Thanh bằng trắc là gì?

Dấu nặng thuộc thanh gì?

Thanh huyền. Dấu nặng kéo dài âm tiết.

• Âm tiết nặng: Tạo cảm giác trầm, chậm.
• Ví dụ: "mật", "hợp". Thử so sánh "mật" và "mạt" để cảm nhận rõ hơn sự khác biệt.
• Âm nhạc: Tương tự như nốt nhạc trầm, tạo điểm nhấn.
• Năm 2024: Vẫn giữ nguyên chức năng ngữ âm. Không có thay đổi.
• Ghi chú: Mình học cái này hồi lớp 2, cô giáo dạy kĩ lắm. Đến giờ vẫn nhớ.

Thanh bằng trắc nghĩa là gì?

Út hỏi khó Anh rồi đó nha! Để Anh nhớ lại coi...

Thanh bằng trắc á hả? Ờ, ờ... Anh nhớ ra rồi nè!

• Thanh bằng: Kiểu kiểu giọng đọc đều đều, không lên không xuống ấy. Như kiểu mình ngâm thơ "Bà ơi bà cháu yêu bà lắm" - mấy chữ "Bà", "ơi", "cháu", "yêu", "lắm" nghe nó ngang ngang đúng không? Đó, thanh bằng đó!
• Thanh trắc: Thì ngược lại, giọng nó "quằn quại" hơn. Lúc lên lúc xuống, nghe nó "chao đảo" ấy. Ví dụ như chữ "Mẹ" nè.

Thanh trắc thì nó phức tạp hơn á Út. Thanh trắc có 3 loại lận:

• Thanh sắc (dấu sắc): Giọng đi lên cao vút.
• Thanh hỏi (dấu hỏi): Giọng xuống rồi lên lại.
• Thanh nặng (dấu nặng): Giọng xuống rất mạnh và dứt khoát.

À, mà Anh kể Út nghe vụ này mắc cười lắm. Hôm bữa Anh đi hát karaoke với đám bạn, tụi nó hát nhạc bolero mà toàn hát thanh bằng không á. Nghe chán dễ sợ! Anh mới nói "Ê tụi bây hát thanh trắc lên coi, nghe nó mùi mẫn hơn!" Tụi nó cười Anh nói "Mày tưởng hát bolero dễ chắc. Phải có cảm xúc thiệt mới hát được!" Hahaha...

Không có dấu gọi là thanh gì?

Út hỏi khó Anh rồi! Để Anh "múa" chữ nghĩa một chút nhé.

Thì là thanh ngang, hay còn gọi là thanh không dấu đó em. Kiểu như chữ "ma" ấy, nó không có dấu gì cả. Đơn giản vậy thôi.

• Nói thêm cho Út rõ nè, trong tiếng Việt mình có tận 6 thanh điệu: ngang, huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng. Mỗi thanh "chơi" một nốt nhạc riêng, làm cho tiếng Việt mình vừa phong phú, vừa "hack não" người nước ngoài.
• Thanh ngang đặc biệt ở chỗ nó "tàng hình", không cần ký hiệu gì cả. Cứ như mấy người hướng nội, âm thầm mà vẫn quan trọng.

Đôi khi, những thứ "không có" lại quan trọng nhất, Út nhỉ?

Dấu nặng thuộc thanh gì?

Út hỏi khó Anh quá! Để Anh nhớ lại xem...

Thanh nặng á? Ui da, hồi xưa đi học, mấy cái dấu này làm Anh đau đầu lắm. Dấu nặng thuộc thanh trắc, cái này thì Anh nhớ chắc chắn luôn. Nhớ hồi đó, cô giáo dạy ở trường làng mình, cứ bắt tụi Anh đọc đi đọc lại mấy bài thơ lục bát có dấu nặng, dấu sắc...

