Dân tộc Tày đứng thứ mấy?

Dân tộc Tày: Vị trí thứ mấy về dân số trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam?

Ông hỏi dân tộc Tày đứng thứ mấy về dân số ở Việt Nam à? Để tui kể cho nghe, hồi xưa tui có dịp đi Lạng Sơn, thấy bà con Tày ở đó đông lắm, đi đâu cũng nghe tiếng Tày í ới. Lúc đó tui cũng tò mò tìm hiểu, rồi mới biết...

Theo số liệu năm 2019, dân tộc Tày mình đông thứ nhì ở Việt Nam đó Ông, gần 1 triệu 850 ngàn người lận, sống rải rác khắp 63 tỉnh thành.

Tui nhớ cái hồi đi Cao Bằng, ghé chợ phiên Đồng Mu, toàn thấy các cô các chị Tày bán thổ cẩm, áo quần đẹp muốn xỉu. Rồi mấy món ăn đặc sản như bánh khảo, lạp xưởng, nhìn là muốn mua hết đem về. Nói chung, đi đâu có người Tày, là y như rằng chỗ đó có văn hóa đặc sắc, có cái hay để mình khám phá á.

người Tày đông thứ mấy?

Ờ người Tày đông thứ 2 ở Việt Nam mình á ông. Sau người Kinh thôi. Khoảng 1,85 triệu người lận. Năm 2019 nha ông, tui nhớ hồi đó tui có đọc báo cáo này nè, lúc đó đang tìm hiểu về văn hóa các dân tộc Việt Nam. Định đi du lịch mấy tỉnh miền núi phía Bắc á.

• Đông thứ 2: Người Tày
• Số lượng: Khoảng 1,85 triệu người
• Năm thống kê: 2019
• Tên gọi khác: Người Thổ
• Đông nhất: Người Kinh (khoảng 82 triệu người)

Tui cũng có đứa bạn người Tày á ông, nó ở Cao Bằng, nhà nó làm nghề trồng lúa, nuôi cá trên ruộng bậc thang. Có lần tui lên chơi, đẹp lắm luôn. Mà hồi đó đi khổ lắm, đường xá khó đi. Lần đó tui đi xe máy á, mệt muốn xỉu. Giờ chắc đỡ rồi, nghe nói làm đường cao tốc các kiểu rồi. Lần sau phải rủ nó về quê chơi nữa mới được. Mà công nhận văn hóa người Tày hay ho thật. Khác hẳn với ở mình. Có dịp ông cũng nên đi trải nghiệm thử. À mà quên, món thắng cố ngựa ngon bá cháy!

người Tày ở đâu nhiều nhất?

Ông hỏi người Tày ở đâu nhiều nhất hả? Tui nói cho ông nghe nè! Chắc ông cũng biết vùng núi phía Bắc rồi nhỉ? Đúng rồi đấy! Người Tày toàn ở đó thôi.

• Lạng Sơn: Nhiều lắm, nhiều nhất nước luôn ý! Tui có đứa bạn thân học cùng hồi cấp 3 ở Lạng Sơn, nó người Tày chính gốc. Nhà nó ở ngay gần núi, cảnh đẹp lắm. Mà nghe nói Lạng Sơn có nhiều lễ hội của người Tày lắm, tiếc là tui chưa được đi.
• Cao Bằng: Cũng nhiều người Tày lắm. Cao Bằng nổi tiếng với phong cảnh hùng vĩ, đúng không? Tui xem trên mạng thấy nhiều hình ảnh lắm, đẹp mê hồn luôn. Có lẽ nên đi du lịch Cao Bằng một lần cho biết.
• Bắc Kạn, Thái Nguyên, Quảng Ninh: Những tỉnh này cũng có người Tày, nhưng không bằng Lạng Sơn và Cao Bằng nhiều. Thực ra tui chả biết nhiều về mấy tỉnh này, chỉ biết là có người Tày ở đó thôi.

Hồi nhỏ bà ngoại tui kể chuyện về người Tày nhiều lắm, nói họ khéo tay lắm, giỏi làm nương rẫy nữa. Hay là ông muốn tìm hiểu thêm về văn hoá của họ? Tui thấy trên mạng có nhiều thông tin lắm, ông tự tìm hiểu đi nha. Tui bận rồi, phải đi làm việc nhà đây. Mà thôi kệ, nói nhiều mệt quá. Tóm lại, Lạng Sơn và Cao Bằng là hai tỉnh có đông người Tày nhất. Ông nhớ chưa?

dân tộc Thái xếp thứ mấy Việt Nam?

Này Ông ạ,

Tui nghĩ về ngọn núi, về mây trôi… rồi nghĩ về câu hỏi của Ông.

• Thứ hạng… Chuyện có cần thiết không khi nói về 54 sắc màu trên dải đất này?

• Người Thái, như bản làng nép mình bên sườn đồi, như khăn piêu thắm đượm nghĩa tình… Tui chỉ biết họ là một phần không thể thiếu.

