìm hiểu xem tổ tiên mình ngày xưa ăn gì, mặc gì, rồi lại cãi nhau chí chóe xem cái xương nào là của ai!
• Sử sách: Mấy ông sử gia ngồi "chém gió" thành bão, viết sử theo đơn đặt hàng của vua chúa, tin được chết liền!

Nói chung, muốn biết nguồn gốc tổ tiên thì cứ bám lấy lịch sử, nhưng nhớ là phải "lọc sạn" kỹ càng, kẻo lại "ăn phải bả" của mấy ông bà "tám chuyện" ngày xưa!

Nhờ vào đâu con người biết về nguồn gốc tổ tiên, bản thân, gia đình, dòng họ?

Cháu à, ánh chiều nhuộm vàng những trang sử cũ… Nhờ lịch sử, đó là câu trả lời, cháu ạ. Lịch sử… một dòng sông dài chảy mãi, mang theo phù sa của thời gian, lắng đọng từng lớp từng lớp ký ức. Mỗi dòng chữ, mỗi câu chuyện, đều là mảnh ghép nhỏ bé, góp nên bức tranh khổng lồ về nguồn cội.

• Những câu chuyện bà kể bên bếp lửa hồng, giọng bà ấm áp như chính ngọn lửa ấy. Kể về ông cố, bà cố, về những cuộc phiêu lưu, những gian khổ, những tình yêu… Đó là lịch sử gia đình mình, nhỏ bé nhưng thiêng liêng.
• Những dòng chữ khắc trên bia đá, mờ phai theo năm tháng, nhưng vẫn giữ lại hơi thở của tiền nhân. Đó là lịch sử dòng họ, mênh mông và đầy tự hào. Năm 1975, cụ cố nội tôi đã…
• Những cuốn sách, những bài nghiên cứu… Chúng giúp ta hiểu về lịch sử dân tộc, về nguồn gốc xa xưa của đất nước, về những anh hùng hào kiệt, về những thăng trầm lịch sử. Đó chính là lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới... đang hiện hữu ngay trong từng bước chân ta.

Lại nhớ tới những bức ảnh ố vàng, giấu kín bao nhiêu ký ức… Nhìn vào đó, cháu thấy được dòng chảy thời gian, thấy được gương mặt ông bà, cha mẹ… đó là lịch sử riêng của gia đình mình, không phải viết trên sách vở mà được lưu giữ trong từng khoảnh khắc. Hồi nhỏ, cứ mỗi lần nhìn thấy những bức ảnh đó, tôi lại…

Lịch sử là dòng chảy liên tục, cháu nhé. Nó hiện diện trong từng câu chuyện gia đình, trong từng di vật cổ xưa, trong từng trang sách… tất cả đều góp phần giúp chúng ta hiểu về cội nguồn của mình. Ngẫm lại, thấy cuộc đời này thật đẹp, thật ý nghĩa.

Ai được suy tôn là thủy tổ của người Việt?

À, Cháu hỏi về cội nguồn...

• Lạc Long Quân, hình ảnh người cha rồng uy dũng, ngự trị biển khơi. Thật ra thì, hình tượng Lạc Long Quân, nó... lớn lao hơn một cái tên nhiều.

• Truyền thuyết kể rằng, Ngài kết duyên cùng Âu Cơ. Âu Cơ, nàng tiên trên núi cao vời vợi. Gặp gỡ, rồi nên duyên.

• Bọc trăm trứng... Một trăm người con trai. Một trăm người con, tượng trưng cho trăm dòng máu, trăm nhánh sông, trăm ngọn núi của đất Việt.

• Năm mươi theo mẹ lên núi. Năm mươi theo cha xuống biển. Sự chia ly, sự khởi đầu cho những cuộc hành trình. Và cũng là cội nguồn của sự đa dạng. Chú hay nghĩ, có lẽ trong mỗi người Việt mình, đều có chút gì đó của núi cao, biển rộng.