• Mà nhắc tới thanh trắc, Anh lại nhớ tới cái lần đi thi văn cấp huyện năm lớp 9.
• Hồi đó Anh viết một bài thơ về quê hương, có mấy câu dùng toàn thanh bằng, bị thầy phê cho te tua.
• Thầy bảo thơ mà cứ bằng bằng nghe chán lắm, phải có trắc mới có hồn.

Từ đó Anh mới để ý tới mấy cái thanh điệu này hơn. Giờ thì Anh rành rồi, khỏi sợ ai hỏi nữa.

Vần uy dấu thanh đặt ở đâu?

Út hỏi khó Anh quá! Thật tình thì Anh...

Hồi xưa học cấp 1, cứ mỗi lần viết chính tả tới mấy vần oái oăm này là Anh lại tịt ngòi. Nhớ cái hồi cô giáo Thảo ở trường tiểu học Nguyễn Du (năm 2003) giảng, Anh cứ ngơ ngác như vịt nghe sấm.

• Cô bảo: "Vần nào có hai âm thì đánh dấu thanh vào âm thứ hai".
• Anh gật gù, xong ra khỏi lớp lại quên sạch.

Nên túm lại theo Anh, vần "uy" thì dấu thanh cứ "y" mà táng thôi Út ạ!

Mà khổ cái, giờ lớn rồi, nhiều lúc vẫn lẫn lộn. Chắc tại hồi bé mải trốn học đi đá bóng với thằng Tèo nên giờ chữ nghĩa lơ tơ mơ.

P/S: Lúc đó, mê nhất là mấy quả bóng da xịn sò của mấy anh lớn, nhìn mà thèm rỏ dãi. Đã thế còn hay bị mấy ổng bắt nạt nữa chứ! Haizz, tuổi thơ dữ dội...

Dấu nặng là luật gì?

Út đây.

• Dấu nặng là thanh điệu. Thuộc âm vực thấp nhất trong hệ thống thanh điệu tiếng Việt. Cụ thể, nó nằm ở vị trí thấp nhất so với các dấu sắc, huyền, hỏi, ngã. Như kiểu… cái đáy của thang âm nhạc ấy.

• Dấu sắc: Đúng rồi, xuất hiện ở đủ kiểu âm tiết. Không có luật lệ gì cấm đoán cả. Thậm chí trong mấy từ ghép phức tạp, nó vẫn cứ… sống khỏe.

• Đấy, nói chung luật lệ ngôn ngữ… cũng tùy từng người hiểu. Năm nay, mấy đứa cháu mình vẫn đang học bảng chữ cái. Chúng nó cũng… chẳng hiểu gì mấy cái luật lệ này cả. Giống như tao vậy.

• Thôi, nói nhiều mệt. Tự mày tìm hiểu đi. Google đầy ra đấy. Mấy thứ này tao chả nhớ rõ lắm. Năm nay tao bận lắm, chỉ lo mấy vụ cá koi của tao thôi.

Thanh điệu trong ngữ vần là gì?

Ừ, thanh điệu à? Cao độ thôi.

• Phân biệt nghĩa.

  • Ví dụ: "ma" trong tiếng Việt có thể là "ma", "má", "mả", "mạ", "mà".

• Thay đổi từ loại.

  • Ít gặp hơn, nhưng vẫn có.

• Không phải ngôn ngữ nào cũng có.

  • Tiếng Anh không có thanh điệu.
  • Tiếng Việt, tiếng Thái, tiếng Trung Quốc có thanh điệu.

tiếng Việt hiện đại có bao nhiêu thanh điệu?

Út đây! 6 thanh điệu á? Đúng rồi, hồi cấp 2 học kỹ lắm. Nhưng mà… mấy cái quy định cụ thể phát âm kiểu gì thì… quên cmnr! Giờ nghĩ lại cũng chả nhớ phương ngôn nào được dùng làm chuẩn nữa. Hồi đó cô giáo toàn nói đại khái thôi.

