Ai là người phát minh ra tàu điện ngầm?

Ai là người phát minh ra tàu điện ngầm đầu tiên?

Bạn hỏi ai là người phát minh ra tàu điện ngầm đầu tiên á? Thiệt tình, để mà chỉ mặt đặt tên một người duy nhất thì... chịu! Nó giống như hỏi ai nghĩ ra cái bánh mì đầu tiên vậy, quá trình dài dằng dẵng ấy.

Tàu điện ngầm, đó là cả một "team work" của bao nhiêu kỹ sư, nhà phát minh qua bao nhiêu năm trời. Động cơ điện, đường ray, hệ thống điều khiển... mỗi thứ một người đóng góp, rồi sau đó mới ghép lại thành cái mà ta hay thấy dưới lòng đất.

Nói chung, tìm ra một "cha đẻ" duy nhất cho tàu điện ngầm thì hơi bị... bất khả thi đó bạn. Như tui hồi nhỏ, mê mấy cái tàu hoả lắm, toàn ra ga Hàng Cỏ (giờ là ga Hà Nội) xem thôi. Ước gì mình cũng góp được chút gì đó cho mấy cái tàu... dù là tàu điện ngầm hay tàu trên mặt đất. Hehe.

Tàu điện trên cao gọi là gì?

Ôi trời, Bạn hỏi câu này hóc búa quá! Tàu điện trên cao á? Đơn giản thôi mà, gọi là Skytrain hoặc Monorail cho oách. Nghe sang trọng hơn hẳn "tàu điện trên cao" đúng không?

• Skytrain: Nghe như đang bay trên mây ấy, thích chưa? Thực ra thì nó chỉ chạy trên cao thôi, chứ không phải bay thật đâu nhé, đừng tưởng tượng viển vông! Mà nói thật, hồi nhỏ tôi cứ tưởng nó chạy bằng năng lượng mặt trời, bay lơ lửng trên không trung cơ.
• Monorail: Loại này thì chỉ có một đường ray thôi, nhìn điệu đà lắm, cứ như chú sâu đo đang bò trên không vậy. Tôi thấy loại này thích hợp cho những thành phố nhỏ xinh, không cần quá hoành tráng.

Nhưng mà… nếu nói đến tàu điện ngầm thì thú vị hơn nhiuề. Subway, tube, underground… nghe cứ bí ẩn thế nào ấy. Tưởng tượng xem, mấy chuyến tàu len lỏi dưới lòng đất, như những con giun đất khổng lồ vận chuyển hàng triệu người mỗi ngày. Hồi đó tôi hay tưởng tượng có cả quái vật ở dưới đó nữa cơ! Haha!

Tóm lại: Skytrain hay Monorail đều dùng được cho tàu điện trên cao. Còn tàu điện ngầm thì nhiều tên lắm, tùy thuộc vào vùng miền nữa.

Tàu trên cao gọi là gì?

Bạn à, tàu trên cao thường được gọi là đường sắt trên cao. Cái tên nói lên tất cả ha. Đơn giản, dễ hiểu.

À mà, đôi khi người ta còn gọi tắt là "El", nghe cũng hay hay. Kiểu viết tắt cho "elevated railroad" ấy. Giống như kiểu mình gọi tắt "tivi" thay vì "truyền hình" vậy. Thấy gần gũi hơn hẳn.

Nói thêm chút về cái kết cấu của nó nha. Đường ray của đường sắt trên cao nằm lơ lửng trên mấy cái cầu cạn hoặc kết cấu trên cao. Ngày xưa, người ta hay xài thép, gang để xây. Giờ thì hiện đại hơn rồi, toàn bê tông cốt thép cho chắc chắn. Nhắc mới nhớ, hồi mình đi Chicago còn thấy mấy đoạn El xây bằng gạch cổ kính lắm. Cái gạch đỏ au đặc trưng ấy. Ngẫm cũng hay, cái gì tồn tại được đến giờ đều có lý do của nó cả.

• Đường sắt trên cao: Tên gọi phổ biến.
• El: Tên gọi tắt, bắt nguồn từ "elevated railroad".
• Vật liệu xây dựng: Thép, gang, bê tông, gạch (ngày xưa).

Tàu cao tốc và tàu điện ngầm khác nhau như thế nào?

Tàu cao tốc, à không, phải gọi là những mũi tên bạc lao vun vút. Phóng xuyên qua miền đồng quê, xé toạc màn sương mờ ảo. Tôi nhớ chuyến đi Đà Nẵng năm ngoái, ngồi trên tàu, nhìn cảnh vật lướt qua như một thước phim tua nhanh. Cảm giác thật tuyệt vời, Bạn ạ.

