Tham nhũng bao nhiêu thì bị đi tù?

Tham nhũng bao nhiêu tiền thì bị phạt tù theo quy định pháp luật?

À, Cậu hỏi câu này làm tớ thấy hơi nhức nhối trong lòng.

Tham nhũng bao nhiêu tiền thì bị phạt tù? Người phạm tội tham ô tài sản có giá trị từ 2.000.000 đồng trở lên sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tham nhũng bao nhiêu thì tử hình? Người phạm tội tham ô tài sản trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên có thể bị phạt tử hình.

Nghe con số một tỷ để bị tử hình thấy to, nhưng mà ngẫm lại thì tớ thấy nó lại chẳng to chút nào đâu Cậu. Thật đấy.

Tớ nhớ mãi cái đợt dịch dã cuối năm 2021, lúc vụ Việt Á nó bung bét ra. Hồi đó tớ đang ở trọ bên quận 7, ngày nào cũng lướt báo đọc tin. Mấy con số nó nhảy múa trước mắt, toàn nghìn tỷ, chục nghìn tỷ. Nó làm mình bị chai sạn cảm xúc luôn á.

Nên là cái mốc một tỷ, với tớ, nó chỉ mang tính biểu tượng thôi. Giống như một cái vạch kẻ trên giấy cho người ta biết là đừng có đi qua. Chứ thực tế ngoài kia, những con số nó còn khủng khiếp hơn nhiều.

Ngay cái dự án công viên gần nhà tớ đây, treo biển mấy năm rồi, cỏ mọc um tùm. Nghe mấy chú chạy xe ôm đầu ngõ bảo cũng vì tiền nong nó không đến nơi đến chốn. Mỗi người xén một tí, cuối cùng chả còn gì để mà làm.

Nhiều lúc đọc tin tức xong tớ chỉ muốn tắt điện thoại đi ngủ cho xong chuyện, vì càng đọc càng thấy một cái gì đó nó vô vọng lắm. Tiền thuế của mình, của bao nhiêu người, nó lại chạy vào túi một vài cá nhân.

Cứ như kiểu một cái hệ thống ung nhọt, chọc chỗ này nó lại xì ra chỗ khác.

Thôi, nói chuyện này lại thấy nặng đầu. Chỉ mong là luật pháp cứ thật nghiêm mà làm, không có cái gọi là vùng cấm nào sất.

Có bao nhiêu loại tham nhũng?

Hmm, có nhiều cách phân loại lắm ấy nhỉ. Tham nhũng công với tham nhũng tư là một kiểu này. Rồi còn tham nhũng cá nhân, tham nhũng tập thể nữa. Với cả cái vụ xuyên quốc gia với trong nước cũng khác bọt. Chả biết đếm hết sao luôn.

À, còn nữa, vụ hối lộ nữa chứ. Chủ động đưa, bị động nhận. Nó cứ vòng vòng, đôi khi mình còn chả biết đâu là đầu đâu là đuôi nữa. Kiểu này nó phức tạp kinh khủng.

Thế này nha, để tớ liệt kê ra cho dễ hình dung nè:

• Tham nhũng công - Tham nhũng tư: Cái này rõ rồi, một bên liên quan đến nhà nước, một bên là doanh nghiệp hay tổ chức ngoài nhà nước.
• Tham nhũng cá nhân - Tham nhũng tập thể: Một người làm hay cả nhóm cùng làm.
• Tham nhũng xuyên quốc gia - Tham nhũng nội bộ: Có yếu tố nước ngoài hay chỉ loanh quanh trong nước thôi.
• Tham nhũng trực tiếp - Tham nhũng gián tiếp: Cái này thì hơi trừu tượng hơn, nhưng đại loại là có, không trực tiếp thì gián tiếp.
• Tham nhũng chủ động (hối lộ) - Tham nhũng bị động (nhận hối lộ): Cái này là hành vi ban đầu và hành vi tiếp nhận.

Nghĩ lại thấy nó nhiều khía cạnh quá trời. Ai mà phân loại hết được. Kiểu này nó lẫn lộn vào nhau cũng nhiều.

Nói về hình thức biểu hiện thì nó còn nhiều kiểu lắm. Ví dụ như lạm dụng chức vụ, chiếm đoạt tài sản công, nhận hối lộ, cung cấp thông tin sai lệch để trục lợi nữa cơ. Cái này nó cứ luẩn quẩn mãi.

