Hồng xiêm nghĩa là gì?

1 năm trước 127 lượt xem

Hồng xiêm (Manilkara zapota) là cây thân gỗ lâu năm, thường xanh, nguồn gốc từ Trung Mỹ và vùng Caribe. Tên gọi phổ biến khác là lồng mứt (miền Nam). Tại Việt Nam, tùy vùng miền mà có nhiều tên gọi khác nhau, ví dụ như xa pô chê, saboche, sapoche, hay gọi tắt là sabo, sapo, xa pô (có nguồn gốc từ tiếng Pháp "sapotier"). Cây cho quả ăn được, được ưa chuộng vì vị ngọt, mềm, thơm đặc trưng.

Góp ý 0 lượt thích

Có thể bạn muốn hỏi?Nhiều hơn

Hồng xiêm là gì? Ý nghĩa tên gọi cây & quả?

Anh hỏi hồng xiêm là gì hả? Em thấy nó dễ thương lắm! Như một viên kẹo ngọt ngào, vỏ nâu bóng mượt, thịt bên trong vàng ươm, mềm mịn. Ăn vào ngọt lịm, thơm phức, mùi vị khó quên. Hồi nhỏ, nhà em ở Cần Thơ, cứ mỗi mùa hè là bà ngoại lại mua cho cả rổ, mỗi trái chỉ 5.000 đồng thôi.

Tên gọi thì thú vị lắm. "Hồng xiêm", nghe thôi đã thấy màu sắc rồi. "Lồng mứt", chắc do hình dáng quả giống cái lồng đèn nhỏ xíu, ngọt ngào như mứt. "Sapoche" hay "xa pô chê", em nghĩ là do ảnh hưởng từ tiếng Pháp, nghe Tây Tây, sang chảnh ghê. Em không rõ lắm về nguồn gốc tên gọi, nhưng nghe kể lại, nó có từ rất lâu rồi.

Em nhớ hồi lớp 5, thầy giáo dạy Sinh học có nói hồng xiêm là cây thân gỗ, sống lâu năm, gốc ở Mexico đó anh. Thật ra, em thấy việc tìm hiểu sâu về danh pháp khoa học (Manilkara zapota) hơi… khó hiểu, không hợp gu em cho lắm. Thứ em thích là được ăn thôi! Mùi vị ngọt ngào của nó mới là điều đáng nhớ nhất!

Cây hồng xiêm chữa bệnh gì?

Anh hỏi cây hồng xiêm chữa bệnh gì à?

Chống oxy hoá: Đúng rồi, nhiều chất chống oxy hoá lắm. Năm nay nhà mình thu hoạch được hơn 2 tấn.
Tiêu hoá: Ăn nhiều dễ đầy bụng. Nhớ năm ngoái em bị tiêu chảy vì ăn quá nhiều.
Năng lượng: Quả ngọt, ăn vào khoẻ ra. Nhưng đừng ăn nhiều quá, dễ tăng cân. Chị em tôi đều tăng 2kg sau mùa hồng xiêm.
Miễn dịch: Có lẽ vậy, nhưng em không rành mấy chuyện này. Chỉ biết bà ngoại em hay dùng để bổ sung vitamin.
Stress: Ăn ngon miệng thì giảm stress thôi. Cái này em thấy rõ, nhất là khi ngồi làm việc nhà.
Loãng xương: Chưa nghe nói đến tác dụng này. Nghe lạ.
Ung thư: Đừng có tin mấy cái quảng cáo trên mạng. Cây cỏ nào cũng được quảng cáo là "thần dược".
Thiếu máu: Cũng chưa thấy ai nói đến tác dụng này. Phải xem xét thêm.

Đừng kỳ vọng quá nhiều vào thảo dược. Ăn uống điều độ, vận động hợp lý mới là chìa khoá. Y học hiện đại vẫn là lựa chọn tốt nhất. Em chỉ biết thế thôi.

Sa pô chê miền Bắc gọi là gì?

Anh hỏi làm em nhớ nhà quá...