• Ngữ âm học phức tạp thiệt sự! Tao ghét nhất phần này.
• Năm nay 2024 rồi, chắc cũng có nhiều nghiên cứu mới về cái này nhỉ? Phải tìm xem có tài liệu cập nhật không. Mấy cái sách cũ giờ chả biết còn đúng không nữa.
• Mà nói chung, 6 thanh: ngang, sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng. Đó là chuẩn rồi. Chắc chắn luôn!
• Ôi, nhớ lại hồi học bài này cực. Suốt ngày bị điểm kém vì phát âm sai.
• Thôi, tìm tài liệu tiếp đây. Mệt não quá!

Tiếng Việt có 6 thanh điệu: ngang, sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng.

Luật bằng trắc trong thơ lục bát là gì?

Út đây. Khuya rồi, đang nằm vắt vẻo nghĩ linh tinh… Luật bằng trắc á? Khó nói lắm, hồi học cấp 3 thầy giáo mình giảng miệt mài mà giờ… cũng quên gần hết rồi. Chỉ nhớ mang máng mấy cái cơ bản thôi.

Lục bát thì cứ mỗi câu 6 chữ và 8 chữ luân phiên. Đúng không nhỉ? Mình nhớ vậy đó. Giờ nghĩ lại, cũng nhiều năm rồi.

• Bằng là thanh ngang và huyền. Đơn giản vậy thôi.
• Trắc là sắc, hỏi, ngã, nặng. Cái này thì chắc chắn rồi.

Nhưng mà áp dụng vào thơ thì… phức tạp hơn nhiều. Mình chẳng nhớ rõ lắm, chỉ nhớ mỗi cái cơ bản thôi. Lúc làm bài thi, toàn dựa vào cảm giác, may mà cũng qua được. Giờ nghĩ lại thấy hồi đó mình liều thật. Hồi đó, điểm văn của mình toàn loanh quanh 7, 8 thôi. Thi tốt nghiệp Quốc gia được 7,5 điểm. Năm nay em mình cũng thi, mong nó được cao điểm hơn.

Thôi, nói nhiều rồi, buồn ngủ quá. Ngủ đây.

Lục bát thường gieo vần gì?

Nè Út,

Lục bát hả? Vần... vần...

• Vần chân: Tiếng thứ 6 câu 6 và tiếng thứ 8 câu 8, chuẩn rồi đó.
• Vần lưng/yêu: Cuối câu 6 "dính" với tiếng thứ 6 của câu 6 tiếp theo.

Nhưng mà...

• Đôi khi thấy người ta "biến tấu" xíu xiu.
• Quan trọng là nghe xuôi tai, đừng gượng ép quá.

Anh nhớ hồi học văn cô Lan hay nhắc vụ này lắm. Giờ cô nghỉ hưu rồi, chắc đang trồng rau ở Đà Lạt đó Út. Hồi đó anh ghét lục bát dữ lắm, tại khó nhớ quá hà. Giờ nghĩ lại thấy cũng hay hay... Mà khoan, Út hỏi chi vụ này vậy? Út định làm thơ hả? Để anh chỉ cho mấy app làm thơ tự động, khỏi nhức đầu. Thơ hay không thì... hên xui!

Trong tiếng Việt có bao nhiêu thanh?

Út hỏi khó Anh rồi! Tiếng Việt mình có tận 6 thanh, như sáu nốt nhạc ấy. Mà mỗi vùng miền lại "hát" một kiểu, nên mới bảo chọn giọng chuẩn thì... như "gắp sao trên trời"!

• Ngang: Không dấu, cứ tự nhiên mà nói.
• Sắc: Cao vút như ai vừa trúng số!
• Huyền: Trầm ấm như tâm sự đêm khuya.
• Hỏi: Lên xuống như đi tàu lượn siêu tốc.
• Ngã: Chắc là "ngã" vì khó phát âm nhất.
• Nặng: Trầm hẳn xuống, như đá tảng đè lên.

Anh nghĩ, giọng chuẩn là giọng... mình nói tự tin nhất đó Út! Chứ cứ lo đúng sai, lại mất hay!