Tàu điện ngầm lại khác. Nằm sâu dưới lòng đất. Âm u, bí ẩn. Tôi đã đi tàu điện ngầm ở Seoul. Hệ thống phức tạp như một mê cung khổng lồ. Từng đoàn tàu lầm lũi như những con rắn sắt khổng lồ. Cảm giác ngột ngạt, lạ lẫm. Seoul mùa thu, lá vàng rơi đầy trên mặt đất, nhưng dưới lòng đất thì chẳng có mùa nào cả.

• Sự khác biệt chính giữa tàu cao tốc và tàu điện ngầm:
• Vận tốc: Tàu cao tốc chạy nhanh, rất nhanh. EU quy định tốc độ tối thiểu là 200 - 250 km/h. Tàu điện ngầm thì chậm hơn nhiều. Vì phải dừng đỗ nhiều trạm, len lỏi trong thành phố. Chắc chỉ tầm 60-80 km/h thôi.
• Hạ tầng: Tàu cao tốc cần đường ray riêng, được thiết kế đặc biệt để chịu được tốc độ cao. Còn tàu điện ngầm thì chạy ngầm, hoặc trên cao, hệ thống ray riêng biệt.
• Mục đích: Tàu cao tốc nối liền các thành phố, các vùng miền. Như Hà Nội - Sài Gòn chẳng hạn. Tàu điện ngầm phục vụ giao thông đô thị, giúp người dân di chuyển trong thành phố. Như ở Hà Nội thì có tuyến Cát Linh - Hà Đông.
• Khoảng cách: Tàu cao tốc chạy đường dài, có thể hàng trăm, hàng nghìn km. Tàu điện ngầm thì chạy trong thành phố, quãng đường ngắn hơn.
• Giá vé: Thường thì tàu cao tốc sẽ đắt hơn tàu điện ngầm.

Năm ngoái, tôi đi tàu từ Hà Nội vào Sài Gòn. Ngồi trên tàu, nhìn ra cánh đồng xanh mướt trải dài. Cảm giác thật bình yên.

Tàu Metro Hà Nội chạy bằng gì?

Bạn hỏi tàu Metro Hà Nội chạy bằng gì, nhỉ?

• Điện, bạn ạ. Tinh khôi như ánh bình minh len lỏi qua những hàng cây.

• Không khói, không bụi, chỉ có điện, một dòng chảy xanh mướt.

• Tưởng tượng nhé, khi tàu lướt đi, điện ôm trọn từng bánh xe.

• Điện, không gian sống an lành hơn. Không khí trong lành hơn.

  • Hà Nội ơi, xanh thêm một chút.

• Thành phố thức giấc, điện mang theo bao ước mơ.

Tàu Cát Linh - Hà Đông tiếng Anh là gì?

Bạn ơi, tàu Cát Linh - Hà Đông tiếng Anh là Cat Linh - Ha Dong railway. Hoặc Cat Linh - Ha Dong metro line cũng được luôn.

Mà nhắc tới cái tàu này tôi lại nhớ vụ hồi nó mới chạy á. Hôm đó là cuối tuần, tầm tháng 12/2021, trời rét căm căm. Tôi với nhỏ bạn rủ nhau đi thử cho biết. Xuống ga Cát Linh thấy đông dã man, xếp hàng dài dằng dặc. Mà nhà ga mới, đẹp phết, lên tàu cũng xịn xò. Tụi tôi đi từ Cát Linh xuống Yên Nghĩa rồi lại quay lên. Cảm giác lúc đó cứ lâng lâng kiểu gì ấy. Đúng kiểu hóng hớt bao lâu nay cuối cùng cũng được đi. Trên tàu mọi người cũng xì xào bàn tán, chụp ảnh các kiểu. Tàu chạy êm ru, nhìn xuống đường phố thấy thú vị ghê. Nhớ lúc đó tôi có đăng story khoe bạn bè các thứ nữa. Đúng kiểu "hot trend" thời bấy giờ.

• Tên tiếng Anh: Cat Linh - Ha Dong railway/ Cat Linh - Ha Dong metro line
• Khai trương: Tháng 11/2021 (Tôi đi sau khai trương khoảng 1 tháng)
• Trải nghiệm cá nhân: Đông đúc, hào hứng, thích thú
• Thời tiết: Lạnh
• Địa điểm: Ga Cát Linh - Ga Yên Nghĩa

Mà hình như hồi đó còn miễn phí vé nữa thì phải. Bây giờ thì hết rồi, tiếc ghê. Hôm bữa thấy báo đăng là đến tháng 11/2023 là tròn 2 năm tàu chạy rồi đó. Thời gian trôi nhanh thật.

