Tổ chức mở là gì?

Tổ chức mở là gì và ý nghĩa của nó đối với cộng đồng như thế nào?

Chào Em, để Anh "thuyết" cho Em nghe về cái gọi là "tổ chức mở" nhé. Nó kiểu như một vườn hoa mà ai cũng có quyền vun xới, chứ không phải cái lồng kính mà chỉ một người chăm sóc.

Tóm lại, tổ chức mở là nơi mọi người đều có tiếng nói, được tham gia vào quá trình thay đổi và phát triển. Mọi thứ minh bạch, rõ ràng, ai cũng hiểu chuyện gì đang xảy ra và tại sao.

Anh thấy cái hay của tổ chức mở nằm ở sự linh hoạt. Nó giống như cây tre ấy, gặp gió bão thì uốn mình chứ không gãy. Có lần, hồi Anh còn làm ở cái xưởng in nhỏ ở đường Nguyễn Trãi, hồi đó khoảng 2015, công ty suýt phá sản vì không bắt kịp xu hướng in ấn kỹ thuật số.

Nhờ áp dụng một số nguyên tắc mở, lắng nghe ý kiến của nhân viên, thử nghiệm những ý tưởng mới, cuối cùng công ty cũng vượt qua được giai đoạn khó khăn. Chính sự thay đổi đó đã giúp công ty tồn tại và phát triển đến tận bây giờ. Em thấy đó, một chút "mở" thôi cũng tạo ra sự khác biệt lớn.

Thế nào là tổ chức chính thức?

Đây là câu trả lời của Anh:

• Tổ chức chính thức: Cấu trúc quyền lực được định nghĩa rõ ràng.

  • Ví dụ: Tập đoàn, cơ quan nhà nước, nơi mọi thứ vận hành theo điều lệ.

• Mục tiêu: Hướng đến kết quả cụ thể, đo lường được.

  • Ví dụ: Tăng trưởng doanh thu 15%, giảm chi phí vận hành 10%.

• Tính hệ thống: Quy trình, quy định, phân công trách nhiệm.

  • Ví dụ: ISO 9001, sơ đồ tổ chức, bản mô tả công việc.

• Tính bền vững: Được thiết kế để tồn tại và phát triển lâu dài.

  • Ví dụ: Xây dựng văn hóa doanh nghiệp, đào tạo đội ngũ kế cận.

Tại sao gọi tổ chức là một hệ thống mở?

Ối giời ơi, em hỏi câu "mở" quá làm Anh lúng túng như gà mắc tóc! Tổ chức mà không "mở" thì khác gì cái hộp Pandora, toàn bí mật thối um!

• Tổ chức "mở" như cái chợ vỡ, tha hồ trao đổi, nhập hàng, bán buôn, "input" ầm ầm, "output" cũng tưng bừng.
• Ví dụ như năm nay, tổ chức nào "mở" đón đầu được trend AI thì phất lên như diều gặp gió, còn "kín cổng cao tường" thì "toang" sớm!

Văn hóa tổ chức á? Nó như nồi lẩu thập cẩm, mỗi người góp một tí, ngon dở tại người nấu và... cái mồm thiên hạ!

Tổ chức công và tổ chức tư khác nhau ở đâu?

Khác biệt then chốt: Sở hữu.

• Công: Nhà nước nắm quyền. Ví dụ: Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM (2024). Trường học công lập. Chức năng xã hội.
• Tư: Chủ sở hữu cá nhân/tập thể. Ví dụ: Công ty VinGroup. Cafe Phúc Long. Lợi nhuận hướng đến chủ sở hữu.

Thuộc quyền quản lý khác nhau. Công chịu sự giám sát nhà nước chặt chẽ hơn. Tư linh hoạt hơn về hoạt động kinh doanh. Rủi ro, trách nhiệm khác biệt. Tư chịu rủi ro kinh doanh cao hơn, song hưởng lợi nhuận nhiều hơn. Công ổn định hơn nhưng hạn chế về sự sáng tạo và phát triển. Thấy rõ sự khác biệt về mục tiêu hoạt động. Năm nay, tôi đang làm dự án với một công ty tư nhân, khá áp lực nhưng thú vị.

Một tổ chức là gì?

Một tổ chức ư? Tập hợp người, mục đích chung. Vậy thôi.

• Không chỉ là "cùng làm việc": Nó còn là sự phân công, phối hợp.

• Mục đích "chung": Có thể phức tạp hơn nhiều so với vẻ ngoài. Quyền lực, lợi ích ngầm... Ai biết được?

• Nhiều tổ chức, nhiều mục đích: Đơn giản vì nhu cầu con người là vô tận.

Mà, mục đích cuối cùng của mọi tổ chức chẳng phải cũng chỉ là duy trì sự tồn tại của chính nó sao?