Năng lượng dùng cho động cơ điện là gì?

Động cơ điện làm việc dựa trên nguyên lý gì?

Bà ơi, động cơ điện chủ yếu là dựa trên nguyên lý điện từ đó nha. Dễ hiểu thôi, dòng điện chạy qua cuộn dây trong từ trường sẽ sinh ra lực. Lực này làm quay cái rotor, thế là máy chạy. Như cái quạt tui mới mua nè, nó chạy vù vù luôn, mát rười rượi.

Mà nè, ngoài điện từ ra thì cũng có mấy loại khác nữa. Tui nhớ hồi học cấp 3 có làm thí nghiệm với cái motor tí hon, dùng tĩnh điện á bà. Cơ mà hiếm lắm, ít ai xài mấy cái đó. Chủ yếu vẫn là điện từ thôi. Cái tủ lạnh nhà tui cũng điện từ, máy giặt cũng vậy. À mà hình như hồi trước tui có đọc ở đâu đó nói về động cơ dựa trên hiệu điện thế nữa. Chắc cũng giống kiểu tĩnh điện.

• Nguyên lý chính: Điện từ.
• Nguyên lý khác (ít phổ biến): Tĩnh điện, hiệu điện thế.

Hôm bữa tui coi trên mạng thấy có mấy cái động cơ nam châm vĩnh cửu hay hay á bà. Nó cũng dựa trên điện từ mà tiết kiệm điện hơn. Tui tính mua về gắn vô cái xe đạp điện cho con bé hàng xóm mà chưa có dịp. Bận quá trời bận luôn. Nay mai rảnh tui phải làm liền mới được. Mà nói chứ giờ cũng khuya rồi đó, bà ngủ sớm đi nha. Mai tui kể tiếp.

Động cơ đốt trong có ưu điểm gì?

Bà hỏi về ưu điểm của động cơ đốt trong hả? Dễ ợt! Độ bền cao là một điểm cộng không thể chối cãi, cái này thì chắc chắn rồi. Nghĩ lại hồi mình làm đồ án tốt nghiệp về cơ khí, nghiên cứu cả đống tài liệu về độ bền mỏi của piston, thấy mấy ông kỹ sư tính toán kỹ lắm. Mà nói chung, nó bền bỉ thiệt, chạy được nhiều năm vẫn ngon lành cành đào. Tất nhiên, tuỳ thuộc vào chất lượng bảo dưỡng nữa, cái này là điều hiển nhiên.

Hoạt động ổn định và liên tục nữa. Chạy êm ru, không gián đoạn. Điều này liên quan đến thiết kế buồng đốt, cái này khá phức tạp nha, tính toán tỉ mỉ lắm, quan trọng là đảm bảo quá trình cháy diễn ra hoàn chỉnh và hiệu quả. Mình còn nhớ có bài báo nói về sự phát triển của kỹ thuật phun nhiên liệu điện tử, làm cho quá trình đốt cháy tối ưu hơn hẳn. Thế mới thấy, công nghệ phát triển liên tục. Suy cho cùng, cuộc sống cũng như vậy, phải không bà?

Ứng dụng rộng rãi thì khỏi nói, từ ô tô, xe máy đến máy phát điện, đâu đâu cũng thấy. Cái này mình thấy nó liên quan đến sự cân bằng giữa hiệu quả, chi phí và tính ứng dụng thực tiễn. Động cơ đốt trong dù sao vẫn là lựa chọn kinh tế nhất cho nhiều ứng dụng. Thế mới thấy, đôi khi sự đơn giản lại là tối ưu nhất. Ôi, đang nói chuyện chuyên môn mà lại lạc đề rồi. Thôi, chỉ vậy thôi bà nhé.

Động cơ đốt trong gồm những gì?

Bà ơi, động cơ đốt trong á? Nó gồm hai cơ cấu chính nè: trục khuỷu thanh truyền với phân phối khí. Tui nhớ hồi học nghề sửa xe, ông thầy suốt ngày cứ lẩm bẩm hai cái tên này. Mà đúng là quan trọng thiệt á, hỏng một cái là coi như xong phim. Trục khuỷu thanh truyền thì kiểu như nó biến chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay, giúp xe chạy được á bà. Cái phân phối khí thì nó lo mấy vụ đóng mở xupap, cho hòa khí vào buồng đốt, thải khí ra ngoài. Nói chung là phức tạp lắm, tui học mãi mới hiểu.