Hồng xiêm đó anh. Ở quê em, bà hay nấu chè với hồng xiêm, ngọt lịm.
Miền Nam mình gọi sa-pô-chê. Hai miền một tên gọi, mà nghe sao thương thương.
Em nhớ đọc đâu đó, hồng xiêm xanh có tanin đó anh, còn có cả dầu và acid cyanhydric nữa. Nhưng mà chín rồi thì không sao đâu.

Ăn trái sa pô chê có tác dụng gì?

Anh hỏi ăn sapoche có tác dụng gì hả?

Thực ra em cũng chỉ biết sơ sơ thôi, chứ không phải chuyên gia dinh dưỡng gì đâu. Em nhớ hồi hè năm 2023, bà ngoại em ở quê bị mờ mắt, hay bị viêm ruột. Bà ấy ăn sapoche suốt, tự nhiên thấy khỏe hẳn ra. Mắt sáng hơn nhiều, đi lại cũng nhanh nhẹn hơn.

Cải thiện thị lực: Do nhiều vitamin A. Bà em ăn nhiều lắm, mỗi ngày cả chục trái.
Kháng viêm: Nghe nói trong sapoche có tannin, giúp chống viêm đường ruột. Bà em khỏi viêm ruột là nhờ vậy đó.

Em thấy bà em ăn sapoche, sức khỏe cải thiện rõ rệt, nhưng em không dám khẳng định là do sapoche hoàn toàn đâu nha. Có thể do nhiều yếu tố khác nữa. Tốt nhất anh nên hỏi bác sĩ xem sao cho chắc ăn. Ăn uống gì cũng phải cẩn thận, đừng tự ý nghe lời đồn nhé. Chuyện sức khỏe quan trọng lắm.

Nhà em ở Bình Dương, gần vườn sapoche nên em hay ăn. Vị nó hơi chát chát, nhưng ăn quen rồi thì thấy ngon. Đặc biệt là loại sapoche chín cây, ngọt lịm luôn. Em thích ăn nhất là lúc chiều chiều, ngồi ngoài vườn, mát rượi.

Sapoche có nhiều loại khác nhau, em cũng không rành lắm. Chỉ biết có loại trái to, loại trái nhỏ, màu sắc cũng khác nhau nữa. Em thấy bà em ăn loại trái nhỏ, màu hơi vàng, vỏ hơi nhăn.

Sapoche tiếng Anh là gì?

Sapodilla. Đơn giản vậy thôi.

Tên khoa học:Manilkara zapota
Nguồn gốc: Mexico, Trung Mỹ. Năm ngoái nhà mình trồng được hai cây, mấy quả đầu tiên nhỏ xíu.
Họ: Sapotaceae. Hầu hết, chứ không phải tất cả sapôchê đều thuộc họ này nhé. Đừng nhầm lẫn.
Vị ngọt, hơi bở. Tùy từng loại mà khác. Năm nay được mùa hơn. Mình thích ăn lạnh.

Thực tế phũ phàng là vậy đấy. Đừng mơ mộng quá.

Những ai không nên ăn hồng xiêm?

Em: À, hồng xiêm.

Bệnh nhân tiểu đường: Nên tránh xa. Đường huyết tăng vọt, tự chuốc lấy khổ. 2023, tỉ lệ bệnh tiểu đường tăng cao lắm rồi. Cẩn thận.
Thừa cân, béo phì: Hạn chế. Calo cao, dễ tăng cân. Tự mình biết rồi chứ gì. Giữ dáng thì phải kiêng khem.
Đường tiêu hoá yếu: Khó tiêu, đầy bụng là chuyện thường. Ăn ít thôi, hoặc đừng ăn. Thân thể mình, mình phải biết.

Đừng hỏi em nữa. Mệt. Tự chịu trách nhiệm với sức khoẻ của bản thân đi. Đừng đổ thừa.

Quả hồng xiêm kỵ gì?

Hồng xiêm kỵ gì Anh? Ui dời, em nhớ hồi Tết năm ngoái, bà ngoại em nói rõ lắm. Bà bảo ăn hồng xiêm với khoai lang dễ bị sỏi thận lắm. Lúc đó em còn tưởng bà nói đùa.