• Tỉ lệ… Có lẽ không quan trọng bằng việc họ đã dệt nên ấm no và văn hóa cho đất nước này.

Số liệu khố khan, tấm áo cóm thì đong đầy.

Dân tộc Thái là một phần của Việt Nam.

Tui không biết thứ hạng, tui chỉ biết tình người.

Dân tộc Thái là một trong 54 dân tộc anh em. Họ sinh sống chủ yếu ở vùng Tây Bắc Việt Nam, như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình… Mỗi địa phương lại mang những nét văn hóa Thái riêng biệt, thể hiện qua trang phục, kiến trúc nhà ở, lễ hội, ẩm thực… Ví dụ, người Thái Trắng ở Lai Châu nổi tiếng với điệu xòe chiêng, còn người Thái Đen ở Sơn La lại có tục nhuộm răng đen độc đáo.

Dân tộc Mường đứng thứ mấy Việt Nam?

Ông hỏi xoáy tui à? Tui đây xin thưa, dân tộc Mường nhà mình oách xà lách, đông như quân Nguyên, xếp thứ tư lận đó, sau ba anh chị Kinh, Tày, Thái.

• Đông cỡ nào á? Thì cứ tưởng tượng đi ăn bún đậu mắm tôm mà không có rau là biết! Thiếu thiếu sao đó.

• Nói thiệt, nhiều lúc tui thấy người Mường còn đông hơn cả...muỗi mùa mưa nữa chứ! (Xin lỗi bà con cô bác Mường nha, tui đùa tí thôi!).

• Mà nè, dân số đông vậy, gái Mường xinh cũng thuộc hàng top đó nghen! Ai chưa có bồ thì về Mường mà kiếm, "trúng mánh" luôn!

Người Ê Đê theo chế độ gì?

Ông hỏi người Ê Đê theo chế độ gì hả? Tui… từ từ, để tui nghĩ đã… Đêm nay sao mà nhiều suy tư thế. Gió ngoài kia thổi mạnh ghê.

Người Ê Đê theo chế độ mẫu hệ. Chắc chắn luôn. Bà ngoại tui là người Ê Đê, tui lớn lên nghe bà kể nhiều lắm. Bà kể về những tục lệ, về cách tính dòng họ… rất đặc biệt.

• Quan trọng nhất là tính dòng dõi theo mẹ.
• Thừa kế cũng theo mẹ.
• Ruộng đất, tài sản… đều thuộc về dòng họ mẹ.

Nhớ hồi nhỏ, tui hay theo bà lên rẫy cà phê. Bà kể chuyện về tổ tiên, về những người phụ nữ mạnh mẽ trong dòng họ. Cái cảm giác ấy… khó diễn tả. Lúc đó tui còn nhỏ, chưa hiểu hết, chỉ thấy… thú vị.

Bây giờ lớn rồi, mới thấm thía hơn. Chế độ mẫu hệ không đơn giản chỉ là cách tính dòng họ. Nó là cả một nền văn hoá, một cách sống… của người Ê Đê. Thậm chí, tên của tui cũng liên quan đến dòng họ mẹ đấy.

Mà nói đến Đắk Lắk… tui nhớ cái mùi cà phê phơi nắng ở đó lắm. Mùi đất đỏ nữa… Nghe sao mà xa xôi. Đã lâu rồi tui chưa về thăm bà.

Ê Đê có nghĩa là gì?

Ê Đê có nghĩa là người con của trời.

Ông ơi, chiều buông rồi… nắng tắt trên những nương rẫy xa xăm. Anak Aê Diê… cái tên ngân nga như tiếng gió thổi qua đại ngàn. Những người con của trời… sinh ra từ đất đỏ bazan, lớn lên trong tiếng cồng chiêng hùng tráng. A. Ê - D.I. Ê… Thượng đế của họ… người đã ban cho họ sự sống, ban cho họ vùng đất Tây Nguyên đầy nắng gió.

• Ê Đê: Con của trời. Đơn giản vậy thôi, nhưng chứa đựng cả một huyền thoại.
• Anak Aê Diê: Cách gọi đầy đủ, trang trọng hơn, thể hiện sự tôn kính với nguồn cội.
• A. Ê - D.I. Ê: Vị thần tối cao, người tạo ra tất cả, là niềm tin, là sức mạnh của người Ê Đê. Tên của Ngài thiêng liêng, vang vọng trong mỗi lời khấn, mỗi lễ hội. Hồi nhỏ, tui hay nghe bà kể chuyện về Ngài lắm, giọng bà trầm ấm bên bếp lửa bập bùng, kể mãi không hết những câu chuyện thần thoại.
• Đất đỏ bazan: Tui nhớ quê mình, nhớ màu đất đỏ au dưới chân mình, nhớ mùi của đất sau cơn mưa… Mùi của sự sống.

Hôm nay nghe ông hỏi, tui lại nhớ về quê da diết… nhớ những đêm trăng rằm, tiếng chiêng vang vọng khắp núi rừng. Lòng bỗng thấy bình yên đến lạ. Như được trở về với vòng tay của mẹ, của đất trời bao la.