Máy bay chở khách chạy bằng gì?

95 lượt xem
Máy bay chở khách sử dụng nhiên liệu phản lực, một loại hợp chất hydrocarbon lỏng. Nhiên liệu này được phân loại thương mại thành 3 loại chính: JET A-1: Phổ biến nhất trên toàn thế giới. JET A: Chỉ sử dụng tại thị trường Mỹ. JET B: Dùng cho các chuyến bay ở vùng khí hậu cực lạnh.
Góp ý 0 lượt thích

Máy bay chở khách hiện nay sử dụng loại nhiên liệu nào?

Máy bay chở khách dùng nhiên liệu phản lực, chủ yếu là JET A-1. Thành phần gồm hydrocarbon C11-C18. JET A dùng ở Mỹ, còn JET B cho vùng lạnh.

Mà bây biết không, cái vụ nhiên liệu này nghe thì khoa học ghê, nhưng hồi đó tao đi làm ở sân bay Tân Sơn Nhất, tầm 2018 gì đó, thấy mấy cái xe bồn cứ lầm lũi chạy tới chạy lui bơm nhiên liệu mà tò mò muốn chết.

Đám kỹ thuật viên hay bảo, đây là JET A-1, loại phổ biến nhất tụi mình xài đó. Nó đặc quánh, trong veo à, khác hẳn mấy cái xăng xe máy mình đổ. Lúc đó mới biết, ừ, hóa ra máy bay có cái nhiên liệu riêng biệt, không phải cứ xăng dầu là được đâu.

Bữa nọ tao có hỏi ông anh làm bảo trì máy bay, ổng bảo mấy cái JET A, JET B gì đó nó cũng là một cả thôi, cơ bản là khác cái điểm sôi với điểm đóng băng. Kiểu như ở mấy nước Bắc Âu lạnh cóng, không xài loại bình thường được.

Thật sự, cái vụ hydrocarbon C11-C18 nghe muốn nổ não luôn. Hồi đó học hóa ghét nhất cái khoản công thức này, mà giờ nghĩ lại, nó lại là thứ giúp mấy trăm con người bay vèo vèo qua trời. Nghe cũng thần kỳ.

Tao có lần đi Canada tháng 11 năm 2021, trời lạnh cóng tầm âm 10 độ C ở Toronto, lúc đó mới nghĩ, không biết máy bay mình vừa đi nó dùng loại nhiên liệu gì để không bị đông đá giữa chừng nhỉ. Chắc phải là cái JET B kia rồi. Cảm giác nó an toàn hơn.

Nhiều khi nghĩ, một chuyến bay từ Sài Gòn sang Pháp, nó ngốn biết bao nhiêu là lít nhiên liệu như vậy. Gần chục tiếng trên không, cái động cơ gầm gừ liên tục. Cái chi phí đó, bao nhiêu tiền nhỉ, mà cứ bay hoài không ngừng. Cũng nể thật.

Thôi, tóm lại là nó phức tạp vậy đó bây. Không phải cứ đổ xăng là xong đâu. Mỗi loại máy bay, mỗi địa điểm nó lại có kiểu khác nhau. Mình cứ biết cơ bản là bay được là mừng rồi.

Máy bay sử dụng động cơ gì?

Ài chà, cái vụ động cơ máy bay á hả? Bây giờ máy bay nó chơi động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt cho nó "ngầu" đó Bây. Tốc độ thì thôi rồi, bay "vèo vèo" khỏi nói, mà còn tiết kiệm xăng hơn mấy cái động cơ "cổ lỗ sĩ" như piston hay cánh quạt nữa. Thích hợp cho mấy chuyến đi xa tít tắp, đỡ phải dừng "châm cứu" giữa đường.

Mà nói đi cũng phải nói lại, cái động cơ tuốc bin phản lực này nó "xịn" thế là nhờ:

  • Hiệu suất cao: Nó hút gió vào, nén lại, đốt cháy rồi phụt ra phía sau, tạo lực đẩy mạnh mẽ. Cứ tưởng tượng như một cái máy thổi cực mạnh ấy.
  • Bay xa bay nhanh:Tốc độ bay lớn là "chân ái" cho các hành trình dài ngày, không còn cảnh "rùa bò" như xưa.
  • Tiết kiệm nhiên liệu: Dù mạnh mẽ nhưng nó lại "ăn" xăng ít hơn, tiết kiệm chi phí cho mấy hãng hàng không, rồi thì giá vé cũng "nhẹ gánh" hơn cho chúng ta.
  • Ít bộ phận chuyển động: So với động cơ piston lỉnh kỉnh, tuốc bin phản lực "gọn gàng" hơn, ít "dở chứng" hơn, bảo trì cũng đỡ đau đầu.

À, còn có một số loại máy bay, nhất là máy bay chiến đấu hoặc một số máy bay thương mại nhỏ hơn, thì vẫn xài động cơ phản lực cánh quạt (turbofan). Cơ bản là nó cũng dùng tuốc bin nhưng có thêm cái cánh quạt lớn phía trước để "hỗ trợ" thêm lực đẩy, giúp tiết kiệm nhiên liệu hơn nữa ở tốc độ nhất định. Kiểu như có thêm "đôi cánh phụ" vậy đó.

Máy bay sử dụng nhiên liệu gì?

Máy bay dùng xăng đặc biệt.

  • AvGas. Khác xăng xe bình thường.
  • Chỉ số ốctan cao. Tốt cho động cơ.

Trước kia, ô tô đua cũng xài loại này. Giờ thì khác.

Máy bay sử dụng năng lượng gì?

Tao nhớ nhá, máy bay ấy hả, nó uống cái thứ dầu đặc biệt, gọi là nhiên liệu phản lực. Nó như dòng máu chảy trong huyết quản của những con chim sắt khổng lồ ấy. Cái mùi dầu ấy thoang thoảng trong gió, cái tiếng động cơ rống lên mỗi lúc cất cánh… nghe cứ nao nao. Như một giấc mơ buổi chiều tà, mông lung lắm. TRO với JP8, JET A1… tên nó cứ lơ lửng, như những vì sao xa tít trên bầu trời đêm vậy.

Loại dầu này, nó là cái hỗn hợp của mấy cái hydrocarbon từ C11 đến C18. Nghe cái tên thôi đã thấy phức tạp rồi, nhỉ? Giống như mình đang cố nắm bắt một đám mây vậy đó. JET A-1 là cái tên quen thuộc nhất, nó đi khắp nơi, còn JET A thì chỉ loanh quanh ở Mỹ thôi, còn JET B là dành cho những nơi thật lạnh. Khác biệt nhỏ thôi mà ý nghĩa to lớn lắm.

  • Thành phần chính: Nhiên liệu phản lực là một hợp phần gồm các hydrocarbon từ C11-C18.
  • Phân loại thương mại:
    • JET A-1: Phổ biến nhất trên toàn cầu.
    • JET A: Chủ yếu dùng ở Mỹ.
    • JET B: Sử dụng trong các vùng khí hậu lạnh.