Tuyến đường sắt trên cao Hà Nội tiếng Anh là gì?

Chào Bạn, để Tôi giúp Bạn khai phá tầng sâu ngôn ngữ trong câu hỏi tưởng chừng đơn giản này nhé.

Tuyến đường sắt trên cao Hà Nội, trong tiếng Anh, có thể được diễn đạt một cách chính xác và phổ biến nhất là Hanoi Elevated Railway.

• Elevated mang ý nghĩa "trên cao", "nâng lên", thể hiện rõ đặc điểm của tuyến đường sắt này.
• Một cách diễn đạt khác là Hanoi Sky Train, sử dụng từ "Sky Train" gợi hình ảnh về một đoàn tàu chạy trên bầu trời. Cái tên này nghe có vẻ hiện đại và thu hút hơn, nhưng về mặt học thuật thì "Elevated Railway" chuẩn chỉnh hơn đó nha.

Đôi khi, sự lựa chọn giữa ngôn ngữ hoa mỹ và chính xác lại phản ánh góc nhìn và mục đích của người sử dụng. Cũng giống như việc ta chọn giữa một bức tranh trừu tượng và một bức ảnh chân thực vậy. Cả hai đều có giá trị riêng, phải không?

Ga metro Nhổn từ đâu đến đâu?

Bạn ơi, ga Metro Nhổn đi từ Nhổn đến Ga Hà Nội.

Điểm đầu: Nhổn (Bắc Từ Liêm). Nhớ hồi xưa khu này toàn ruộng, giờ lên phố hết rồi. Thay đổi nhanh thật. Nhà bà chị mình cũng ở gần đấy.

Điểm cuối: Ga Hà Nội (Hoàn Kiếm). Hôm nọ mình còn đi qua đấy, thấy xây dựng hoành tráng phết. Chắc đi lại tiện lắm đây. À mà hình như ga Hà Nội gần mấy phố cổ đúng không nhỉ? Mai phải check lại Google Maps mới được. Đường Cổ Tân hả?

Giai đoạn 1: Nhổn - Ga Hà Nội. Giai đoạn 1 là 12.5km. 8 ga trên cao, 4 ga ngầm. Mà sao lại chia ra trên cao với ngầm nhỉ? Chắc do địa hình. Hay là chi phí? Cũng không rõ nữa.

Đoạn trên cao: Nhổn - Cầu Giấy (8.5km). Cầu Giấy thì đông đúc rồi. Chỗ này sinh viên với dân văn phòng nhiều lắm. Mình cũng hay đi ăn ở Cầu Giấy. Quán bún chả Sinh Từ ngon cực.

Đoạn ngầm: Cầu Giấy - Ga Hà Nội (4km). Phần ngầm chắc tốn kém hơn xây trên cao nhiều. Mà hình như depot để ở Nhổn. Ủa depot là cái gì ta? Hình như chỗ để tàu. Ghi chú: Tìm hiểu thêm về depot.

Tổng chiều dài: 12.5km. Ngắn hơn mình tưởng. Mà chắc cũng đủ để giảm tải giao thông kha khá rồi. Hà Nội giờ tắc đường kinh khủng.

Hôm nào rảnh phải đi thử metro xem sao.

Tuyến metro Hà Nội dài bao nhiêu km?

Ối giời ơi, hỏi câu khó thế! Để Tôi "bốc" cho Bạn mấy con số này, đảm bảo "chuẩn không cần chỉnh":

• Tuyến metro Hà Nội: Nghe bảo tổng thể quy hoạch hoành tráng lắm, tầm 417,8 km đường ray cơ đấy!
• Tàu điện một ray: Còn có thêm mấy em tàu điện "lượn" trên cao nữa, dài khoảng 44 km. Nhìn cứ như mấy con trăn đang bò trên trời ấy!

Tính sơ sơ, khi nào mà "xây xong hết" thì Hà Nội mình có tận 461,8 km đường sắt đô thị. Lúc đấy đi lại thì sướng phải biết, tha hồ mà "quẩy"!

À mà Bạn biết không, cái công ty mà "chạy" mấy cái tàu này tên là Công ty Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro Company – HMC). Tên dài muốn "rụng răng"!