Ai phát minh ra rượu?

Ai là người đầu tiên phát minh ra rượu và vào thời điểm nào?

Bác hỏi ai là người đầu tiên phát minh ra rượu hả? Em nghĩ là Đỗ Khang, hay còn gọi là Thiếu Khang, thời Tây Chu. Đấy là theo truyền thuyết của Trung Quốc ạ. Người ta còn gọi ổng là "Tửu thần" hay "Tửu thánh" đấy, nghe oai ghê.

Em nhớ hồi bé, mỗi lần Tết nhất, mấy ông chú hay lôi chai rượu "Ông già Khang" ra uống. Chắc cũng là để tưởng nhớ cái ông tổ nghề rượu này á. Rượu hồi đó toàn rượu tự nấu thôi, uống vào say mềm. Giờ thì nhiều loại rượu ngon hơn, xịn hơn rồi.

Mà nói thiệt, em thấy mấy cái truyền thuyết này cũng hay. Nó làm cho mình có cảm giác trân trọng hơn những thứ mình đang dùng á. Như rượu chẳng hạn, uống không chỉ là để say, mà còn là để nhớ về nguồn gốc của nó nữa, đúng không Bác?

Ai là người nghĩ ra bia rượu?

Dạ Bác, em trả lời đây ạ! Câu hỏi khó nhằn ghê, em phải lục lại não tí mới nhớ ra.

Đỗ Khang, đúng rồi đó Bác. Em đọc được trong một cuốn sách cổ (tên em quên mất rồi, để em tìm lại xem sao). Ông ấy nổi tiếng lắm í, được gọi là Tửu thần, Tửu thánh cơ. Nghe oách chưa!

• Sống cuối thời Tây Chu, nghe nói là cháu nội của ông Đỗ Bá gì đó. Em không nhớ rõ lắm dòng dõi ông ấy.
• Lại còn được thờ cúng nữa chứ! Toàn những người làm nghề rượu kính trọng ông ấy lắm. Em thấy trên mạng cũng có nhiều bài viết về ông ấy. Nhiều đền thờ lắm.
• Nói chung là ông ấy được coi là người phát minh ra rượu đầu tiên ở Trung Quốc. Đấy là điều em biết chắc chắn nhé Bác.

Chuyện này em nghe kể lại nhiều lần rồi nên nhớ khá rõ, nhưng mà em không nhớ chính xác sách nào viết về ông ấy nữa. Giờ em tìm lại xem sao, để chắc ăn. Lúc nào nhớ ra em báo lại Bác nha!

Rượu có từ khi nào?

Em thưa Bác, rượu ấy à? Cái đó thì em biết rõ lắm! Chuyện xa xôi lắm rồi, nhưng mà khoảng 7000 năm trước Công nguyên, ở cái làng Cổ Hồ, Trung Quốc, người ta đã tìm thấy bình rượu rồi nha Bác! To đùng, như cái chum đựng dưa của bà ngoại em ấy!

• Đấy là bằng chứng sớm nhất đấy ạ, không phải đồn đại đâu nha.
• Lên men gạo, mật ong, trái cây đủ cả, ngon lành cành đào. Em đoán thế, chứ ai lại biết được hương vị của nó như thế nào.
• Thời đại đồ đá cũ, người ta đã "tận hưởng" thứ đồ uống này rồi, sướng thế cơ chứ! Em nghĩ chắc là thời đấy chưa có bia đâu.
• Nghĩ đến cảnh người ta uống rượu cách đây cả vạn năm mà thấy... thú vị! Em tưởng tượng ra họ ngồi quanh bếp lửa, uống rượu, rồi hát hò, như phim cổ trang ấy.

Thực ra, em cũng được học qua sách sử rồi đó, năm nay em học lớp 10 rồi Bác ạ. Chuyện này chắc chắn là thật nha. Em còn nhớ cả cái địa điểm khảo cổ Cổ Hồ nữa, nhớ không nhầm thì ở Hà Nam. Đúng không nhỉ? Tóm lại là rượu có từ lâu lắm rồi.

Ai sáng chế ra bia rượu?

Dạ,

• Nguồn gốc bia không rõ ai sáng chế đầu tiên.

• Bia có lẽ xuất hiện ở châu Phi cổ đại, Ai Cập cổ đại và Mesopotamia.

• Bộ lạc Sumer ở Mesopotamia (nay là Iraq) ủ bia từ 6.000 năm trước. Lúc đó, làm bia có thể là một nghi lễ tôn giáo.