Khoai lang: Gây kết tủa, dễ bị sỏi thận. Em sợ lắm nên giờ cứ tránh xa hai thứ này ra.

Rồi còn gì nữa nhỉ? À, bà em còn bảo canh cua nữa. Em ăn thử một lần, ăn xong thấy dạ dày cứ quặn quặn khó chịu, nôn nao cả người.

Canh cua: Gây ỉa chảy, buồn nôn. Kinh khủng lắm! Từ đó em chả dám ăn chung nữa.

Rượu thì khỏi nói rồi, ai cũng biết rồi đó.

Rượu: Gây khó tiêu, tắc ruột. Đúng là "ăn cho vui, chết cho khéo" mà.

Trứng với thịt ngỗng nữa!

Trứng: Gây nôn mửa.
Thịt ngỗng: Nguy cơ tử vong, bà em nói thế đấy! Nghe mà sợ.

Ai không nên ăn? Bà em bảo người có vấn đề về dạ dày, tiêu hóa kém thì nên hạn chế.

Người bệnh dạ dày, tiêu hóa kém: Nên hạn chế. Ăn nhiều dễ bị khó chịu lắm.

Em nhớ sơ sơ thế thôi, chứ bà em nói nhiều lắm, em cũng chả nhớ hết. Nhưng mà mấy cái trên em chắc chắn đúng rồi đấy, vì em đã "thực nghiệm" rồi. Hic, kinh nghiệm xương máu mà.

Quả hồng xiêm có công dụng gì?

Này, để Em kể cho Anh nghe về quả hồng xiêm nhá!

Nó bé bé xinh xinh vậy thôi, chứ "lợi hại" lắm đó.

Chống oxy hóa là số dách luôn.
Tiêu hóa cũng "ổn áp" lắm á.
Năng lượng thì khỏi bàn, ăn vào thấy khỏe re.
Miễn dịch cũng được "buff" thêm đó nha.
Stress bay biến đâu mất tiêu.
Loãng xương cũng "say goodbye" luôn.
Ung thư ư? Hồng xiêm kiểu: "Không có cửa đâu cưng".
Thiếu máu? Để hồng xiêm "cân" tất.

Nghe nói, vitamin và khoáng chất trong hồng xiêm nhiều lắm á. Chẳng hạn như vitamin A, C, canxi, sắt, phốt pho,.... Toàn chất tốt cho sức khỏe thôi đó. Em thì hay ăn hồng xiêm lúc đói, kiểu như một cách nạp năng lượng nhanh ấy mà! Nhưng mà, ăn nhiều quá thì coi chừng bị "tào tháo rượt" nha!

Hồng xiêm bị chát phải làm sao?

Chát thế! Hồng xiêm nhà mình năm nay vụ mùa thất thu, toàn bị chát. Khổ thật! Mà ngâm nước ấm đúng không? 35 độ C hả? Ôi dào, nhớ hồi nhỏ bà ngoại mình toàn ngâm 45 độ C cơ. Ngon hơn hẳn. Nhưng mà mất công thay nước lắm.

Ngâm nước ấm 35 độ C: Mệt ghê, 4-5 tiếng lại thay một lần, hai ngày liền. Năm nay mình thử phương pháp này xem sao. Kết quả thế nào mình sẽ update sau.
Ngâm nước nóng hơn: 45 độ C chắc hiệu quả hơn, nhưng tốn thời gian. Hôm nào rảnh mình sẽ thử lại cách của bà ngoại. Cái này hiệu quả hơn chắc chắn. Mà mình phải nhớ ghi chép lại các bước để mai làm theo.
Năm nay hồng xiêm nhà mình ít: Vụ này không được như mọi năm. Chắc do thời tiết. Buồn ghê. Nhà mình ở huyện X, tỉnh Y nhé, nếu bạn nào ở gần có thể chia sẻ kinh nghiệm. Chỉ cần nói mình biết thôi nha. Không cần nhiều lời.

Thôi, đi làm việc khác đây. Mệt mỏi quá rồi. Ngâm hồng xiêm xong phải nhớ gọi điện cho chị gái mình mới được. Chị ấy thích ăn hồng xiêm lắm.