Rồi còn 4 hệ thống nữa: bôi trơn, làm mát, cung cấp nhiên liệu với không khí, à còn cả khởi động. Bà biết sao tui nhớ không? Hôm đó cái xe tui nó bị chảy nhớt, tùm lum hết cả. Ông thầy bảo hư hệ thống bôi trơn rồi, haizzz. Nói chung là động cơ phải có đủ 4 hệ thống này mới chạy được:

• Bôi trơn: Giúp máy trơn tru, không bị mài mòn. Nhớ thay nhớt thường xuyên nha bà, xe tui bị hư là do lười thay á!
• Làm mát: Giảm nhiệt độ động cơ, không cho nó quá nóng. Hồi đó tui đi đường xa, quên châm nước làm mát, máy nóng quá xém nữa chết máy giữa đường, hú hồn.
• Cung cấp nhiên liệu và không khí: Cái này khỏi nói, không có xăng, không có gió thì sao xe chạy, hihi.
• Khởi động: Giúp khởi động động cơ, cái này chắc bà biết rồi ha.

Tóm lại, động cơ đốt trong có 2 cơ cấu: trục khuỷu thanh truyền và phân phối khí. Và 4 hệ thống: bôi trơn, làm mát, cung cấp nhiên liệu và không khí, khởi động. Nói chung là nhớ kỹ mấy cái này nha bà, sau này có sửa xe cũng biết đường mà nói chuyện với mấy ông thợ. Hồi đó tui bị mấy ổng chém đẹp, giờ nghĩ lại vẫn tức á! Mà thôi, không nói nữa, tui đi làm đây.

Có bao nhiêu loại động cơ đốt trong?

Bà hỏi tui có mấy loại động cơ đốt trong hả? Để tui ngẫm xem...

• Xăng: Chắc chắn là có động cơ xăng rồi. Xe máy tui chạy hồi sinh viên là xăng đó.

• Diesel: Rồi cả động cơ diesel nữa. Mấy xe tải hay xe công trình hình như toàn diesel.

• Than: Ơ, hình như có gì đó sai sai... Động cơ than? Tui chưa nghe bao giờ. Chắc bà nhầm lẫn đâu đó rồi. Hay là ý bà là động cơ đốt củi? Cái đó thì có thiệt, nhưng nó cổ lỗ sĩ lắm rồi.

Tui nhớ hồi xưa học kỹ thuật, thầy giáo có nhắc đến mấy cái này. Giờ già rồi, lú lẫn hết trơn.

Tác dụng của động cơ đốt trong là gì?

Tác dụng: Biến năng lượng hóa học thành cơ năng.

• Dùng cho phương tiện: Ô tô, tàu thủy, máy bay, xe máy,... Tui mê tốc độ, nhất là mấy em moto phân khối lớn. Hồi trước có con Ducati Monster, chạy phê lòi.
• Ứng dụng công nghiệp: Máy phát điện, máy bơm, máy nén khí. Bà biết không, mấy nhà máy điện khí chạy dầu bây giờ toàn xài động cơ đốt trong cỡ bự.
• Nông nghiệp: Máy kéo, máy cày, máy gặt. Năm ngoái tui về quê, thấy mấy ông nông dân lái máy cày John Deere xịn phết.

Sử dụng động cơ điện có ưu điểm gì vượt trội so với động cơ hơi nước?

Bà hỏi về ưu điểm của động cơ điện so với máy hơi nước hả? Ừ thì, tui kể cho bà nghe cái hồi tui làm ở nhà máy dệt Phú Thọ năm 2008, nhớ rõ lắm. Thời đó vẫn còn dùng máy hơi nước ở một số bộ phận. Khổ sở!

Động cơ điện nó khỏe hơn hẳn. Máy hơi nước ì ạch, khởi động lâu ơi là lâu, phải mất cả chục phút mới hoạt động được, mà cứ khò khè, nóng kinh khủng. Cái tiếng nổ lúc nào cũng nghe ù ù trong tai, mệt muốn chết. Ngược lại, động cơ điện thì bật cái "tách" là chạy ngay, êm ru.

Tiết kiệm nhiên liệu hơn nhiều. Máy hơi nước tốn than kinh khủng, mỗi ngày phải đổ cả đống, mà hiệu suất thì lại thấp. Động cơ điện thì chỉ cần điện thôi, tiết kiệm hơn hẳn. Chả cần phải có người túc trực khuân vác than nữa, đỡ tốn nhân công. Nhớ hồi đó công nhân than thở suốt ngày vì bụi than bám đầy người, mệt mỏi lắm.

Sạch sẽ hơn hẳn. Không khí trong xưởng lúc dùng máy hơi nước ô nhiễm kinh khiếp, bụi than mù mịt, khói bốc lên ngùn ngụt, hít vào là khó thở ngay. Mà tiếng ồn thì khỏi phải nói. Còn động cơ điện thì sạch sẽ, không gây ô nhiễm môi trường, êm ái hơn hẳn. Nhớ có lần bị khói than làm cho ho sặc sụa cả tuần.

Tóm lại:

• Hiệu suất cao hơn.
• Tiết kiệm nhiên liệu.
• Thân thiện môi trường hơn.

Đó bà, chắc bà hiểu rồi chứ? Thời đó cực lắm, may mà sau này chuyển sang dùng động cơ điện hết rồi.