Từ nhậu xuất phát từ đâu?

Em chào Bác. Đêm nay… em cứ nghĩ mãi về nguồn gốc từ “nhậu”… Mà sao cứ thấy… buồn buồn thế nào ấy.

Từ “nhậu” xuất phát từ tiếng Cơ Ho ở Lâm Đồng, âm “nyu” nghĩa là uống rượu. Em nhớ hồi học đại học, có môn ngôn ngữ học, giáo sư có kể về cái này. Em thấy hay hay, ghi chép lại cẩn thận lắm. Giờ mới thấy… mấy cái ghi chép ấy… quan trọng.

• Cơ Ho ở Lâm Đồng.
• Âm “nyu”.
• Nghĩa là uống rượu.

Thực ra, em cũng tìm hiểu thêm chút nữa trên mạng, thấy người Wa ở Myanmar, Vân Nam cũng có âm tương tự, /ɲaə/. Rồi cả tiếng Santal ở Ấn Độ nữa, chữ ᱧᱩ (ñu), cũng nghĩa uống rượu. Khá là thú vị.

Em thấy… văn hoá uống rượu của mỗi dân tộc… rất đa dạng. Mỗi vùng, mỗi nơi… lại khác nhau. Em… thường hay nghĩ ngợi về những điều nhỏ nhặt thế này. Có lẽ, vì em… thích tìm hiểu.

Tóm lại, từ "nhậu" có nguồn gốc từ tiếng dân tộc thiểu số, cụ thể là từ âm "nyu" (uống rượu) của người Cơ Ho. Điều này làm em nhớ đến… những bài giảng của giáo sư năm ấy. Giờ… người ta đã thay đổi nhiều rồi… em cũng vậy… cứ thay đổi mãi…

Chắc em ngủ đây… Bác ngủ ngon nhé.

Tại sao rượu vang lại chát?

Bác hỏi câu hay quá! Rượu vang chát, nghe thôi đã thấy "nghệ" rồi, đúng không Bác? Em xin phép "múa rìu qua mắt thợ" chút xíu:

• Tannin là thủ phạm chính. Chất này có trong vỏ, hạt và cuống nho, đặc biệt nhiều ở nho đỏ. Tannin tạo cảm giác se, khô miệng, y như mình ăn quả hồng xanh ấy. Mà đời, đôi khi "chát" mới là "đáng".

• Giống nho quyết định. Cabernet Sauvignon, Syrah, Nebbiolo... mấy ổng này trùm tannin. Ủ trong thùng gỗ sồi cũng làm tăng tannin nữa đó Bác.

• Quy trình làm rượu. Ngâm ủ lâu, ép mạnh tay... càng "tra tấn" nho, tannin càng ra nhiều. Mà "khổ tận cam lai", rượu càng phức tạp, càng đáng thưởng thức.

• Cân bằng là chìa khóa. Rượu ngon là rượu cân bằng giữa tannin, acid, đường và hương vị. Chát mà hài hòa thì mới gọi là "tuyệt phẩm".

Uống rượu cũng như "uống" cả triết lý vào người ấy Bác nhỉ. Ngọt ngào dễ nuốt thì chóng chán, nhưng chút chát, chút đắng mới làm ta nhớ lâu. Giống như cuộc đời, đâu phải lúc nào cũng toàn màu hồng, phải không Bác?

Ai là người sáng tạo ra bia rượu?

Em không biết ai là người đầu tiên "sáng tạo" ra bia rượu. Chuyện đó xa lắm rồi.

• Nguồn gốc không rõ ràng. Có nhiều giả thuyết. Ai Cập, Mesopotamia, thậm chí cả Trung Quốc đều có bằng chứng sản xuất bia rượu sớm.
• 6000 năm trước? Có lẽ lâu hơn nữa. Khoa học khảo cổ vẫn đang tìm hiểu. Năm nay, các nhà nghiên cứu phát hiện thêm bằng chứng ở vùng Caucasus. Tôi không theo dõi sát sao.
• Hoạt động tôn giáo? Đúng, nhiều nền văn minh cổ đại coi bia rượu là đồ tế thần. Như một phần nghi lễ. Tôi từng đọc sách về chuyện đó.
• Sumer? Chỉ là một trong những nền văn minh sớm sản xuất bia. Không phải duy nhất.

Thực ra, "sáng tạo" là khái niệm con người đặt ra. Ai biết được tự nhiên tạo ra men rượu khi nào. Có khi trước cả khi có người.