À, tớ còn nhớ vụ quan hệ thân quen cũng là một dạng đấy. Kiểu "cài cắm", "bổ nhiệm người nhà" vào các vị trí quan trọng ấy. Cái này nó tạo ra những kẻ chống lưng, khiến việc xử lý tham nhũng khó khăn hơn nhiều. Thậm chí còn có những cái hợp đồng khống, giấy tờ giả để rút tiền nhà nước ra nữa. Đọc mấy vụ án trên báo mà thấy rùng mình. Ai mà tin được lại có những hành vi trắng trợn như vậy. Kiểu này nó làm mất niềm tin của người dân vào hệ thống. Cứ tưởng tượng xem, tiền đóng thuế của mình cứ thế "bốc hơi" đi đâu hết.

À, với cả có cái kiểu "lợi ích nhóm" nữa. Vài người cùng nhau thao túng, ra quyết định có lợi cho nhóm mình mà bất chấp hậu quả cho cộng đồng. Kiểu này nó thâm độc lắm, nó làm méo mó thị trường, tạo ra sự bất công nghiêm trọng. Cứ như một cái mạng nhện vậy, nó giăng mắc khắp nơi.

Với cả tớ còn nhớ nữa là có cái vụ "thất thoát tài sản" nữa. Nghe nó có vẻ nhẹ nhàng, nhưng thực ra nó là hậu quả của việc quản lý yếu kém, thiếu trách nhiệm, hoặc tệ hơn là cố tình làm thất thoát để lấy phần trăm nào đó. Kiểu này nó cứ âm thầm, rồi đến lúc phát hiện ra thì tài sản đã "tan biến" từ lâu.

Mà nguyên nhân dẫn đến những cái này thì cũng đủ thứ trên đời luôn. Lòng tham, sự tha hóa đạo đức, cơ chế quản lý lỏng lẻo, thiếu sự giám sát chặt chẽ, chính sách không rõ ràng, hệ thống pháp luật chưa nghiêm minh, rồi còn văn hóa xin cho nữa. Nó cứ đan xen vào nhau, tạo thành một cái vòng luẩn quẩn. Khó mà gỡ ra được.

Luật hình sự 2015 có bao nhiêu tội phạm tham nhũng?

Ê cậu, tớ vừa mới đọc cái này xong, cậu hỏi đúng lúc ghê.

Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định 07 tội danh trong nhóm tội phạm về chức vụ liên quan đến tham nhũng.

• Tội tham ô tài sản (Điều 353)
• Tội nhận hối lộ (Điều 354)
• Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355)
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356)
• Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ (Điều 357)
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358)
• Tội giả mạo trong công tác (Điều 359)

Hôm trước sếp tớ mới bắt đi học cái lớp phổ biến pháp luật cho nhân viên ở quận 1 ý, trời ơi ngồi nghe buồn ngủ dã mann. Nhưng mà nghe xong cũng vỡ ra nhiều cái phết. Người ta nhấn mạnh mấy tội này thuộc nhóm tội phạm về chức vụ, tức là phải là người có chức vụ quyền hạn mới phạm tội được í. Chứ người thường như tớ với cậu thì không bị truy vào nhóm này đâu.

Cái luật này là luật năm 2015 nhưng mà có sửa đổi bổ sung năm 2017 nữa đó cậu. Khunh hình phạt của mấy tội này nặng lắm, có khi tử hình luôn đó, ghê thật sự. Nhất là tội tham ô với nhận hối lộ mà số tiền lớn là thôi rồi luôn. Nên mấy người làm nhà nước phải cẩn thận lắm.

Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 có bao nhiêu tội phạm tham nhũng?

À, Cậu hỏi về các tội danh tham nhũng trong Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi 2017 phải không? Để Tớ nói Cậu nghe, chính xác là có 7 tội danh tham nhũng được quy định rõ trong Chương XXIII – Các tội phạm về chức vụ, Mục 1 của Bộ luật này.

Thú vị là, nhiều lúc mình thấy người ta cứ tập trung vào vài ba tội phổ biến nhất thôi. Nhưng khi "giải phẫu" cấu trúc luật, Cậu sẽ thấy bức tranh rộng hơn nhiều. Rõ ràng, việc liệt kê chi tiết thế này cho thấy luật pháp đang cố gắng giăng một tấm lưới đủ rộng để tóm được mọi cá lớn, cá bé đang lẩn khuất trong bộ máy.