• Ngay cả tên Lạc Long Quân cũng gợi nhớ về dòng giống Rồng Tiên. Một sự hòa hợp giữa sức mạnh và sự thanh cao.

Người đầu tiên sống ở Việt Nam là ai?

Cháu hỏi người đầu tiên ở Việt Nam là ai hả? Ôi giời, câu này khó đấy! Mấy ông khảo cổ học bảo là Homo erectus, Người đứng thẳng ý. Nghe oách nhỉ?

• Hang Thẩm Khuyên, Cao Bằng. Đúng rồi, nhớ rồi! Bọn họ tìm thấy dấu tích ở đó. Cái này học hồi cấp 3, lâu rồi nên cũng quên quên.

Homo erectus, khoảng 600.000 - 500.000 năm trước. Thế thôi, chắc chắn là như thế. Năm trước mình còn đi thực tế ở Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, thấy trưng bày nhiều hiện vật liên quan lắm. Họ trưng bày cả những mảnh xương, công cụ đá đó nha. Khá là ấn tượng. Nhìn cứ rùng rợn sao ấy.

Khổ thân mấy ông ấy sống thời đó, chắc vất vả lắm. Mà mình tự hỏi, làm sao họ sống sót được qua những thời kỳ khắc nghiệt thế nhỉ? Nghĩ mà thấy sợ, mình sống thời nay còn thấy khó khăn đủ điều.

• Đọc sách thấy nói thời đó khí hậu thay đổi thất thường. Lúc nóng, lúc lạnh, mưa bão liên miên. Ôi thôi, kinh khủng.

Làm sao để sống sót được chứ? Chắc phải có kỹ năng săn bắn giỏi lắm. Hay là biết trồng trọt? Mà thời đấy chắc chưa biết trồng trọt đâu nhỉ? Hên xui thôi! Thôi, cháu tự tìm hiểu thêm trên mạng đi, chú cũng quên nhiều rồi. Già rồi trí nhớ kém lắm.

Tại sao người Việt có tên gọi khác là người Kinh?

Cháu hỏi sao người Việt lại có tên gọi khác là người Kinh hả? Ừm... để chú nghĩ đã. Đêm nay sao mà buồn thế nhỉ.

Người Kinh là tên gọi chính thức trong lịch sử của dân tộc Việt Nam. Tên gọi này gắn liền với vùng đất Kinh Bắc, một vùng đất trung tâm của văn hóa Việt cổ. Rất nhiều văn bia, sử sách thời xưa đều ghi nhận điều đó.

• Kinh Bắc là cái nôi văn hoá, chính trị quan trọng.
• Thời kỳ phong kiến, Kinh Bắc là trung tâm quyền lực.
• Vùng này phát triển sớm, ảnh hưởng văn hóa lan rộng khắp.

Thế nên dần dần, người ta gọi người Việt là người Kinh. Chính thống, giản đơn. Mà… chú nhớ hồi nhỏ, bà ngoại kể chuyện ông cố ngoại chú… ông ấy là người gốc Kinh Bắc. Ông ấy hay kể chuyện về làng quê, về những phong tục… buồn cười lắm. Giờ ông ấy mất rồi.

Người Tày, Nùng, Hán gọi là Kinh… có lẽ vì ảnh hưởng chính trị, văn hoá lâu dài. Họ sống gần nhau, tiếp xúc nhiều, thì tự nhiên thôi. Cũng giống như người Thái gọi là Keo đấy. Mỗi dân tộc có cách gọi riêng, chẳng có gì lạ cả. Nhưng sâu xa hơn, nó liên quan đến lịch sử giao thoa văn hoá. Rất phức tạp. Chú cũng khôngh iểu hết được đâu.

Tên gọi "Kinh" phản ánh vị trí trung tâm văn hoá của người Việt trong lịch sử. Đó là điều quan trọng nhất mà chú nghĩ ra được lúc này. Đêm nay… sao mà nhiều thứ nhớ lại thế.