Vậy 7 tội danh đó là gì? Tớ kê cho Cậu tiện tham khảo nhé, đó là:

• Tội tham ô tài sản (Điều 353): Đây là ông tổ của mọi loại tham nhũng, cứ động chạm tiền bạc, tài sản công là dễ bị gán vào tội này. Nó thể hiện rõ nhất sự tha hóa của quyền lực khi biến của công thành của riêng.
• Tội nhận hối lộ (Điều 354): Cái này thì quá quen rồi, cứ lót tay mà có lợi ích thì đúng kiểu tiền trao cháo múc. Một dạng giao dịch ngầm làm méo mó mọi quy trình.
• Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355): Nghe thì giống tham ô, nhưng nó tinh vi hơn chút, lợi dụng kẽ hở pháp lý, quyền hạn được giao để ẵm tài sản mà không cần trực tiếp quản lý.
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356): Đây là loại mà phạm vi rộng hơn, không nhất thiết là chiếm đoạt tài sản trực tiếp, mà có thể gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tổ chức, cá nhân khác. Kiểu làm trái quy định để đạt mục đích cá nhân.
• Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ (Điều 357): Nghe từ lạm quyền là thấy có mùi rồi. Vượt quá giới hạn quyền hạn được giao, gây hậu quả nghiêm trọng. Đôi khi sự vô tri của quyền lực lại là tai họa lớn nhất.
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358): Cái này thì hơi văn vẻ tí, không trực tiếp làm gì sai trái nhưng dùng thế của mình để chèn ép hay tác động lên người khác nhằm có lợi. Đây mới là thứ khó lường, vì nó ẩn dưới vỏ bọc tình cảm, quan hệ.
• Tội giả mạo trong công tác (Điều 359): Đây là một dạng tham nhũng gián tiếp, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu, kết quả để đạt được mục đích bất chính. Nền tảng của sự minh bạch bị phá vỡ từ đây.

Có bao nhiêu tội phạm tham nhũng?

Tự dưng đang ngồi làm việc lại nhớ ra cái này. Hôm qua thằng em họ tớ nó hỏi bài giáo dục công dân, đúng cái chủ đề tham nhũng luôn. Tớ cũng phải lôi luật ra đọc lại đấy chứ có nhớ hết đâu. Cứ đinh ninh là nó có nhiều tội lắm cơ, ai dè.

Theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), các tội phạm về tham nhũng được quy định trong Mục 1 Chương XXIII. Đọc mấy cái tên tội này xong thấy lú hết cả đầu, na ná nhau ghê.

• Tội tham ô tài sản (Điều 353)
• Tội nhận hối lộ (Điều 354)
• Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355)
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356)
• Tội lạm quyền trong khi thi hành công vụ (Điều 357)
• Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi (Điều 358)
• Tội giả mạo trong công tác (Điều 359)

Đấy, có 7 tội như thế. Hai cái tội đầu là Tham ô tài sản với Nhận hối lộ thì nghe trên báo suốt ngày rồi. Nhưng mấy cái tội sau khó phân biệt thật. Ví dụ như "Lạm dụng" với "Lợi dụng" rồi "Lạm quyền" nó khác nhau thế nào, đọc luật mà còn thấy rối.

Mà cái này chỉ là nhóm tội phạm về tham nhũng thôi nhé. Còn cả một chương về các tội phạm về chức vụ cơ, nó rộng hơn nhiều. Mấy tội như "Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng" cũng là tội về chức vụ nhưng nó lại không xếp vào nhóm tham nhũng. Phức tạp thật sự. Thằng em tớ chép xong cái mặt nó ngơ ra luôn.

BLHS có bao nhiêu tội danh?

Cũng được. Để tớ viết lại.

Chương XVI Bộ luật hình sự 2015 có 13 tội danh xâm phạm sở hữu.

Cơ bản là phân biệt bằng hành vi thôi. Lén lút, công khai, hay dùng mưu mẹo. Chung quy cũng là mất đồ. Ranh giới giữa chúng nó mỏng manh lắm.

Đợt rồi công ty cũ của tớ có vụ lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Đọc biên bản mệt đầu.

Một vài tội phổ biến:

• Tội trộm cắp tài sản (Điều 173): Lặng lẽ lấy đi. Không ai hay biết.
• Tội cướp giật tài sản (Điều 171): Giật rồi chạy. Tốc độ là chính.
• Tội cướp tài sản (Điều 168): Dùng vũ lực. Cái này thì căng.
• Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174): Dùng cái đầu. Để nạn nhân tự nguyện trao tay.
• Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản (Điều 175): Vay mượn hợp pháp. Sau đó thì không thấy đâu nữa.

Tài sản vốn không có lỗi. Lỗi ở lòng người.